Grupa građana podnijela je krivičnu prijavu Osnovnom državnom tužilaštvu u Podgorici povodom postupanja policije tokom protesta kod Vile Gorica, dok je u toku bila dodjela Trinaestojulske nagrade.
Aleksandar Radoman, Momčilo Vujošević, Miloš Šuković, Veselin Bato Radulović i Slobodan Lončarević podnijeli su prijavu protiv više NN lica, službenika Uprave policije, zbog osnovanje sumnje da su izvršili krivlčno djelo zloupotreba službenog položaja, navedeno je u dokumentu u koji je Portal Analitika imala uvid.
- Dana 8. avgusta, ispred Vile Gorica na protestu građana zbog dodjele Trinaestojulske nagrade, uračunljivi, svjesni svojih djela čije izvršenje su htjeli i znali da su njihova djela protivpravna, suprotno Zakonu o unutrašnjim poslovima protivpravno iskoristili službeni položaj i prekoračili službena ovlašćenja na načiun što su prema okupljenim građanima primijenili prekomjernu i nepotrebnu silu, tako što su ij prskali ručnim sprejom sa nadražujićim dejstvom, tzv. biber sprejom, u situacijama kada nije postojala potreba za primjenu tog sredstva ili bilo kog sredstva prinude, pri čemu posebnu bezobzirnost pokazali prema građanima starije dobni, jureći ih prskajući u predjelu oči i lica- stoji u prijavi.
Podnosioci prijave - oštećeni, podsjetili su da su bili među okupljenima na protestu.
- Tokom protesta, više službenika policije je bez opravdanog razloga, nezakonito i nesrazmjerno počelo sa upotrebom ručnog spreja sa nadražujićim sredstvom- poručuje gruđa građana.
Oni dalje podsjećaju da je jedan policijski službenik, u trenutku kada niko od okupljenih građana nije preduzimao bilo kakvu protivpravnu radnju, sprej usmjerio prema licu oštećenog Miloša Šukovića i tom prilikom ga isprskao sprejom po očima.
- Član 99. Zakona o unutrašnjim poslovima propisuje da se ručni sprej sa nadražujićim sredstvom može upotrijebiti ako su ispunjeni uslovi za upotrebu fizičke snage, osim u slučajevima savladavanja pasivnog otpora i da se ručni sprej sa nadražujićim dejstvom može upotrijebiti radi odbijanja napada ili savladavanja aktivnog otpora lica- stoji u prijavi.
U dokumentu, podnosioci prijave predlažu da tužilaštvo sasluša odgovorna lica UP-a, identifikuje i pokrene postupak protiv drugih lica koja su eventualno učestvovala u radnjama krivičnog djela, i da preduzmu sve druge radnje radi donošenja zakonite i pravične odluke.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1084x550

thumbnail

Grupa građana podnijela krivičnu prijavu: Policijajci zloupotrijebili položaj, nije postojala potreba za korišćenje biber spreja

Osnovno državno tužilaštvo u Podgorici formiralo je predmet povodom postupanja policije na protestu ispred Vile Gorica 8. jula, održanom zbog nezakonite dodjele Trinaestojulske nagrade. Građani su negodovali, a kao odgovor dobili biber sprej u lice. Postupanjem policije bavi se i Savjet za građansku kontrolu njenog rada, a pod lupom bi mogao da se nađe i jedan od policijskih straješina, koji nije imao uniformu, ali je bio u prvom redu, sa opremom za razbijanje demonstracija. 
 
