U Centralnoj banci Crne Gore održana je druga sjednica Nacionalnog odbora za platni promet, kojom je predsjedavala viceguvernerka dr Zorica Kalezić. Na sjednici su predstavljeni prvi rezultati pune primjene SEPA standarda u Crnoj Gori, razmatran napredak projekta TIPS Clone i otvorena brojna pitanja od interesa za bankarski sektor i korisnike platnih usluga.
Centralna banka je članovima Odbora predstavila podatke za period od 7. oktobra do 7. decembra 2025. godine, koji pokazuju da je SEPA sistem u kratkom roku postao dominantan u međunarodnim transakcijama stanovništva:
- za transakcije do 200 eura učešće SEPA iznosi 78%,
- transakcije do 20.000 eura učešće iznosi 65,9%.
Prosječna SEPA naknada za fizička lica iznosila je 2,24 eura, dok je prosječna SWIFT naknada bila 66,8 eura – gotovo 30 puta više.
I privreda bilježi značajne koristi: približno polovina međunarodnih tokova već prelazi na SEPA sistem. SEPA naknada pravnih lica iznosila je 6,4 eura, dok je SWIFT u prosjeku koštao 46,9 eura, što je sedmostruko veći izdatak.
Članovi Odbora informisani su o napretku projekta TIPS Clone, koji CBCG sprovodi u saradnji s Bankom Italije i uz podršku Svjetske banke. Sjeverna Makedonija zvanično je pristupila inicijativi, pa sada pet zemalja regiona radi na uspostavljanju sistema nacionalnih instant plaćanja.
U Crnoj Gori su formirani projektni timovi banaka, uspostavljena razmjena dokumentacije i u toku su aktivnosti prilagođavanja sistema za povezivanje na TIPS Clone platformu.
Aktuelna pitanja bankarskog sektora
Na sjednici su razmatrana i pitanja koje su delegirale poslovne banke, među kojima:
- buduća regulativa instant plaćanja (limiti, naknade, odnos prema DNS sistemu),
- unaprjeđenje modela prinudne naplate nad računima fizičkih lica,
- digitalizacija i standardizacija razmjene podataka za isplatu zarada,
- primjena ISO 20022 standarda u budžetskim plaćanjima.
Ključna platforma za evropsku integraciju platnog prometa
Nacionalni odbor za platni promet ostaje centralna platforma za koordinaciju CBCG, banaka, državnih organa i drugih institucija, s ciljem sprovođenja reformi koje jačaju stabilnost sistema, unapređuju zaštitu korisnika i ubrzavaju integraciju Crne Gore u evropski finansijski prostor.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

CBCG: SEPA donosi velike uštede korisnicima, TIPS Clone projekat ulazi u ključnu fazu priprema

