Projekat tzv. „srpskog sveta“ realna je opasnost o kojoj se mora otvoreno govoriti, ali i projekat koji nema budućnost u savremenoj Evropi, zasnovanoj na građanskim vrijednostima, vladavini prava i poštovanju različitosti.
To je centralna poruka emisije Građanski ugao na Televiziji E, čiji je domaćin Centar za građansko obrazovanje (CGO).&nbsp;
O konceptu „srpskog sveta“, njegovim političkim, identitetskim i bezbjednosnim implikacijama po zemlje Zapadnog Balkana, kao i o odgovoru regiona i Evropske unije na ove procese, direktorica za strategiju i komunikacije u CGO Zvezdana Kovač razgovarala je sa &nbsp;profesorom Fakulteta političkih nauka u Sarajevu Šaćirom Filandrom, posebnom savjetnicom ministra vanjskih i evropskih poslova Hrvatske Vandom Babić-Galić, profesorom istorije iz Crne Gore Srđom Pavlovićem i novinarom i piscem iz Srbije Tomislavom Markovićem.
- Koncept „srpskog sveta“ treba posmatrati kao supstitut propalog velikodržavnog projekta. Naime, srpske nacionalističke elite tokom cijelog 20. vijeka pokušavale su da ostvare projekat Velike Srbije, ali je on definitivno propao, jer je bio nepravedan i mogao se ostvarivati samo zločinačkim sredstvima - naveo je Šaćir Filandra.
<h2>TRANSFORMACIJA</h2>
On je objasnio da se u savremenim okolnostima, kada su promjene granica međunarodno neprihvatljive, taj projekat transformisao.
- Srpski svet sada dolazi kao kulturološki i identitarni supstitut tom političkom projektu i cilja na stanovništvo, a ne na teritorije - rekao je on, naglašavajući da je riječ o pokušaju standardizacije i ujednačavanja identiteta Srba u različitim državama regiona.
Filanda je dodao da je takav pristup problematičan i zbog istorijskog iskustva i da zahtijeva visok stepen opreza, jer „može biti opasniji nego što smo toga svjesni“.
<h2>NAJVIŠE ŠTETE SRBIMA U REGIONU</h2>
- Predstavljanje „srpskog sveta“ kao brige za Srbe van Srbije je potpuno licemjerno. Nazvati taj koncept brigom za prava Srba bilo bi isto kao nazvati Miloševićevu politiku devedesetih humanitarnim radom - decidna je Vanda Babić-Galić.
Prema njenim riječima, riječ je o projektu koji podrazumijeva objedinjavanje prostora isključivo po etničkom kriterijumu, uz pretpostavku da granice nijesu konačne.
- Taj koncept geopolitički je kompatibilan sa interesima Rusije i vodi destabilizaciji Zapadnog Balkana i slabljenju euroatlantskog prostora. I taj projekat najviše šteti upravo Srbima u regionu, jer ih pretvara u taoce tuđe politike i trajnu manjinu sumnjive lojalnosti, umjesto ravnopravne građane država u kojima žive - istakla je ona.
<h2>U CRNOJ GORI POSEBNO ŠTETAN EFEKAT</h2>
Srđa Pavlović je mišljenja da „srpski svet“ u Crnoj Gori ima specifičan i posebno štetan efekat.
- U Crnoj Gori postoji dubok identitetski dualitet, koji ovaj projekat dodatno produbljuje… Srpski svet u Crnoj Gori djeluje kao fundamentalni destabilizator države, jer svakom nacionalističkom projektu smeta uređena, stabilna država zasnovana na vladavini prava i građaninu kao centru sistema - rekao je Pavlović.
On je naveo da se taj uticaj manifestuje kroz zahtjeve za redefinisanje zakona, insistiranje na definisanju konstitutivnih naroda, istorijskom revizionizmu i instrumentalizaciji kulture.