Neprofesionalno, neozbiljno, mimo svih pravila. To su prve asocijacije koje naviru kao reakcija na nesvakidašnju sliku nastalu tokom građanskog protesta u Podgorici - civila koji stoji sa policijskim štitom u policijskoj blokadi. Brojne građanke i građani 8. jula pokušali su da ispred Vile Gorica protestuju zbog nezakonitog dodjeljivanja Trinaestojulske nagrade, ali ih je policijska blokada zaustavila na ulici, stotinjak metara od Vile Gorica.
U metežu koji je trajao više sati, pripadnici policije su upotrijebili i biber sprej, a trinaestoro, uglavnom starijih građana, potražilo je medicinsku pomoć. Brutalnost policijske akcije nije, nažalost, izuzetak u Crnoj Gori, pa ni u regionu. Sasvim je moguće da su crnogorski policijski blokaderi prekomjernu upotrebu sile koristili po uzoru na policijske odrede Aleksandra Vučića u Srbiji. Ipak, fotografija čovjeka u crvenoj majici i farmericama, koji drži policijski štit, dio zaštitne opreme - nije do sada viđena. Ni u Crnoj Gori, ni prilikom sličnih policijskih intervencija u regionu. A nije ni mogla biti viđena, jer profesionalna policijska intervencija je jasno kodirana, kao i obaveza nošenja uniforme, Pravilnikom o obavljanju policijskih poslova i primjeni ovlašćenja. 
 
- Radi neposrednog preventivnog djelovanja policije u održavanju javnog reda i mira i sprječavanju vršenja krivičnih djela i prekršaja, policijske poslove na pozorničkom i patrolnom rejonu vrše policijski službenici u uniformi - navodi se u članu 117 ovog Pravilnika. 
 
Naravno, blokada kod Vile Gorica nije bila u takozvanom patrolnom rejonu. I tačno je da svi policijski službenici, oni koji nose i oni koji ne nose uniformu, raspolažu istim policijskim ovlašćenjima. Ali, na samoj blokadi se ne bi smjeli pojavljivati policijski službenici u civilu, bez obilježja i bez službenog broja. To je osnovno pravilo koje razlikuje uređenu policijsku formaciju od parapolicijskih snaga. U cilju razjašnjenja posupka policajca u civilu, Televizija E je poslala upit Upravi policije. Uz dopis poslali smo i fotografiju.
<div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 56.25%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DxKh8RoooAz8&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen scrolling="no" allow="accelerometer *; clipboard-write *; encrypted-media *; gyroscope *; picture-in-picture *; web-share *;"></iframe></div></div></div>
- Poštovani predstavnici Uprave policije, ovo je fotografija snimljena tokom protesta ispred Vile Gorica, 8. jula. Molimo vas na nam izađete u susret i odgovorite na sljedeća pitanja: 
- ko je čovjek u civilu koji nosi dio opreme namijenjen za razbijanje demonstracija? 
- Zašto, kada je u civilu, stoji u kordonu policije i nosi opremu za razbijanje demonstracija? 
- Po čijem nalogu je to učinio i zbog čega? 
 
Iz Uprave policije do emitovanja ovog priloga - odgovora nije bilo. Kako je Televizija E detaljno pratila i izvještavala protest građanki i građana 8. jula, kao i policijsku intervneciju u kojoj je, između ostalog, neprimjereno upotrijebljena veća količina biber spreja - ustanovili smo kretanje i postupke policajca sa fotografije.
Upravo je čovjek u crvenoj majici nekoliko puta upotrebljavao biber sprej, ali i dodavao patrone kolegama u prim redovima kordona. Redakciji Televizije E poznat je identitet policijskog službenika u civilu koji radi u Podgorici, ali ga nećemo saopštavati u nadi da će nadležne institucije dati ocjenu njegovog postupanja. 
 
Da li je bila regularna upotreba sredstava prilikom policijskog očuvanja reda i mira, možda će odgovor dati i Savjet za građansku kontrolu policije kojem smo poslali dokumentaciju. U međuvremenu, brojne nevladine organizacije, intelektualci, kao opozicione partije žestoko su kritikovali postupanje Uprave policije tokom večeri u utorak 8. jula. Žestoke ocjene o policijskoj brutalnosti stigle su i iz Evrope. 
 