Puna integracija Crne Gore u evropski platni sistem pokazuje da se proces proširenja može unaprijediti kroz rezultate i disciplinu, donoseći građanima i preduzećima konkretne koristi mnogo prije samog pristupanja Evropskoj uniji.
Početkom mjeseca Crna Gora je tiho preoblikovala svoj odnos sa Evropom. Slanjem i primanjem prvih transakcija u okviru Jedinstvenog područja plaćanja u eurima (SEPA), Crna Gora se u potpunosti priključila evropskoj platnoj infrastrukturi. Ono što je počelo kao tehnička reforma, postalo je simbol efikasnosti i pripadnosti, donoseći građanima i preduzećima brže, jeftinije i pouzdanije transfere.
Godinama je proces proširenja Evropske unije bio na meti kritika. Skeptici tvrde da je prespor, previše apstraktan i udaljen od svakodnevnog života. Crnogorski SEPA iskorak pokazuje da može biti drugačije. EU reforme mogu za kratko vrijeme donijeti opipljive, brzo vidjljive, konkretne koristi za zemlje kandidate: niže troškove za kompanije, brže uplate za porodice i dublje veze s ekonomskim jezgrom Evrope.
Crna Gora je devedesetih godina usvojila njemačku marku kako bi povratila stabilnost nakon sukoba u okruženju i hiperinflacije. Kada je 2002. godine euro zamijenio marku, Crna Gora je slijedila taj korak. Ipak, više od dvije decenije, iako su građani koristili euro, njihova plaćanja odvijala su se kroz skupe i fragmentirane kanale. To poglavlje je sada zatvoreno.
Donedavno je slanje i primanje eura iz Crne Gore prema inostranstvu u prosjeku koštalo 73,40 eura po transakciji. Danas, u okviru SEPA sistema, prvi transfer do 200 eura košta manje od dva centa, dok transferi do 20.000 eura ne prelaze 1,99 eura. Za porodice, to znači da doznake više nijesu opterećene visokim naknadama. Za mala preduzeća, prekogranična trgovina je konačno jednostavnija i povoljnija. Za Evropu, to znači povezanije, efikasnije i inkluzivnije platno područje.
Ovaj iskorak predstavlja krunu dugogodišnjih disciplinovanih reformi. Crna Gora je 2024. godine postala prva zemlja kandidatkinja koja je ispunila SEPA zahtjeve. Centralna banka Crne Gore je potom neumorno radila sa svih jedanaest poslovnih banaka na usklađivanju sistema, pravila i standarda sa evropskom platnom infrastrukturom.
SEPA je mnogo više od tehničkog sistema. To je nevidljiva infrastruktura jedinstvenog evropskog tržišta sa više od 45 milijardi transakcija godišnje, koja omogućava trgovinu, investicije i mobilnost. Ona povezuje 41 zemlju i skoro 540 miliona ljudi, pokazujući da je euro više od valute – okosnica povjerenja, ekonomske snage i međunarodnog uticaja.
Pridruživanje SEPA sistemu nije samo pitanje jeftinijih transfera. Riječ je o pripadnosti osnovnoj infrastrukturi evropske ekonomije. Za crnogorskog izvoznika vina ili digitalnih usluga, uplate od klijenata iz EU koje su nekada trajale danima i podrazumijevale visoke naknade, sada se obrađuju za nekoliko sati, uz minimalne troškove. Za studente u Holandiji ili Austriji, plaćanje školarine sada je jednostavno kao domaća uplata. Za mala preduzeća, efikasna plaćanja znače veću konkurentnost i rast.
Učešće Crne Gore ima i praktičnu i simboličnu dimenziju: dokaz ispunjavanja visokih standarda i spremnosti da doprinese evropskoj finansijskoj arhitekturi. Ono označava prelazak od fragmentisanosti ka pravednosti, sa aspiracija na punopravno učešće. Pokazuje da se proces proširenja može unaprijediti kroz rezultate, a ne samo kroz deklaracije. Kada se reforme sprovedu i standardi ispune, EU može otvoriti svoje sisteme na obostranu korist.
Za Evropu, proširenje ovih sistema na zemlje kandidatkinje je istovremeno inkluzivno i strateško. Ono jača međunarodnu ulogu eura, unapređuje finansijsku stabilnost i podržava Novi plan rasta EU za Zapadni Balkan – pretvarajući usklađivanje u pristupanje, a reforme u konkretne koristi.
Kako stablecoini i velike tehnološke platforme šire svoj uticaj, kontrola nad platnim sistemima postaje ključ evropske strateške autonomije. Produbljivanjem SEPA sistema i širenjem platformi za instant plaćanja poput TIPS-a, EU konsoliduje svoju moć da postavlja globalne standarde zasnovane na transparentnosti, interoperabilnosti i povjerenju.
Učešće Crne Gore stoga nije periferno, već integralno: ono predstavlja dio evropskih napora da proširi svoju finansijsku infrastrukturu na ekonomije u procesu pristupanja, ojača kredibilitet eura i osigura da inovacije služe i građanima i stabilnosti.
Prošlonedjeljnim SEPA transakcijama iz Crne Gore pridružile su se potom Albanija, Sjeverna Makedonija i Moldavija, čime je obuhvat zajedničkog evropskog platnog prostora proširen geografski na zemlje proširenja. Kada se sve zemlje kandidati integrišu, dodatnih 60 miliona ljudi dijeliće isti evropski platni okvir. Jedinstveno evropsko tržište tako postaje snažnije: pretvarajući standarde u povjerenje, smanjenje troškova u konkurentnost, transformišući integraciju u opipljivi napredak.
Šira pouka je jasna. Debate o proširenju često se gube u geopolitici ili strahovima od institucionalnog odlučivanja. SEPA pokazuje da postoji drugačiji put – postepen i mjerljiv proces integracije koji građani mogu osjetiti od samog početka. Ona je i konkretan stub Novog plana rasta EU za Zapadni Balkan, koji pretvara usklađivanje u pristupanje, a reforme u mjerljive koristi.