- To nijesu apstraktne stvari, već vrlo konkretne političke, pravne i kulturne prakse - dodao je on, upozoravajući i na opasnost manipulacije istorijom, ističući da „ako se ordinarne laži dovoljno puta ponove i uđu u udžbenike, dobijate generacije koje su trajno oštećene“.
<h2>LICEMJERNOST</h2>
Tomislav Marković je ocijenio da je priča o brizi za Srbe licemjerna, jer vlast u Srbiji ne brine ni o sopstvenim građanima. On je ukazao na represiju, gušenje sloboda, kampanje mržnje i kriminalizaciju kritičkog mišljenja u Srbiji.
- Ako se vlast tako odnosi prema sopstvenim građanima, zašto bi bila bolja prema drugima? - upitao je Marković, dodajući da su slični argumenti postojali još početkom 20. vijeka, što je ilustrovao tekstovima Dimitrija Tucovića nakon aneksije Bosne i Hercegovine.
Marković se pozvao i na Hanu Arent, koja je, kako je rekao, pisala da su pan-nacionalni pokreti po pravilu neprijateljski nastrojeni prema državi i institucijama.
- Njima nije cilj uređena država, već trajna dominacija - podvukao je on.&nbsp;
U razgovoru je ocijenjeno da ne postoji jedinstven i dosljedan regionalni odgovor na ove procese. Filandra je naveo da su reakcije često „inkonzistentne i vođene uskim nacionalnim interesima“, te da zemlje van EU nemaju dovoljno koordinacije kada je riječ o stabilnosti regiona.&nbsp;
Govoreći iz perspektive Hrvatske, Babić-Galić je rekla da Zagreb aktivno upozorava evropske institucije na opasnosti politike „srpskog sveta“, jer je stabilnost regiona i evropski put Crne Gore i Bosne i Hercegovine u interesu Hrvatske.
<h2>EU PODRŽAVA ANTIEVROPSKE STRUKTURE</h2>
Kada je riječ o Evropskoj uniji, Pavlović je izrazio ozbiljnu zabrinutost.
- EU sve češće ignoriše poteze koji su u suprotnosti sa njenim vrijednostima i podržava političke strukture koje su suštinski anti-evropske. Ako je cilj da Crna Gora uđe u EU kao prazna forma bez suštine, onda je potpuno nebitno ko je na vlasti - rekao je Pavlović, dovodeći u pitanje iskrenost i dubinu evropskog angažmana.
Odgovarajući na pitanje o granici između legitimnog kulturnog povezivanja i političke instrumentalizacije identiteta, Filandra je rekao da je ključ u poštovanju zakonodavstva država u kojima manjine žive, te da postoji dovoljno prostora za normalnu kulturnu komunikaciju bez podrivanja ustavnog poretka.
Pavlović je upozorio da je “politička aproprijacija kulture najopasniji alat nacionalizma“, dok je Marković naveo primjere miješanja Srbije u obrazovne programe Crne Gore, ističući da se time negira pravo druge države na sopstvenu kulturnu i obrazovnu politiku.
<h2>SRPSKI SVET I EU NESPOJIVI</h2>
Babić-Galić je poručila da su koncepti „srpskog sveta“ i Evropske unije nespojivi.
- Ne možete ući u EU, a negirati državu, naciju, kulturu i simbole“, rekla je ona dodajući da je u interesu regiona da Crna Gora, sa svojim autentičnim vrijednostima, postane dio evropske zajednice.
Emisija je dio projekta “Zajednički otisci različitosti”, koji je finansijski podržan od strane Fonda za zaštitu i ostvarivanje manjinskih prava Crne Gore. Sadržaj emisije je isključiva sagovornika u emisiji.
<div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 56.25%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?url=https%3A%2F%2Fyoutu.be%2FLnjFrvuJvHY&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen scrolling="no" allow="accelerometer *; clipboard-write *; encrypted-media *; gyroscope *; picture-in-picture *; web-share *;"></iframe></div></div></div>