- Šokiran i zabrinut sam zbog brutalnog gušenja protesta u Podgorici. Građani imaju pravo na slobodu izrađžavanja i okupljanja. Upotreba sile i otrovnih gasov nad miroljubivim demonstrantima, opozicijom i civilnim sektorom je nedopustiva za zemlju koja teži članstvu u EU – poručio je Roman Jakič, evropski parlamentarac na društvenoj mreži X. 
 
I nakon reakcije iz Evrope, čelnici crnogorske policije uporno ćute, ostajući pri prvobitnom stavu da su građani, mahom ljudi srednje dobi, bili nasilni i opasni po javni red i mir. Zašto je civil bio u prvom redu kordona, zbog čega nije poštovan policijski pravilnik, zašto je uopšte policije primijenila biber sprej - to su izgleda pitanja koja političku elitu, time i čelnike crnogorske policije uopšte ne interesuju.

Pod lupom bi mogao da se nađe i policajac koji je bio u civilu - ali sa opremom za razbijanje demonstracija

Savjet za građansku kontrolu rada policije je, po sopstvenoj inicijativi, donio odluku da provjeri postupanje policije u slučaju protesta kod Vile Gorica, a povodom dodjele Trinaestojulske nagrade, prenosi Portal Analitika.
Podsjećamo, protest ispred Vile Gorica organizovan je zbog odluke da se ovogodišnja Trinaestojulska nagrada dodijeli negatoru Crne Gore i crnogorske nacije Bećiru Vukoviću.
U intervenciji policije pozlilo je nekoliko građana, među kojima i arhitekti Veselinu Raduloviću. Hitna je došla tek nakon 25 minuta i pružila im pomoć. U drugom naletu upotrebe biber spreja pozlilo je i dekanu Fakulteta za crnogorski jezik i književnost (FCJK) Aleksandru Radomanu koga je takođe odvela Hitna pomoć.
Kako je našem portalu juče rečeno iz Zavoda za hitnu medicinsku pomoć Crne Gore, medicinski timovi hitne pomoći su na protestu protiv dodjele ovogodišnje Trinaestojulske nagrade zbrinuli četiri osobe sa iritacijom očiju i jednim gušenjem, dok je nakon okupljanja na Gorici pomoć u ambulanti jedinice u Podgorici zatražilo devetoro građana.

Savjet za građansku kontrolu rada policije provjeriće postupanje policije na protestu kod Vile Gorica

Institucija Zaštitnika ljudskih prava i sloboda prošle godine je primila 43 pritužbe na postupanja Uprave policije, koje su se najčešće odnosile na primjenu policijskih ovlašćenja. 
 
Iz institucije Zaštitnika su agenciji MINA kazali da su prošle godine primili 24 pritužbe manje na rad policije nego 2023. godine, kada ih je bilo 67. 
 
- Pritužbe su se najčešće odnosile na primjenu policijskih ovlašćenja, uključujući odgovarajuće informisanje uhapšenih osoba o svojim pravima, obavještenje porodice i obavještenje advokata - naveli su iz institucije Zaštitnika. 
 
Prema njihovim riječima, u pojedinim slučajevima pritužbe su se odnosile i na zlostavljanje i ponižavajuće postupanje prema građanima i uhapšenim osobama. 
 
Iz kancelarije Zaštitnika su kazali da je, prema preliminarnim podacima, najviše pritužbi na rad policije bilo u Podgorici, gdje ih je zabilježeno 19. 
 
Kako su rekli, u Baru i Beranama su imali po četiri pritužbe, u Bijelom Polju tri, u Nikšiću, Budvi i Danilovgradu po dvije, dok je za šest pritužbi nepoznato na koju se opštinu odnose. 
 
Iz institucije Zaštitnika su kazali da su njihovi predstavnici 25. decembra posjetili Upravu za izvršenje krivičnih sankcija (UIKS). 
 
Oni su ukazali na to da su uslovi u Istražnom zatvoru i dalje loši. 
 