Strateška autonomija Evrope počinje na njenim granicama: Crnogorski SEPA iskorak

Najveću korist od članstva Crne Gore u Jedinstvenom području plaćanja u eurima (SEPA) imaće oni koji koriste internet i mobilno bankarstvo, jer su plaćanja preko digitalnih kanala u prosjeku dvostruko jeftinija, saopštili su iz Udruženja banaka (UBCG).
- Plaćanja preko digitalnih kanala su u prosjeku dvostruko jeftinija od onih na šalteru, brža i sigurnija, uz automatske potvrde i lakšu administraciju. Poruka privredi je jasna – ko plaća na šalteru, plaća više, a ko koristi m-banking ili internet bankarstvo, plaća po evropskim cijenama“, rekli su predstavnici UBCG.
&nbsp;
Crna Gora je u ponedjeljak i operativno postala dio SEPA, čime je građanima i privredi od utorka omogućeno da unutar jedinstvenog područja plaćanja šalju i primaju novac znatno brže, jeftinije i sigurnije, ravnopravno sa 40 evropskih država, uključujući sve članice EU- poručili su iz UBCG.
&nbsp;Iz UBCG su naveli primjer plaćanja u SEPA sistemu, kada građanin ili firma iz Crne Gore želi da uplati novac osobi ili preduzeću u Hrvatskoj. Da bi se obavila transakcija neophodno je da uplatilac dostavi banci međunarodni broj bankovnog računa - IBAN primaoca, kao i iznos u eurima, nakon čega se šalje nalog za plaćanje banci u Hrvatskoj, koja nakon obrade isplaćuje novac.
&nbsp;- Na primjer, ukoliko Nikola iz Crne Gore želi da pošalje 100 EUR prijatelju Marku u Hrvatskoj, on treba da ostavi podatke o njegovom računu – IBAN. Svaka banka ima svoj BIC u registru SEPA i tako međunarodne uplate automatski dolaze u konkretnu banku. Potom Nikola koristi mobilnu aplikaciju za elektronsko bankarstvo da obavi SEPA novčani transfer, unosi Markov IBAN, iznos od 100 EUR i potvrđuje transakciju. Slijedi obrada u kojoj se novac prebacuje na Markov račun u roku od jednog radnog dana- objasnili su iz UBCG.
&nbsp;Oni su dodali da ukoliko korisnik nema elektronsko bankarstvo, može da ode u banku koja podržava SEPA sistem.
&nbsp;- Da bi se plaćanje realizovalo u SEPA sistemu, neophodno je da je banka u kojoj je račun primaoca plaćanja članica SEPA, da se plaćanje obavlja u eurima i da se plaćanje vrši sa datumom valute danas ili sjutra (radni dani)- rekli su iz UBCG.&nbsp;
&nbsp;Oni su dodali da su troškovi plaćanja unutar SEPA zone različiti u odnosu na SWIFT, a da iznos koji se plaća uvijek stigne u cjelosti primaocu kome isplatna banka može naplatiti proviziju za priliv.&nbsp;
&nbsp;- Vi kao klijent crnogorskih banaka uvijek plaćate samo proviziju svojoj banci. Provizija se ne djeli već iznos stiže u cjelosti na adresu, a proviziju uzima banka pošiljaoca 1,99 EUR onome ko šalje kao i potencijalno banka primaoca kroz odvojen nalog. Dakle, slanje 100 EUR iz Crne Gore biće 100 EUR. Ukoliko vaša banka u Crnoj Gori, ipak, traži da izaberete neku od troškovnih opcija označite opciju SHARE, što znači da izbor OUR ili BEN opcije nije moguće za SEPA transakcije- naveli su iz UBCG.
&nbsp;Oni su saopštili da su benefiti za crnogorsku ekonomiju to što će prvi dnevni transfer građana do 200 EUR koštati maksimalno dva centa.
&nbsp;- Banke su, u svojoj ponudi, taj prvi transfer punudile besplatno- poručili su iz UBCG.
&nbsp;Elektronske transakcije do 20 hiljada EUR naplaćivaće se 1,99 EUR, dok će za veće transfere naknada biti ograničena na 25 EUR elektronski, odnosno 50 EUR na šalteru.
&nbsp;- Integracija u SEPA povećava povjerenje međunarodnih investitora u crnogorski finansijski sektor, što bi trebalo da podstakne priliv stranih investicija. Implementacija SEPA standarda otvara mogućnost razvoja novih finansijskih proizvoda i usluga, poput digitalnih novčanika i mobilnih aplikacija za plaćanje- rekli su iz UBCG.
&nbsp;Oni su podsjetili da SEPA transakcije imaju niže naknade u odnosu na tradicionalne međunarodne transakcije.&nbsp;
&nbsp;- Obrada transakcija je brza. Transakcije unutar SEPA prostora su znatno jednostavnije u poređenju sa ranijim metodama međunarodnog plaćanja- pojasnili su.
&nbsp;Za preduzeća SEPA donosi olakšice u vidu smanjenja troškova transakcija i bržeg plaćanja. Firmama olakšava poslovanja s evropskim partnerima, otvarajući vrata za veće poslovne prilike i povećavajući konkurentnost na tržištu“, saopštili su iz UBCG.

UBCG: Najveću korist od članstva u SEPA imaće korisnici internet i mobilnog bankarstva

Početak funkcionisanja SEPA sistema u Crnoj Gori predstavlja jedan od ključnih benefita pregovaračkog procesa i Plana rasta za Zapadni Balkan, u dijelu jačanja ekonomske integracije sa jedinstvenim tržištem Evropske unije (EU), saopštila je ministarka evropskih poslova, Maida Gorčević.
- Time pokazujemo da evropske obaveze prevodimo u konkretne koristi za naše građane i privredu- rekla je Gorčević u izjavi povodom prvih SEPA transakcija.
Iako Crna Gora još nije članica EU, Gorčević je navela da od danas koristimo jedan od najvažnijih finansijskih mehanizama koje imaju građani država članica – brža, jednostavnija i povoljnija plaćanja u Evropi.
- Time štedimo milione na godišnjem nivou i jačamo konkurentnost naše ekonomije- objasnila je Gorčević.
Prema njenim riječima, SEPA je dokaz da proces pristupanja EU nije apstraktan, već donosi konkretne koristi za građane.
- Ovaj korak pokazuje da Crna Gora ne čeka formalno članstvo da bi primjenjivala EU standarde. Na ovaj način, naši građani, kompanije i banke, već žive i posluju po evropskim pravilima, što je najbolja priprema za punopravno članstvo- zaključila je Gorčević.

Gorčević: SEPA jedan od ključnih benefita pregovaračkog procesa koji donosi konkretnu korist građanima

Građani i privreda će od danas moći da šalju i primaju novac unutar SEPA zone značajno brže, jeftinije i sigurnije, ravnopravno sa 40 evropskih država, uključujući sve članice Evropske unije (EU).
Iz Centralne banke (CBCG) je saopšteno da je Crna Gora u ponedjeljak i operativno postala dio Jedinstvenog područja plaćanjima u eurima (SEPA).
- Pokretanje prvih inotransakcija u eurima u okviru evropskog platnog prostora, manje od godinu nakon što je Crna Gora kao prva država Zapadnog Balkana postala članica SEPA, predstavlja istorijsku prekretnicu i integraciju u evropski finansijski prostor prije punopravnog članstva države u EU - navodi se u saopštenju.
Od danas, prvi dnevni transfer fizičkih lica do 200 EUR ka državama SEPA platne zone biće besplatan. Za elektronske transfere do 20 hiljada EUR maksimalna naknada iznosiće 1,99 EUR, a za transfere preko 20 hiljada EUR, 25 EUR.
- Manje naknade i brže transakcije donijeće direktne koristi i građanima i privredi, od uštede novca do većih mogućnosti za poslovanje na evropskom tržištu - naglasili su iz CBCG.
&nbsp;Istorijski iskorak, punopravno formalno i operativno članstvo u SEPA, rezultat je zajedničkog rada Vlade, Skupštine i CBCG na usklađivanju propisa sa evropskim standardima.
&nbsp;Takođe, rezultat je i sinergije vrhovne monetarne institucije i 11 crnogorskih komercijalnih banaka na modernizaciji platne infrastrukture i ispunjavanja standarda Evropskog platnog savjeta za cijeli finansijski sektor Crne Gore u rekordnom roku, uz podršku Evropske komisije (EK) i Svjetske banke(SB).
&nbsp;- Članstvo u SEPA potvrđuje da reforme i integracije donose opipljive i konkretne koristi građanima i privredi već sada, prije pristupanja EU - poručili su iz CBCG.
Pokretanje prvih SEPA transakcija predstavlja važan iskorak ka ekonomskoj konvergenciji domaćeg u odnosu na EU dohodak po stanovniku, održivom rastu i dubljoj finansijskoj integraciji Crne Gore u evropsko tržište.

