Mještani i ekološki aktivisti u Srbiji blokirali su 19. oktobra puteve Loznica-Valjevo nadomak Gornjih Nedeljica i u Preljini kod Čačka na novim protestima protiv otvaranja rudnika litijuma na zapadu zemlje.
Na prvu blokadu građani su došli pješice iz obližnjeg sela Brezjak.
Nakon što je aktuelna vlast ljetos ponovo pokrenula projekat Jadar za rudarenje litijuma kod Loznice, koji je povjerila britansko-australijskoj kompaniji Rio Tinto, u Srbiji od juna ne prestaju građanski protesti.
Na blokadu je pozvao Savez ekoloških organizacija Srbije (SEOS) koji je najavio da se radi o jednočasovnim protestima „da neće odustati od protesta dok vlast zakonom ne zabrani iskopavanje litijuma“.
Stanovnici Gornjih Nedeljica i grupe za očuvanje životne sredine protive se i usvajanju Prostornog plana koji bi omogućio realizaciju projekta Jadar kojim je predviđena eksploatacija litijuma, sirovine od koje se prave baterije za električne automobile.
<h2>Vlast odbila zahtjev za zabranu</h2>
Skupština Srbije, u kojoj većinu ima Srpska napredna stranka (SNS) Aleksandra Vučića, 10. oktobra odbacila je opozicije da se donese zakon za trajnu zabranu istraživanja i eksploatacije litijuma i bora.
Prethodno je tokom ljeta u više desetina gradova Srbije održan niz protesta protiv rudarenja litijuma uz tvrdnje ekoloških organizacija da bi otvaranje rudnika ostavilo nepopravljive posljedice na životnu sredinu.
Vlast SNS-a ranije je objavila da bi rudnik litijuma Rio Tinto mogao da otvori 2028. ukoliko ispuni ekološke propise i dobije neophodne dozvole.
Ta kompanija 2004. je u lozničkom kraju otkrila rudu jadarit, kombinaciju litijuma i bora, za koju su nadležni procijenili da je u dolini Jadra ima 158 miliona tona.
Masovni protesti protiv rudnika litijuma u Srbiji počeli su u jesen 2021. kada su organizovane i blokade autoputa koji prolazi od sjevera do juga zemlje. Nakon toga je Vlada Srbije u januaru 2022, stopirala projekat i poništila dozvole "Rio Tintu".
- Stavili smo tačku na REio Tinto u Srbiji - rekla je tadašnja premijerka Ana Brnabić.
Ustavni sud je 11. jula 2024. proglasio neustavnom uredbu Vlade Srbije o zaustavljanju projekta Jadar. Nekoliko dana kasnije Vlada je donijela odluku koja ponovo otvara mogućnost za realizaciju projekta rudnika.
To je izazvalo novu seriju protesta koji su započeli u Loznici 28. juna i proširili se na više desetina gradova u Srbiji. Najveći protest održan je u Beogradu 10. avgusta.
Zvaničnici Srbije su Evropskom unijom 19. jula u Beogradu potpisali Memorandum o kritičnim sirovinama tokom posjete potpredsjednika Evropske komisije Maroša Ševčovića i njemačkog kancelara Olafa Šolca.
Memorandum predviđa cijeli proizvodni lanac – od kopanja litijuma u rudniku kompanije Rio Tinto u dolini rijeke Jadar do proizvodnje baterija za električna vozila.
"Rio Tinto" je ranije u odgovoru za Radio Slobodna Evropa naveo da su "domaći i međunarodni stručnjaci potvrdili da se projekat "Jadar" može realizovati bezbjedno i u skladu sa najvišim standardima zaštite životne sredine".
Brojni stručnjaci iz zemlje i inostranstva ukazuju da u procesu eksploatacije litijuma neizbežno dolazi do ekoloških posledica, prije svega do zagađenja rečnog sliva i zemljišta.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1084x550