- Prenatrpanost je problem koji je u kontinuitetu zastupljen i dovodi do loših životnih uslova za pritvorene osobe - naglasili su iz institucije Zaštitnika. 
 
Oni su istakli da očekuju da će izgradnja objekata u okviru kompleksa zatvora, pomoći da se prevaziđu nedostajući smještajni kapaciteti. 
 
Iz institucije Zaštitnika su kazali da je zabilježen i nedostatak kadrovskih kapaciteta, a samim tim i adekvatnih rehabilitacionih programa i aktivnosti za osuđene osobe, što takođe predstavlja problem. 
 
Govoreći o zdravstvenoj zaštiti, oni su naveli da je u zatvorima ona na nivou pružanja usluga kao i kod opšte populacije. 
 
Kako su rekli iz institucije Zaštitnika, zatvorenici se i dalje žale na dugo čekanje na specijalističke preglede i ukazuju na nedostatak psihijatra u zatvoru. 
 
Pritužbe se, kako su naveli, i dalje javljaju i prilikom promjene terapije - smanjenja doze buprenorfina. 
 
- Međutim, prateći ove pojedinačne slučajeve zatvorenika primijetili smo da se svaki zahtjev i potreba zatvorenika za zdravstvenom njegom uglavnom realizuje - istakli su iz institucije Zaštitnika. 
 
Oni su naglasili da se Zdravstvena služba nosi sa deficitom kadrovskih kapaciteta. 
 
Prema navodima institucije Zaštitnika, kontinuirani problem je smanjeno interesovanje zdravstvenog kadra za zapošljavanjem, zbog značajnih disproporcija u visini koeficijenata. 
 
Kako su rekli, značajna je razlika zarada zdravstvenog kadra istih kvalifikacija zaposlenog u zdravstvenim ustanovama koje su u nadležnosti Ministarstva zdravlja.