Od danas prve SEPA inotranskacije

Građani i privreda će od sjutra moći da šalju i primaju novac unutar SEPA zone značajno brže, jeftinije i sigurnije, ravnopravno sa 40 evropskih država, uključujući sve članice Evropske unije (EU).
Iz Centralne banke (CBCG) je saopšteno da Crna Gora danas i operativno postaje dio Jedinstvenog područja plaćanjima u eurima (SEPA).
- Pokretanje prvih inotransakcija u eurima u okviru evropskog platnog prostora, manje od godinu nakon što je Crna Gora kao prva država Zapadnog Balkana postala članica SEPA, predstavlja istorijsku prekretnicu i integraciju u evropski finansijski prostor prije punopravnog članstva države u EU - navodi se u saopštenju.
Od sjutra, prvi dnevni transfer fizičkih lica do 200 eura ka državama SEPA platne zone biće besplatan.
Za elektronske transfere do 20.000 eura maksimalna naknada iznosiće 1,99 eura, a za transfere veće od 20.000 eura iznosi 25 eura.
- Manje naknade i brže transakcije donijeće direktne koristi i građanima i privredi, od uštede novca do većih mogućnosti za poslovanje na evropskom tržištu - naglasili su iz CBCG.
Istorijski iskorak, punopravno formalno i operativno članstvo u SEPA, rezultat je zajedničkog rada Vlade, Skupštine i CBCG na usklađivanju propisa sa evropskim standardima.
Takođe, rezultat je i &nbsp;sinergije vrhovne monetarne institucije i 11 crnogorskih komercijalnih banaka na modernizaciji platne infrastrukture i ispunjavanja standarda Evropskog platnog savjeta za cijeli finansijski sektor Crne Gore u rekordnom roku, uz podršku Evropske komisije (EK) i Svjetske banke(SB).
- Članstvo u SEPA potvrđuje da reforme i integracije donose opipljive i konkretne koristi građanima i privredi već sada, prije pristupanja EU - poručili su iz CBCG.
Pokretanje prvih SEPA transakcija predstavlja važan iskorak ka ekonomskoj konvergenciji domaćeg u odnosu na EU dohodak po stanovniku, održivom rastu i dubljoj finansijskoj integraciji Crne Gore u evropsko tržište.
- Već od sjutra, građani i privreda će moći da koriste sve prednosti SEPA sistema – čime evropska budućnost Crne Gore dobija svoju praktičnu dimenziju - zaključuje se u saopštenju.

Od sjutra prve SEPA transkacije

Guvernerka Centralne banke Crne Gore (CBCG) dr Irena Radović sastala se danas sa guvernerkom Narodne banke Moldavije dr Ankom Dragu, u okviru njene prve zvanične posjete CBCG.
Tokom sastanka, poseban akcenat stavljen je na razmjenu iskustava u regulatornim praksama i unapređenju bilateralne saradnje, s fokusom na pristupanje Jedinstvenom području plaćanja u eurima (SEPA), razvoj sistema instant plaćanja i prioritete u okviru evropskih integracija.
Istaknuto je da se savremeni izazovi i dinamične promjene u globalnom ekonomskom okruženju mogu uspješno prevazilaziti jedino kroz strateške reforme, odlučno vođenje i jačanje partnerstava – kako u regionu, tako i na širem evropskom nivou. U tom kontekstu, posebno je prepoznat značaj bliske saradnje dvije centralne banke u oblastima digitalizacije, modernizacije platnih sistema i unapređenja dostupnosti savremenih finansijskih usluga.
Guvernerke su saglasne da je pristup SEPA sistemu ključan za dalji razvoj efikasnog platnog prometa i dublju integraciju u evropski finansijski prostor, te da centralne banke imaju presudnu ulogu u očuvanju finansijske stabilnosti, povjerenja i institucionalne nezavisnosti.
Razmijenjena su i konkretna iskustva u vezi sa modernizacijom finansijskog sektora i jačanjem institucionalne spremnosti, uključujući i izazove u procesu pregovora sa EU. U tom dijelu, posebno je prepoznata vrijednost dosadašnjih rezultata koje je Crna Gora ostvarila, a koji mogu poslužiti kao korisni modeli za Moldaviju.
Guvernerka Radović izrazila je zadovoljstvo posjetom, naglasivši da Crna Gora i Moldavija, iako geografski udaljene, dijele slične strateške ciljeve i evropske aspiracije:
„Postoji značajan prostor za produbljivanje saradnje naših institucija, posebno u segmentima regulatornog usklađivanja, inovacija i jačanja kapaciteta“, poručila je Radović.
Guvernerka Dragu zahvalila je CBCG na srdačnom prijemu, ističući da iskustva Centralne banke Crne Gore predstavljaju vrijedan orijentir za Moldaviju na putu ka Evropskoj uniji.
U zaključku susreta potvrđena je obostrana spremnost za intenziviranje institucionalne komunikacije, realizaciju zajedničkih inicijativa i nastavak razmjene znanja, s ciljem jačanja otpornosti ekonomija i uspješnog nastavka evropskih integracija.