thumbnail

Blokirani putevi u Srbiji na protestima protiv rudarenja litijuma

Poslanici u Narodnoj skupštini Srbije su odlučili da nema opravdanih razloga da se stane na put istraživanju i rudarenju litijuma u toj državi.
Poslije četvorodnevne parlamentarne rasprave nije usvojen Prijedlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o rudarenju i geološkim istraživanjima - koji je opozicija podnijela sa ciljem da se zabrani eksploatacija tog metala u Srbiji.
Za izmjene zakona glasalo je 84, a protiv 128 poslanika.
Opozicija je tokom rasprave uporno ukazivala na negativne posljedice po ljude i životnu sredinu usled najavljenog rudarenja u Zapadnoj Srbiji, a vladajuća koalicija, koja ima većinu u parlamentu, tvrdila da je to istorijska razvojna šansa.
- Ovi ljudi (opozicija) žele da zaustave bilo kakav razvoj Srbije, ne da ne može rudnik litijuma, nego ne mogu ni oni koji već rade. Dakle, rudari, ovi će da vam uzmu hljeb iz usta - rekao je Milenko Jovanov, šef poslaničkog kluba vladajuće Srpske napredne stranke (SNS).
Pozivajući se na neke studije ekonomista, iz opozicije su tvrdili da Srbija neće imati nikakve koristi od rudnika i iskopavanja litijuma, već samo štetu.
Litijum se neće kopati u Srbiji, jer nezavisni stručnjaci kažu da taj projekat ima velike negativne posljedice i da bi otpad bio veličine zgrade koja u osnovi ima površinu 30 fudbalskih terena, a visoka je 15 spratova, rekao je Dragan Đilas, lider najveće opozicione stranke u skupštini.
- Ideju da Evropa bude zelena, a mi da budemo crni ne može da prihvati niko. Svima iz Evropske unije koji to od nas traže kažemo odlučno ne. U Srbiji nećete kopati litijum - poručio je predsjednik Stranke slobode i pravde.
Ministarka rudarstva Dubravka Đedović Handanović u više navrata tokom rasprave pozvala je narodne poslanike da glasaju protiv usvajanja izmjena zakona, koje „ne bi bile u skladu sa Ustavom i strateškim i ekonomskim interesima“ zemlje.
Rasprava u skupštini prethodna četiri dana na momente je prerastala u svađu, prepirke i uvrede, a danas je zaličila i na atmosferu sa fudbalskih stadiona.

Srbija i Rio Tinto: Skupština odbacila prijedlog opozicije da se zabrani kopanje litijuma

Hrvatska reprezentativka Hana Vuljak nova je članica OTP Group Budućnost, saopšteno je iz podgoričkog Ženskog rukometnog kluba.&nbsp;
Vuljak igra na poziciji desnog beka, a u Budućnost dolazi iz Podravke. 
 
Ima 23 godine, a dres Podravke nosi već četiri sezone, od kojih je posljednje dvije nastupala u EHF Ligi šampiona. 
 
Nastupala je i za reprezentaciju Hrvatske na Svjetskom prvenstvu krajem prošle godine, gdje je postigla 11 golova.

Vuljak pojačala OTP Group Budućnost

Vrhovni sud Crne Gore ne raspolaže informacijama koje bi ukazivale da je postupak u predmetu koji se u javnosti označava kao "Državni udar" bio motiv za ostavku sutkinje Apelacionog suda Crne Gore Vesne Moštrokol, navedeno je u odgovoru Portalu ETV iz ovog suda.&nbsp;
Kako su kazali, predsjednica Vrhovnog suda Crne Gore i članica Sudskog savjeta Valentina Pavličić, upoznata je sa zahtjevom sutkinje Moštrokol za prestanak sudijske funkcije.
Motiv za zahtjev za prestanak sudijske funkcije je, dodaju, obrazložen ličnim razlozima. &nbsp;
- Istovremeno, ističemo da predsjednica Vrhovnog suda Crne Gore, kako u svojstvu predsjednice suda, tako i u svojstvu članice Sudskog savjeta, nije imala, niti ima, bilo kakva saznanja o eventualnim problemima, poteškoćama ili pritiscima u radu sutkinje Moštrokol u predmetu koji se u javnosti označava kao „Državni udar“, niti u bilo kojem drugom predmetu - zaključuje se u odgovoru.&nbsp;

Vrhovni sud ne raspolaže informacijama koje bi ukazivale da je predmet „Državni udar“ razlog ostavke sutkinje Moštrokol