1250x600

Ombudsman prošle godine zaprimio 43 žalbe na postupanje policije

Odlukom Osnovnog suda Cetinje vraćena je na dopunu istrage optužnica koja je podignuta povodom postupanja policije na demonstracijama građana radi ustoličenja Mitropolita crnogorsko-primorskog Joanikija.
- Optužnica Osnovnog državnog tužilaštva Cetinje Kt.br.89/22 od 15.02.2024. godine, podnijeta protiv okrivljenih Mugoša Dragiše, Varajić Baja, Bajović Ljubiše, Stanišić Dragoslava, Marković Neđeljka, Vlahović Dragomira, Nedović Vladana i Janić Srđana, zbog krivičnog djela mučenje iz čl. 167.stav 2 u vezi stava 1 u vezi čl. 23 Krivičnog zakonika Crne Gore, Vraća se Osnovnom državnom tužilaštvu Cetinj, na dopunu istrage - navodi se u rešenju u koje je portal Dan imao uvid.
Podsjećamo, odbrana je tokom ročišta za kontrolu optužnice više puta ukazala da nema mjesta optužbama i da su službenici policije postupali u skladu sa zakonom.
- Iako smatram da je Osnovni sud u Cetinju, imao više nego dovoljno elemenata da obustavi postupak u fazi kontrole optužnice, ne mogu reći da sam nezadovoljan činjenicom da je optužnica vraćena na dopunu istrage - kazao je danas u izjavi za medije advokat Ranko Radonjić.
Dodaje da je to je pokazatelj ispravnosti argumentacije odbrane koju su izložili predsjedniku suda na ročištu.
- I zaista vjerujem da će, nakon što postupi po nalozima iz ovog rešenja, tužilaštvi samo staviti tačku na ovaj postupak donošenjem rešenja o obustavi istrage. Ukoliko to ne učini, ne sumnjam da će to uraditi sud prilikom naredne kontrole, jer ljudi koji se nalaže u optužnici zaista ništa nezakonito nijesu uradili, naprotiv. To je očigledno i vrijeme će pokazati - poručio je advokat Radonjić.
U pomenutom dokumentu Sud od tužilaštva traži da se "razjasniti, odnosno opisati u čemu se sastojao pasivni otpor oštećenih i kakve su bile vremenske prilike kritičnom prilikom i da li su iste i kakvog uticaja imale prilikom upotrebe hemijskih sredstava koja se prenose zrakom na nastale posljedice, te naznačiti konkretne odredbe odgovarajućeg propisa, kojim je propisana zabrana upotrebe "gumenih metaka, obzirom da se okrivljeni terete za upotrebu istih".
Kako je navedeno u odluci suda "branioci okrivljenih advokati Radonjić Ranko, Lekić Damir i Vukčević Danka su na ročištu u bitnom ukazali na nezakonite dokaze, propuste u istrazi i nejasnoće u činjeničnom opisu djela, zaključujući u konačnom da nema dovoljno dokaza da su okrivljeni osnovano sumnjivi za djelo koje je predmet optužbe, te predložili da se postupak protiv istih obustavi."
- Naime, optužnica mora da sadrži sve elemente predviđene čl. 292 st. 1 Zakonika o krivičnom postupku, dakle pored ostalog mora da sadrži opis djela iz kojeg proizilaze zakonska obilježja krivičnog djela, vrijeme i mjesto izvršenja krivičnog djela, predmet na kojem je i sredstvo kojim je izvršeno krivično djelo, kao i druge okolnosti potrebne da se krivično djelo što tačnije odredi, pri čemu činjenične tvrdnje optužbe moraju imati utemeljenje u predloženim dokazima - stav je suda.
Dalje je u odluci navedeno da "krivično djelo mučenje iz čl.167 KZCG pored ostalog podrazumijeva nanošenje od strane učinioca drugome velike boli ili teške patnje, bilo da su tjelesne ili duševne, da bi se postigao neki od navedenih ciljeva".
- Dakle, iz zakonskog određenja ovog krivičnog djela proizilazi da je kod istog bitan element djela nanošenje velike boli ili teške patnje, odnosno isto predstavlja kvalifikatornu okolnost. Stoga je od značaja odgovarajućim medicinskim vještačenjem utvrditi da li su oštećeni pretrpjeli veliku bol, odnosno teške patnje, a to imajući u vidu njihove tjelesne povrede i mehanizam nastanka istih, utvrđen u ranije provedenom sudsko - medicinskom vještačenju. Pored toga, u činjeničnom opisu djela navedenog u optužnici ODT Cetinje Kt.89/22 od 15.02.2024. godine pored ostalog se navodi da su okrivljeni nezakonito upotrijebili sredstva prinude i hemijska sredstva, pri tom i gumene metke, čija je upotreba zabranjena, u savladavanju pasivnog otpora oštećenih, i to ne samo prema onima prema kojima su smatrali da im prijeti neposredna opasnost, već i sporadično prema okupljenim građanima, i građanima koji su se udaljavali sa lica mjesta, te kod upotrebe hemijskih sredstava koja su se prenosila zrakom nijesu uzeli u obzir vremenske prilike u datom području. Kod takvih činjeničnih tvrdnji optužbe, odnosno kod takvog činjeničnog opisa, bilo je nužno a nije opisano, u čemu se sastojao pasivni otpor oštećenih, te kakve su tada bile vremenske prilike i da li su iste i kakvog uticaja imale na nastale posljedice, te navesti i odredbe odgovarajućeg propisa kojim je propisana zabrana upotrebe "gumenih metaka" - dio je navoda iz pomenute odluke.
Sud u dokumentu precizira da " činjeničnog opisa djela na ukazani način, osim što je potrebno da se krivično djelo stavljeno na teret okrivljenima što tačnije odredi i da se u tom kontekstu razjasni da li se radio o nezakonitoj upotrebi sredstava prinude i hemijskih sredstava, isto je od značaja i za pravilnu pravnu ocjenu predmetnog krivičnog djela".
- Ovo kod činjenice da je u opisu djela naznačeno i da su okrivljeni ispaljivali hemijske projektile i prema onima prema kojima su smatrali da im prijeti neposredna opasnost i prema građanima koji su pružali pasivan otpor, pa je u tom kontekstu nužno razjasniti u čemu se sastojao pasivni otpor oštećenih i da li su u njihovoj blizini bili pojedinci prema kojima su okrivljeni smatrali da im prijeti neposredna opasnost. Nadalje, u optužnici je u odnosu na okrivljenog Mugoša Darka naznačeno da je ostalim saokrivljenima izdao usmena naređenja da upotrijebe sredstva prinude, te se tako izričito saglasio sa izvršenjem krivičnog djela mučenje iz čl. 167 Krivičnog zakonika Crne Gore. Međutim, stavom 2 navedenog člana je propisano da ovo djelo iz stava 1 čini službeno lice ili djelo izvršeno uz njegov izričiti ili prećutni pristanak ili ako je službeno lice podstrekavalo drugo lice na izvršenje djela iz stava 1. Kod prednjeg, a obzirom da se okrivljenom Mugoši stavlja na teret da je ostalim saokrivljenim izdao usmena naređenja da upotrijebe sredstva prinude, to proizilazi da bi se radilo o podstrekavanju kao obliku saučesništva, pa je u tom pravcu potrebno precizirati činjenični opis u odnosu na tog okrivljenog - zaključuje se u odluci Suda.