Prva zvanična posjeta guvernerke Moldavije Centralnoj banci Crne Gore

Sve banke koje posluju u okviru crnogorskog finansijskog sistema uspješno su podnijele aplikacije za pristup SEPA sistemu i dobile pozitivan odgovor Evropskog savjeta za plaćanja (EPC), saopšteno je iz Centralne banke (CBCG).
Kako se navodi u objavi na društvene mreže CBCG, 13. juna ove godine sve licencirane banke iz Crne Gore biće zvanično upisane u EPC registar učesnika SEPA Credit Transfer (SCT) šeme.
- Time će od 6. oktobra, kada novi SEPA pravilnik stupa na snagu, cjelokupno crnogorsko tržište postati potpuno integrisano u jedinstveno evropsko platno područje - rekli su iz CBCG.
Iz CBCG su objasnili da će od oktobra, svi bezgotovinski platni nalozi u eurima između Crne Gore i SEPA zemalja biti izvršavani po istim pravilima, rokovima i naknadama kao i domaća plaćanja u EU.
To znači brže, sigurnije i jeftinije transakcije za građane, privredu i javni sektor – uz direktnu povezanost sa evropskim platnim tržištem.
- Ovaj važan uspjeh potvrđuje da je crnogorsko finansijsko tržište tehnički, regulatorno i institucionalno spremno za punu integraciju u EU. SEPA članstvo je ključni korak ka jedinstvenom tržištu EU i jačanju povjerenja u naš finansijski sistem - zaključili su iz CBCG.
Crna Gora je 21. novembra prošle godine postala članica SEPA geografskog područja. Time je stekla pravo da crnogorski bankarski sistem, na čelu sa CBCG, započne proces pristupanja SEPA platnim šemama, koji podrazumijeva tehničku i regulatornu pripremu i formalnu proceduru aplikacije prema EPC-u.
Pristupanje SEPA sistemu predstavlja značajan korak ka jačanju finansijske integracije Crne Gore sa EU, doprinosi konkurentnijem, sigurnijem i efikasnijem platnom prometu, te dodatno učvršćuje povjerenje građana, investitora i partnera u stabilnost i modernizaciju crnogorskog finansijskog sektora.

Banke uspješno aplicirale za pristup SEPA sistemu

Crna Gora je, postavši prva zemlja Zapadnog Balkana koja se pridružila SEPA geografskom području, načinila značajan korak ka finansijskoj integraciji sa Evropskom unijom (EU), što potvrđuje težnju ka ekonomskom napretku države, ali i regiona, poručio je ministar finansija Novica Vuković.
On je to kazao na na panelu "Platni sistemi na Zapadnom Balkanu: izvještaj o napretku i budući razvoj", organizovanom u okviru Proljećnih sastanaka Međunarodnog monenatarnog fonda (MMF) i Svjetske banke (SB) koji se održavaju u Vašingtonu.
Kako je saopšteno iz Ministarstva finansija, panel je organizovan na temu “Ekonomske koristi SEPA integracije i brzih plaćanja”.
Vuković je kazao da SEPA integraciji nije samo standardizacija platnih sistema, već i povezivanje ekonomija, ubrzanje razvoja i unapređenje kvaliteta života građana Crne Gore. 
 
On je podsjetio da je Crna Gora, u protekloj godini, značajno unaprijedila regulatorni okvir u oblasti platnog sistema i finansijskog sektora, u skladu sa evropskim standardima. 
 
Vuković je poručio da te reforme jasno odražavaju posvećenost Vlade Crne Gore u jačanju stabilnih finansije, koje su temelj svake moderne i prosperitetne ekonomije. 
 
Kako je kazao, cilj Crne Gore je, ne samo da unaprijedi svoje unutrašnje kapacitete, već i potvrdi ulogu pouzdanog partnera u međunarodnim finansijskim integracijama. 
 