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen poručila je danas na Svjetskom ekonomskom forumu u Davosu da aktuelni geopolitički potresi ne smiju biti doživljeni isključivo kao prijetnja, već kao šansa za duboku transformaciju Evrope, prenosi portal <a href="https://www.portalanalitika.me/clanak/fon-der-lajen-moramo-se-prilagoditi-novoj-bezbjednosnoj-arhitekturi-pravi-je-trenutak-da-se-izgradi-nezavisna-evropa">Analitika</a>.&nbsp;
Kako je kazala, svijet prolazi kroz „seizmičke promjene“ koje nameću potrebu za novim oblikom evropske nezavisnosti. Prema njenim riječima, ta potreba nije posljedica recentnih događaja, već dugoročna, strukturna nužnost.
- Ako su ove promjene trajne, onda i Evropa mora trajno da se mijenja - naglasila je fon der Lajen, dodajući da je sada pravi trenutak da se izgradi nova, nezavisna Evropa.
Istakla je da Evropska unija ostaje privržena principima pravedne trgovine umjesto carinskih barijera, saradnje umjesto izolacije i održivog razvoja umjesto eksploatacije.
<h2>EU uz Dansku i Grenland: Suverenitet je neupitan</h2>
Fon der Lajen je u Davosu posebno naglasila da će Evropska unija nastaviti da sarađuje s Danskom i Grenlandom „rame uz rame“, poručujući da EU stoji u punoj solidarnosti s Grenlandom i Danskom.
- Njihov suverenitet je neupitan - poručila je predsjednica Evropske komisije, dodajući da će Unija blisko sarađivati s lokalnim vlastima na jačanju ekonomije i unapređenju infrastrukture.
Evropska unija će, kako je kazala, sarađivati i sa SAD, kao i sa svim relevantnim partnerima, na pitanjima šire bezbjednosti Arktika, što je, prema njenim riječima, zajednički interes.
U tom kontekstu, istakla je da povećana evropska izdvajanja za odbranu mogu biti usmjerena i na jačanje bezbjednosti arktičkog regiona, uz naglasak na zajedničku sigurnost sa partnerima poput Kanade, Norveške i Ujedinjenog Kraljevstva.
- Evropa se mora prilagoditi novoj bezbjednosnoj arhitekturi - poručila je Fon der Lajen.
<h2>Trampove carine pogrešan potez</h2>
Govoreći o Arktiku, predsjednica Evropske komisije naglasila je da je Evropa u potpunosti posvećena očuvanju njegove bezbjednosti i da u tom pogledu dijeli ciljeve SAD.
Ipak, upozorila je da se bezbjednost tog regiona može obezbijediti isključivo zajedničkim djelovanjem, zbog čega su dodatne carine koje predlaže američki predsjednik Donald Tramp, kako je rekla, pogrešan potez.
Podsjetila je na trgovinski sporazum između SAD-a i Evropske unije postignut prošlog ljeta, naglašavajući da se dogovori moraju poštovati.
- Dogovor je dogovor. Kada prijatelji pruže ruku jedni drugima, to mora nešto da znači - poručila je.
Istovremeno je naglasila da će, ukoliko dođe do potrebe za reakcijom, odgovor Evropske unije biti “nepokolebljiv, jedinstven i “srazmjeran”.

Fon der Lajen: Moramo se prilagoditi novoj bezbjednosnoj arhitekturi, pravi je trenutak da se izgradi nezavisna Evropa

Više državno tužilaštvo u Podgorici saopštilo je u okviru svojih zakonskih nadležnosti da prati da li u izjavama i radnjama bilo kojeg lica postoje elementi krivičnog djela iz nadležnosti tog tužilaštva tokom jučerašnjeg skupa organizovanog povodom Bogojavljenja.
Iz VDT-a su naveli da će, ukoliko ocijene da postoji osnov za formiranje predmeta povodom bilo kojeg slučaja, javnost o tome biti blagovremeno obaviještena, navodi <a href="https://www.cdm.me/hronika/vise-drzavno-tuzilastvo-pratimo-desavanja-povodom-bogojavljanja-u-podgorici/">Cdm</a>.
Juče je u Podgorici organizovano plivanje za Časni krst, a na snimcima koji su se pojavili, tokom okupljanja su pjevane pjesme koje veličaju četnički pokret i njegove vođe, među kojima su Draža Mihailović, Nikola Kalabić i Pavle Đurišić.
Na skupu su se, takođe, čuli povici „Kosovo“ i skandiranje „Crna Gora i Srbija, to je jedna familija“, što je izazvalo reakcije dijela javnosti i otvorilo pitanje eventualne povrede zakona.
Iz Višeg državnog tužilaštva poručuju u izjavi za CdM da će, u skladu sa zakonom, reagovati ukoliko se utvrdi postojanje elemenata krivične odgovornosti.
- Više državno tužilaštvo u Podgorici, u okviru svoje nadležnosti prati i ocjenjuje da li u izjavama, kao i radnjama bilo kojeg lica postoje bitna obilježja krivičnog djela iz nadležnosti ovog tužilaštva, tako da ukoliko ocijeni da je potrebno formirati predmet povodom bilo kojeg slučaja, javnost će biti blagovremeno obaviještena - kazali su iz podgoričkog VDT-a CdM-u.
Događaju je prisustvovao i mitropolit crnogorsko-primorski Joanikije. Za sada se tim povodom nijesu oglašavali organizatori skupa, niti predstavnici Srpske pravoslavne crkve.

Tag: rio-tinto

Blokirani putevi u Srbiji na protestima protiv rudarenja litijuma

Srbija i Rio Tinto: Skupština odbacila prijedlog opozicije da se zabrani kopanje litijuma

Vuljak pojačala OTP Group Budućnost

Vrhovni sud ne raspolaže informacijama koje bi ukazivale da je predmet „Državni udar“ razlog ostavke sutkinje Moštrokol

Fon der Lajen: Moramo se prilagoditi novoj bezbjednosnoj arhitekturi, pravi je trenutak da se izgradi nezavisna Evropa

Više državno tužilaštvo: Pratimo dešavanja povodom Bogojavljanja u Podgorici

Programska šema

PRATITE TVe UŽIVO