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

Srpski svet - stari projekat u novom pakovanju

U večerašnjoj Informativnoj emisiji 24 sata pogledajte:
- Tema dana: Nepoželjni u Hrvatskoj
- Zbog političkog angažmana usmjerenog na uklanjanje spomen-ploče u Morinju, Vlada Hrvatske označila više državljana Crne Gore nepoželjnima.
- Trzavice unutar vlasti u Bijelom Polju. 
- Građani sa Kruševog ždrijela najoštrije osudili netransparentno preuzimanje spise predmeta u slučaju Medovine od strane SDT-a.
- Šta otkriva na hiljade novih dokumenata o Epsteinu?
Gost: Adnan Striković, SDP Bijelo Polje
Emisiju večeras vodi Marina Ilić.

Informativna emisija "24 sata": Gost Adnan Striković

Stara zgrada u ulici Džordža Vašingtona srušila se danas, javlja beogradski Danas. Prema informacijama iz Hitne pomoći, nema povrijeđenih.
Na fotografijama se može vidjeti da se cijela zgrada srušila i oštetila automobile koji su bili parkirani ispred nje.
Kako su građani rekli reporteru Danasa, zgrada se već dugo urušavala, u njoj su povremeno spavali beskućnici. Očevici su prvo čuli zvuk krckanja, nakon čega se zgrada urušila. Srušena je i skela koja je bila ispred.
Četiri automobila su u potpunosti uništena. Dvije osobe su evakuisane.
Načelnik Sektora za vanredne situacije Luka Čaušić izjavio je danas da u urušavanja objekta u Ulici Džordža Vašingtona na Dorćolu, prema dosadašnjim informacijama, nema povrijeđenih osoba.
- U 13.37 operativni centar Uprave za vanredne situacije u Beogradu dobio je dojavu da je u Ulici Džorža Vašingtona od broja 20 do 22, došlo do urušavanja objekta. Za pet minuta prve ekipe Sektora za vanredne situacije vatrogasaca spasilaca bile su na licu mjesta gdje je utvrđeno da se obrušio stari, napušteni, dvospratni objekat - rekao je Čaušić novinarima.
On je naveo da su od kolege iz policije dobili informacije da su tu bila „dva lica koja nisu bila povrijeđena i koja su izjavila da u tom objektu više nije bilo nikoga“.
Čaušić je rekao da ekipe i dalje pretražuju teren i da za sada nemaju informaciju da ima povrijeđenih ili stradalih lica, ali da će to moći sa sigurnošću da kažu tek kada bude pretražen čitav prostor koji je obrušen.

Beograd: Srušila se stara zgrada na Dorćolu, četiri automobila uništena, dvije osobe evakuisane

Muška rukometna reprezentacija Crne Gore, ukoliko u martovskim kvalifikacijama bude bolja od Finske, u baražu za Svjetsko prvenstvo igraće protiv Slovenije, odlučeno je danas žrijebom u danskom Herningu.
Crna Gora je zbog posljednjeg mjesta u grupi na Evropskom prvenstvu bila u drugom šeširu, a imajući u vidu da su potencijalni protivnici bili velesile poput Francuske i Španije, utisak je da su Branko Vujović i saigrači dobili protivnika koji je favorit, ali kojem bi mogli da pariraju ukoliko ponovo izdanje iz posljednjeg međusobnog duela.
Moglo je da bude mnogo teže, ali na papiru i lakše da je žrijeb za protivnika u baražu dodijelio Sjevernu Makedoniju ili Austriju.
Slovenija je bila protivnik u grupi na Evropskom prvenstvu, a crnogorska reprezentacija odigrala je najbolji meč upravo na premijeri i poražena minimalnim rezultatom – 41:40 u Oslu.
Na kraju je Slovenija zauzela osmo mjesto na EHF Euro 2026 i kao favorit ulazi u majski dvomeč protiv crnogorske reprezentacije, kao selekcija koja je godinama u vrhu evropskog rukometa.
Prvi meč biće odigran u Crnoj Gori i to 13/14. maja, dok je revanš tri dana kasnije u Sloveniji.
Za početak je najvažnije da crnogorska selekcija uspješno preskoči prvu prepreku na putu ka planetarnoj smotri, odnosno da u martovskom dvomeču bude bolja od Finske.
Prvi meč kvalifikacija, Crna Gora igra u Vanti 19. marta, dok je revanš tri dana kasnije u Podgorici.
Crnogorski rukometaši do sada su dva puta učestvovali &nbsp;na svjetskim prvenstvima - u Španiji 2013. i u Poljskoj i Švedskoj deset godina kasnije.
Domaćin Svjetskog prvenstva 2027. biće Njemačka, odnosno gradovi Keln, Minhen, Kil, Hanover, Magdeburg i Štutgart.
Iz Evrope nastup na Mundijalu su, pored domaćina, već osigurali svjetski prvak - Danska, dok su na ovogodišnjem Euru "kartu kupili" i Hrvatska, Island, Portugal i Švedska.
U baraž za Svjetsko prvenstvo u Njemačkoj rivali će biti: Sjeverna Makedonija - Ukrajina/ Slovačka, Bosna i Hercegovina/ Kosovo - Farska Ostrva, Češka - Francuska, Švajcarska - Italija, Srbija / Litvanija - Mađarska, Španija - Gruzija / Izrael, Grčka / Belgija - Holandija, Norveška - Turska / Rumunija i Austrija - Poljska / Letonija.