Vraćena na dopunu optužnica povodom postupanja policije tokom ustoličenja Joanikija

Gradilište postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u zetskom mjestu Botun večeras je zatvorio urbanističko-građevinski inspektor Ministarstva prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine, na čijem je čelu Slaven Radunović..
Prema saznanjima "Vijesti" riječ o "sitnijim tehnikalijama zbog kojih inspektori obično subjektu nadzora ostavljaju rok u kojem ih treba otkloniti".
Gradnja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda zvanično je počela 30. decembra prošle godine uz protivljenje mještana Botuna.&nbsp;
Lokaciju je obezbjeđivala policija, a ekipa Media Biroa je tada zabilježila da na gradilištu radove sprovodi jedan bager. Na gradilištu su prethodno postavljene kamere, kao i finansijske i gradilišne table.
Na gradilište je 22. januara oko 21 sat dopremljeno nekoliko građevinskih mašina, a to su rekli mještani koju su i snimili istovar mehanizacije. &nbsp;
Prema gradilišnoj tabli rok u kojem postrojenje mora biti izgrađeno je 31. maj 2028. godine.&nbsp;
Naznačeno je da su investitori izgradnje Glavni grad i Vodovod, da je tehničku dokumentaciju radila firma „Nik kom“, a da je reviziju radila komisija za vršenje revizije projektne dokumentacije gdje je vodeće revident Goran Sekulić.&nbsp;
Na tabli je naznačeno da je izvođač radova Kuzu – Alkatraš iz Turske, a da će stručni nadzor raditi njemačka firma Fichtner GmbH &amp; Co KG.
Podsjećamo, mještani Zete, zajedno s predstavnicima lokalne vlasti, danima su iskazivali nezadovoljstvo zbog početka izgradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u naselju Botun.
Oni su organizovali blokade puteva na teritoriji Zete i Podgorice, a proteste su održavali i ispred zgrade Glavnog grada.
Skupština Opštine Zeta je 22. januara, sa 17 glasova podrške, usvojila odluku kojom se zabranjuje realizacija projekta izgradnje sistema za prečišćavanje otpadnih voda za potrebe Podgorice na lokaciji u Botunu.

Inspektor zapečatio gradilište postrojenja u Botunu

Evropska unija danas je stavila Rusiju na crnu listu zbog rizika od pranja novca, saopštila je šefica evropske diplomatije Kaja Kalas.
- Ovo će usporiti i povećati troškove transakcija s ruskim bankama - rekla je Kalas novinarima.