Vuković je podsjetio da je Centralna banka Crne Gore (CBCG), početkom mjeseca, zvanično podnijela zahtjev Evropskom savjetu za plaćanja za priključenje platnim šemama SEPA-e.&nbsp;
- Što predstavlja jedan od ključnih operativno-tehničkih koraka u procesu prelaska na SEPA platne sisteme i potvrđuje visok nivo tehničke i regulatorne pripremljenosti Crne Gore - kaže se u saopštenju.
Vuković je ocijenio da integracija u SEPA označava novu eru funkcionisanja na finansijskom tržištu Crne Gore.
On je, tokom obraćanja na vašingtonskom panelu, prezentovao i efekte tog članstva, koji donose direktnu korist za crnogorsku ekonomiju.
- Uključujući uštede na bankarskim naknadama od 10,5 miliona eura, smanjenje operativnih troškova za preduzeća za dodatnih blizu sedam miliona i formalizaciju doznaka, što donosi godišnje uštede od šest miliona eura - dodaje se u saopštenju.
Navodi se da će, uz poboljšanje finansijske inkluzije i digitalnog pristupa za oko 3,5 miliona, procijenjena korist iznositi oko 27 miliona eura godišnje, što odgovara 0,39 odsto crnogorskog BDP-a.
Vuković se, pored benefita za bankarski sektor, osvrnuo i na makroekonomske efekte koje će SEPA integracija donijeti, akcentujući porast stranih direktnih investicija, dodatno povećanje konkurentnosti izvoza i digitalizaciju sektora usluga poput turizma.
- Poručio je da se stvarne koristi ne mogu iskazati samo brojkama, ukazujući na važnost povjerenja koje raste kod stranih investitora, jačanje konkurentnosti naših kompanija na međunarodnim tržištima i značajn doprinos digitalizaciji ključnih sektora, poput turizma i usluga - kaže se u saopštenju.
Vuković je istakao i važnost dugoročnih koristi koje, kako je naveo, postaju još vidljivije kada se spoji SEPA sa brzim platnim sistemima poput TIPS-a, čime Crna Gora jača svoju poziciju u evropskoj finansijskoj infrastrukturi i zahvaljujući čemu bi mogla generisati ekonomske benefite od čak 160 miliona eura godišnje, što je ekvivalent 2,3 odsto BDP-a države iz 2023. godine.
- Puna snaga SEPA integracije će se osjetiti u svim aspektima našeg društva - poručio je Vuković, dodajući da finansijski sistemi imaju mnogo dublju ulogu, direktno utičući na jačanje povjerenja u ekonomiju, smanjenje sive ekonomije i unapređenje kvaliteta poslovanja i života pojedinaca.
Prema njegovim riječima, benefiti će biti najvidjiviji kada građani Crne Gore budu slali novac svojim porodicama, kada crnogorski preduzetnici budu brže i povoljnije poslovali sa partnerima u inostranstvu, i kada turisti budu koristili moderne kanale plaćanja.
Vuković je, pored CBCG i Svjetske banke, zahvalio I predstavnicima bankarskog sektora Crne Gore, koji su se, kako je naveo, pokazali kao ključni partneri države u procesu SEPA integracije.
- Ministarstvo finansija i CBCG nastavljaju intenzivne aktivnosti, koordinaciju i vođenje procesa u cilju potpune pripreme bankarskog sistema za 6. oktobar 2025. godine, kako bi međunarodne transakcije iz i ka Crnoj Gori bile izvršavane u skladu sa SEPA pravilima - navodi se u saopštenju.
Dodaje se da Crna Gora time postaje model za ostale zemlje Zapadnog Balkana i stvara preduslov za izgradnju snažnijeg, povezanijeg i prosperitetnijeg regiona.

Vuković: Članstvo u SEPA značajan korak ka finansijskoj integraciji sa EU

Evropski savjet za plaćanja 21. novembra konstatovao je ispunjenost uslova pristupanja i odlučio da se broj zemalja u SEPA sistemu poveća za još dvije zemlje – Crnu Goru i Albaniju. Stvarna plaćanja u eurima u SEPA sistemu biće moguća od aprila 2025. poslije šestomjesečnog perioda prilagođavanja uključenih finansijskih institucija.
- Jedinstveno evropsko područje platnog prometa (SEPA) je inicijativa EU koja ima za cilj da pojednostavi i standardizuje platne transakcije u eurozoni i šire, omogućavajući brže, jeftinije i sigurnije uplate i isplate u eurima između različitih zemalja - pojašnjava za Portal Analitika predsjednica Crnogorske panevropske unije i profesorica na Ekonomskom fakultetu u Podgorici, Gordana Đurović.&nbsp;
Kako dodaje, počevši od 2008. sistem se postepeno razvijao i do 2014. obuhvatio sve zemlje Eurozone, a od 2016. godine prima i zemlje nečlanice.
- Eliminiše razlike između nacionalnih i prekograničnih plaćanja i time čini evropske ekonomije efikasnijim i konkurentnijim. Danas SEPA okuplja 27 država članica EU, četiri zemlje EFTA, Ujedinjeno kraljevstvo, četiri mikro države (Vatikan, San Marino, Andoru i Monako) i neke prekomorske teritorije - napominje Đurović.
<h2>Transakcije efikasnije, uz niže naknade</h2>
Prema njenim riječima, prednost SEPA sistema plaćanja prvenstveno je pojednostavljenje međunarodnih transakcija, korišćenjem istih standarda i pravila, veća efikasnost u plaćanjima, jer banke brže procesuiraju transakcije i smanjuju vrijeme čekanja za izvršenje uplata ili isplata, a same naknade za SEPA transakcije su niže od onih za međunarodne bankarske transfere koji nisu dio SEPA sistema.&nbsp;
- Drugim riječima, na osnovu SEPA standarda, transakcija se obrađuje efikasnije i brže, uz niže naknade. Za građane ili firme u Crnoj Gori, za plaćanja u eurima prema drugoj zemlji u SEPA sistemu, trošak transakcije treba da bude isti, kao i za domaću transakciju unutar zemlje. Crna Gora koristi euro kao zvanično sredstvo plaćanja u zemlji, od njegovog uvođenja jaunara 2002. godine, što joj je u posebnom aranžmanu omogućeno konverzijom dotadašnjih njemačkih maraka u eure, za potrebe našeg platnog sistema - podsjeća sagovornica Analitike.
Međutim, kako dodaje, za plaćanja prema inostranstvu uključuju se korespondentne banke što, kaže, povećava troškove naknada za te transakcije, te su one znatno više nego što su naknade za transakcije u unutrašnjem platnom prometu.&nbsp;
- Pristupanjem jedinstvenom evropskom području platnog prometa, naknade se značajno smanjuju i to će moći registrovati građani i kompanije prilikom svakog plaćanja prema inostranstvu - kaže Đurović.
Čitav proces usklađivanja, pripreme aplikacije i dijalog sa Savjetom, podsjeća ona, predvodila je Centralna banka Crne Gore, u saradnji sa Ministarstvom finansija odnosno Vladom Crne Gore.&nbsp;
Naglašava da se preuzimaju evropski propisi u ovoj oblasti, prvenstveno regulativa o prekograničnim plaćanjima, direktiva o platnim uslugama na unutrašnjem tržištu EU i regulativa o međubankarskim naknadama za platne transakcije na temelju kartica.&nbsp;
- Preuzimanjem evropskih propisa i standarda u ovoj oblasti, te okončanjem šestomjesečnog perioda operativne pripreme našeg bankarskog sistema, stiču se uslovi za prelazak sa nacionalnih šema plaćanja na šeme usklađene unutar SEPA sistema plaćanja, što osigurava građanima i firmama da koriste IBAN brojeve i SWIFT kodove za sva plaćanja unutar ovoga sistema, uz znatno niže naknade, sigurnost transakcija i brzinu realizacije nalaza - ističe Đurović.
<h2>Pred Crnom Gorom izazovna vremena&nbsp;</h2>
Sagovornica Analitike osvrnula se i na platformu Barometar 26, koja je predstavljena prošle nedjelje, a koja sadrži pregled aktivnosti neophodnih za ispunjenje završnih mjerila postavljenih u 30 otvorenih pregovaračkih poglavlja.&nbsp;
Kao živ dokument, kako kaže, ova bi se platforma trebala dalje prilagođavati samom procesu i biti sve detaljnija.
- Ako stvari budu išle kako se najavljuju, u 2026. godini otvoriće se i preostala dva poglavlja: „Saradnja sa institucijama EU- &nbsp;i „Ostalo- , tako da, ako želimo zaista zatvoriti pregovore, moramo zatvoriti 32 pregovaračka poglavlja, uključujući i rastuće izazove sa mjerilima u oblasti vladavine prava, koji su opet na vrhu liste rizika - kaže profesorica Đurović.
Prema njenim riječima, ne manje izazovno biće dobiti političku podršku, kako opozicije, tako i heterogenog sistema koalicije na vlasti.&nbsp;
- Glas civilnog društva neće biti sporan, ali će ostati kritičan. Izazovna vremena su pred Crnom Gorom kao pretendentom za brzo pristupanje Uniji. Za nadati se, da će se ovoga puta, pozitivan signal EU prema Crnoj Gori zaista i ostvariti - zaključuje Đurović.