Slovenija potencijalni rival u baražu za SP

Venecuela je preduzela pozitivne korake kako bi zaštitila ulaganja privatnih naftnih kompanija, otkako je Trampova administracija uhvatila bivšeg predsjednika Nicolasa Madura - saopštio je izvršni direktor Chevrona, Mike Wirth.
Venecuela je u četvrtak usvojila reforme zakona o ugljovodicima koje olakšavaju državnu kontrolu nad naftnom industrijom i daju privatnim proizvođačima veću autonomiju, prenosi SEEbiz.
Wirth je rekao da Chevron još preispituje zakonodavstvo, kao i da su sigurnost ugovora, komercijalna stabilnost i regulatorna predvidljivost ključni za privlačenje ulaganja u Venecuelu.
- Vidimo da Venecuela preduzima korake u pozitivnom smjeru kako bi riješila ta pitanja, što će podstaći ulaganja, ne samo od kompanija poput naše, već i od drugih za koje mislim da takođe razmatraju prilike tamo - rekao je Wirth u intervjuu za CNBC-jev Squawk on the Street.
Chevron je jedini američki naftni div koji posluje u Venecueli putem posebne licence koju je izdalo Ministarstvo finansija. Trenutno proizvodi oko 250 hiljada barela dnevno kroz zajednička ulaganja s državnom naftnom tvrtkom Petroleos de Venezuela ili PDVSA.
Wirth je u petak kazao da bi Chevron mogao povećati proizvodnju u Venecueli do 50 odsto u sljedećih 18 do 24 mjeseca ako kompanija dobije odobrenje američke Vlade.
Wall Street uglavnom smatra Chevron američkom naftnom kompanijom u najboljem položaju da iskoristi američku vojnu intervenciju u Venecueli zbog svoje prisutnosti u zemlji i odnosa s PDVSA-om.
Wirth je kazao da je bezbjednosna situacija uglavnom stabilna tamo gdje Chevron posluje, iako postoje područja Venecuele koja su manje sigurna.
Chevron je u petak objavio podatke o zaradi u četvrtom tromjesečju, koja je premašila očekivanja. Naftni gigant povećao je proizvodnju u prošloj godini, 12 odsto u svijetu i 16 odsto u SAD-u na rekordne nivoe.
Dok je Chevron spreman da poveća proizvodnju, konkurent Exxon Mobil oprezan je u pogledu povratka u Venecuelu nakon što mu je imovina dva puta zaplijenjena u prošlosti. Izvršni direktor Exxona, Darren Woods, nazvao je zemlju neinvestibilnom.&nbsp;
Američki predsjednik Donald Trump vrši pritisak na naftnu industriju da uloži najmanje 100 milijardi dolara u obnovu energetskog sektora Venecuele.

Venecuela preduzima korake da zaštiti privatna ulaganja

Društvo

Miloš Rajković, Danko Popović, Alen Kalač i Rifat Kalač osumnjičeni da su dio lanca šumske mafije

DNP otkazuje podršku državnoj i lokalnoj vlasti, Knežević će sa Mandićem razgovarati o daljem djelovanju koalicije ZBCG

Politika

Grozev: Ruski agenti koji su učestvovali u pokušaju terorizma u Crnoj Gori danas vrbuju nove agente, Šišmakov zadužen za srpske univerzitete

Hronika

Majka dvoje đece, čiji suprug je osoba sa potpunim invaliditetom, izbačena na ulicu

Tag: sacir-filandra

Srpski svet - stari projekat u novom pakovanju

Informativna emisija "24 sata": Gost Adnan Striković

Beograd: Srušila se stara zgrada na Dorćolu, četiri automobila uništena, dvije osobe evakuisane

Slovenija potencijalni rival u baražu za SP

Venecuela preduzima korake da zaštiti privatna ulaganja

Programska šema

PRATITE TVe UŽIVO