Kalas: EU stavila Rusiju na crnu listu zbog rizika od pranja novca

Rusija je saopštila da je spremna da evakuiše svoje osoblje iz iranske nuklearne elektrane Bušehr dok rastu tenzije između Sjedinjenih Američkih Država i Irana, naglašavajući rizike po nuklearnu bezbjednost i mogućnost regionalne eskalacije, s obzirom na to da se na toj lokaciji nalazi na stotine ruskih radnika.
Rusija je nuklearnu elektranu Bušehr u Iranu stavila u stanje pripravnosti za evakuaciju, što signalizira pojačanu zabrinutost zbog regionalne eskalacije u trenutku kada Vašington obnavlja vojni pritisak na Teheran.
Aleksej Lihačov, direktor ruske državne nuklearne korporacije, rekao je da je Moskva spremna da povuče svoje osoblje iz postrojenja ukoliko se bezbjednosni uslovi pogoršaju, prenijela je ruska državna novinska agencija TASS.
Upozorenje dolazi nekoliko dana nakon što je američki predsjednik Donald Tramp pozvao Iran na pregovore ili ga suočio sa znatno snažnijim narednim udarom, dok je Teheran ponovio i spremnost na razgovore i odlučnost da uzvrati.
Bušehr je jedina nuklearna elektrana u Iranu koja je trenutno u pogonu, a u njoj rade stotine ruskih stručnjaka, rekao je predsjednik Vladimir Putin prošle godine. Rusija takođe gradi dodatne nuklearne objekte na istoj lokaciji.
Iako je američki napad na iransku nuklearnu infrastrukturu u junu prošle godine zaobišao Bušehr, Lihačov je ranije upozorio da bi svaki napad na reaktorski kompleks mogao izazvati posljedice uporedive s katastrofom u Černobilju iz 1986. godine.
- Nadamo se da će strane u sukobu poštovati svoje obaveze u vezi s nepovredivošću ove teritorije (Bušehr) - kazao je Aleksej Lihačov, generalni direktor Državne korporacije za atomsku energiju Rosatom.
Lihačov je rekao da „drže prst na pulsu“ i da će, u saradnji s Ministarstvom vanjskih poslova i Ministarstvom odbrane, biti spremni da sprovedu „mjere evakuacije ako to bude potrebno“.
Ova izjava odražava dvostruki pristup Moskve: nastavak tehničke saradnje s Iranom, uz istovremenu pripremu kriznih planova u uslovima rastućih američko-iranskih tenzija.
Rusija podržava pravo Teherana na korišćenje nuklearne energije u mirnodopske svrhe, a Iran i dalje negira da teži razvoju nuklearnog oružja. Ipak, prisustvo „stotina“ ruskih radnika u Bušehru unosi direktnu ljudsku dimenziju u svaku potencijalnu vojnu eskalaciju.
Tramp je u srijedu ponovo pojačao pritisak na Teheran, pozivajući ga da „sjedne za pregovarački sto“ i odrekne se nuklearnog oružja, uz upozorenje da bi svaki naredni američki napad bio „daleko gori“ od prethodnih.
Lihačovljevo pozivanje na moguću katastrofu razmjera Černobilja naglašava kvalitativnu razliku između udara na postrojenja za obogaćivanje i napada na reaktor koji je u pogonu. Černobilj iz 1986. godine i dalje predstavlja mjerilo rizika nuklearnih katastrofa, a ruski zvaničnici su u više navrata isticali ranjivost Bušehrа kao crvenu liniju.
Trenutni zastoj povezuje nekoliko vremenskih linija: američki napad iz juna prošle godine koji je poštedio Bušehr, Putinovo otkrivanje prisustva stotina ruskih radnika na toj lokaciji, Trampovo najnovije upozorenje u srijedu te Lihačovljevu izjavu da su mjere evakuacije spremne. Svaki od ovih događaja označava sve tješnju povezanost između vojnog signaliziranja i izloženosti civilne nuklearne infrastrukture.
Za Moskvu, planiranje evakuacije predstavlja i bezbjednosnu mjeru i diplomatski signal, naglašavajući da bi svako širenje sukoba direktno pogodilo ruske državljane i infrastrukturu koju je izgradila Rusija.
Za Teheran, ove izjave dodatno potkrepljuju argument da rizici eskalacije daleko prevazilaze bilateralne odnose između SAD-a i Irana.
Za Vašington, Bušehr predstavlja ograničenje, s obzirom na katastrofalne posljedice koje je Lihačov opisao i prisustvo stranog osoblja.
Zajedno, izjave iz Moskve, Vašingtona i Teherana pokazuju kako je Bušehr postao žarišna tačka u kojoj se danas prepliću nuklearna bezbjednost, prisustvo stranog osoblja i nadmetanje velikih sila.