Đurović: SEPA će građanima i privredi donijeti brže i jeftinije transakcije ka inostranstvu

Doskorašnji predsjednik Državne izborne komisije (DIK) i novoizabrani sudija Ustavnog suda (US) Nikola Mugoša podnio je ostavku na tu funkciju, objavljeno je na sajtu Skupštine.
On se pozvao na Zakon o izboru odbornika i poslanika (član 121a stav 2), kojim je propisano da predsjedniku DIK-a, članovima i njihovim zamjenicima mandat traje do izbora Centralne izborne komisije (CIK).
Kako je dodao, članom 153 stavom 7 Ustava Crne Gore propisano je da predsjednik i sudija Ustavnog suda ne može vršiti poslaničku i drugu javnu funkciju niti obavijati drugu djelatnost.
- Imajući u vidu prethodno navedene ustavne i zakonske odredbe, kao i činjenicu da me Skupština izabrala za predsjednika DIK-a 8. decembra 2021. godine, te da sam na Sedmoj sjednici Drugoj redovnog zasijedanja izabran za sudiju Ustavnog suda 31. decembra 2025. godine, obavještavam Vas da podnosim ostavku na funkciju predsjednika DIK-a - kazao je Mugoša.
On se ovom prilikom zahvalio parlamentu na podršci DIK-u u prethodnom periodu, kao i na ukazanom povjerenju prilikom izbora za sudiju US.

Mugoša podnio ostavku na mjesto predsjednika DIK-a

Ulaganje u ljudski kapital, prilagođavanje novim uslovima rada i povezivanje sa savremenim tehnologijama, temelji su dugoročnog ekonomskog napretka i društvenog razvoja, poručio je predsjednik Vlade Milojko Spajić.
Kako je saopšteno, Spajić učestvuje na Svjetskom ekonomskom forumu u Davosu, gdje je, na marginama skupa, razgovarao sa Kristofom Kotoarom, predsjednikom kompanije Adeko (ADECCO), jedne od najvećih svjetskih kompanija za zapošljavanje i upravljanje radnom snagom.
Kako je istaknuto na sastanku, General Assembly, kompanija Adecco grupe, u Crnoj Gori uspješno je završila pilot program, u okviru koga je oko 40 nezaposlenih, kroz tromjesečnu obuku, steklo digitalne vještine.
Naglašeno je da je u uslovima ubrzanih tehnoloških promjena, digitalizacije i transformacije tržišta rada, od presudnog značaja da javne politike budu usmjerene na razvoj vještina, prekvalifikacije i stvaranje uslova za kvalitetan život i rad.
- Ulaganje u ljude ključno je u svijetu brzih promjena industrija i tržišta rada. Samo snažna, prilagodljiva i dobro povezana radna snaga može odgovoriti potrebama moderne ekonomije - kazao je Spajić.
Kotoar je pohvalio napore Crna Gore da kroz razvoj različitih programa unapređuje znanja i vještine domaće radne snage, naročito u zahtjevnoj završnoj fazi pregovaračkog procesa sa EU.
Kako se navodi u saopštenju, bilo je riječi o savremenim trendovima na tržištu rada, ulozi tehnologije u povezivanju ljudi i poslova, kao i o konkretnim modelima kojima države mogu odgovoriti na nedostatak kvalifikovanog kadra.
Poseban fokus bio je na tome kako Crna Gora može iskoristiti međunarodna iskustva, unaprijediti sistem obrazovanja i obuka, te kroz partnerstva sa privatnim sektorom stvoriti održiv okvir za razvoj radne snage.
Razmjena znanja, iskustava i dobrih praksi sa globalnim liderima predstavlja važan korak ka jačanju konkurentnosti Crne Gore i izgradnji tržišta rada koje je otporno, inkluzivno i spremno za izazove budućnosti.

Spajić i Kotoar: Uspješno završen pilot program sa kompanijom General Assembly u Crnoj Gori - oko 40 nezaposlenih steklo digitalne vještine

Košarkaši Budućnost Volija igraće sjutra u Istanbulu protiv Bešiktaša utakmicu &nbsp;15. kola B grupe Eurokupa.
Bešiktaš je u prošlom kolu pobijedio vodeći Burg, a u dosadašnjem dijelu takmičenja zabilježio je deset pobjeda.
Budućnost ima trijumf manje, a prvi međusobni duel u Podgorici dobila je 82:79.
Od tog duela turski predstavnik jači je za beka Meta Tomasa i centra Sertača Šanlija.
Trener Andrej Žakelj kazao je da je Bešiktaš jedan od favorita za osvajanje Evrokupa.&nbsp;
- Pokazali smo da možemo da igramo protiv njih, ali je to drugačija ekipa kada nastupa na domaćem terenu. Doveli su dva nova igrača, a uz to mi imamo određenih problema sa povredama - rekao je Žakelj.
On je naglasio da će njegov tim, bez obzira na sve probleme, pružiti maksimum.
- Bez obzira na sve, idemo u Tursku da damo svoj maksimum i pokušamo da ih iznenadimo. Riječ je o veoma čvrstoj i agresivnoj ekipi koja igra brzu košarku, sa mnogo šuteva za tri poena, na šta moramo obratiti posebnu pažnju. Kao i uoči prethodnih utakmica, želimo da budemo fokusirani na svoju igru, koncentraciju i čvrstinu - kazao je trener Budućnosti.
Budućnost je u prethodnom kolu Evrokupa savladala Litkabelis u Podgorici, potom je u ABA ligi, u Ljubljani, bila bolja od Cedevita-Olimpije.
Američki bek Skajler Mejs kazao je da Budućnost čeka teška utakmica i zahtjevno gostovanje.
- Raduje nas prilika da se izborimo za dobru poziciju pred predstojeći plej-of. Očekujemo čvrstu, borbenu utakmicu, a uz nekoliko dobrih treninga bićemo spremni - kazao je Mejs.
Početak utakmice zakazan je za 18 sati.

Budućnost Voli sjutra u Istanbulu protiv Bešiktaša; Žakelj: Idemo u Tursku da pružimo maksimum

Država Crna Gora se, do kraja prošle godine, zbog privilegujuće poreske politike na promet goriva za bogate jahtaše u Porto Montenegru, odrekla 104 miliona eura, pokazuju podaci Akcije za socijalnu pravdu (ASP) dobijeni od zvaničnih institucija.
- ASP napominje da, kao i sve podatke koje dobija zvaničnim putem, uzima te podatke kao pouzdane samo ako su kao takvi i dostavljeni - navodi se u saopštenju.
Iz ASP-a su podsjetili da je privilegije na poresku i akciznu politiku na promet goriva, odnosno poreska oslobođenja, uvela svojevremeno vlada Demokratske partije socijalista (DPS) kroz poseban pravilnik, „kojeg je, u jednom od rjeđih poteza u javnom interesu, ukinula manjinska vlada Dritana Abazovića, ali je te privilegije ponovo vratila vlada Milojka Spajića“.
Ta vrsta poreske politike, kako su dodali iz ASP-a, nije saglasna sa politikama EU.&nbsp;
- Projekat Porto Montenegro, iza kojeg je danas kapital iz Ujedinjenih Arapskih Emirata (UAE), označava se luksuznim, a inostrani partner je svojevremeno diktirao ključne uslove da bi investirao u tu lokaciju, pa je povlašćeni poreski režim za jahting turizam bio jedan od tih zahtjeva i predstavljao je njegovo direktno favorizovanje, dok pojedini zahtjevi tadašnjeg investitora (u vezi sa zakupom) nijesu imali zakonskog uporišta - dodaje se u saopštenju.
Prodaja imovine nekada renomirane tivatske kompanije za remont vojnih brodova na izuzetno atraktivnoj lokaciji, a uz davanje višedecenijskog zakupa morskog akvatorijuma i dijela zone morskog dobra, predstavljala je svojevremeno jedan od prvih hibridnih privatizacionih modela, koji je primijenila tadašnja vlada.&nbsp;
Tenderom je bila ponuđena samo prodaja imovine kompanije, koja se nalazila na kopnu i uz obalu mora, ali je izabranom kupcu dato i pravo zakupa zone morskog dobra na period od čak 90 godina.&nbsp;
- Inostrani vlasnik je u prvim godinama realizacije investicije putem ugovora o zajmovima uvećavao osnovni kapital kompanije, što su transakcije na koje nije postojala obaveza plaćanja poreza, a turistički projekat je promijenio vlasnika 2015. godine - navodi se u saopštenju.
Kako su dodali, kroz promjenu sjedišta kompanije iz jedne evropske države u drugu evropsku državu i osnivanje kćerke kompanije, kojoj je prvo prodat Porto Montenegro, pa zatim preprodat, strateški investitor crnogorske Vlade je izbjegao i primjenu poreskih zakona Crne Gore u vezi plaćanja poreza na kapitalnu dobit.&nbsp;
- Država je po tom osnovu mogla da prihoduje oko 8,7 miliona eura, ali je tadašnji vlasnik iskoristio olakšice u poreskoj jurisdikciji Malte i to što sa tom državom Crna Gora ima zaključen ugovor o izbjegavanju dvostrukog oporezivanja. Projekat je danas u rukama kapitala iz UAE - navodi se u saopštenju. &nbsp;
Država Crna Gora je, kako su zaključili, u Ustavu deklarisana kao država socijalne pravde.

Tag: sepa