Rusija spremna na evakuaciju osoblja iz nuklearne elektrane Bušehr zbog rastućih tenzija između SAD-a i Irana

Španija ide protiv evropskog trenda i planira da omogući šansu stotinama hiljada migranata koji su bez dokumenata da dobiju legalan boravak. Ta odluka je, međutim, produbila političke podjele u zemlji, prenosi Dojče vele.
Ljevičarska vlada Španije odobrila je u utorak ubrzani plan kojim će do 500.000 migranata bez dokumenata, većinom iz Latinske Amerike i Afrike, moći da podnesu zahtjev za dobijanje legalnog statusa boravka.
Taj potez predstavlja jednu od najvećih legalizacija boravka u Evropi u posljednjih nekoliko godina i u suprotnosti je sa širim trendom u kojem mnoge evropske vlade uvode strožu politiku po pitanju migracija.
Kako će se sprovesti novo pravilo?
Ministarka za migracije Elma Saiz objasnila je da se nova mjera odnosi na osobe koje su u Španiji boravile najmanje pet mjeseci zaključno sa 31. decembrom 2025. godine – ali pod uslovom da mogu da dokažu da nemaju krivični dosije. Prijavljivanje bi trebalo da bude otvoreno od aprila do 30. juna, a ukoliko dobiju dozvolu, njome bi ljudima bilo omogućeno da rade u bilo kom sektoru i bilo gde u zemlji.
Podnosiće se zahtjev za jednogodišnju dozvolu boravka uz mogućnost obnavljanja, dok bi djeci dozvola bila izdavala na pet godina.
“Danas je istorijski dan“, ocijenila je ministarka Saiz i istakla da vlada ovim potezom jača migracioni model zasnovan na ljudskim pravima, integraciji i usklađenosti s ekonomskim rastom i društvenom kohezijom.
Mjera usvojena „kraljevskim dekretom“
Premijer Pedro Sančez više puta je naglašavao da migracije predstavljaju ključni oslonac za ekonomski učinak Španije, navodeći da su one zaslužne za oko 80 odsto ekonomskog rasta tokom prethodnih šest godina i da su donijele približno deset odsto prihoda od doprinosa za socijalno osiguranje.
Stopa nezaposlenosti u Španiji pala je ispod 10 odsto krajem 2025, pri čemu su stranci činili većinu među novozaposlenima u posljednjem kvartalu prošle godine.
Novi plan je, inače, usvojen tzv. „kraljevskim dekretom“, što je vladi omogućilo da zaobiđe parlament, u kojem nema stabilnu većinu.
Podršku joj je pružila krajnje lijeva stranka Podemos, čiji su lideri taj potez ocijenili kao moralni odgovor na antimigrantsku retoriku, nakon sporazuma koji je pomogao da se ojača krhka parlamentarna pozicija premijera Sančeza.
Šta kaže opozicija?
Alberto Nunjez Feiho, lider opozicione Narodne stranke desnog centra, izjavio je da je plan vlade osmišljen kako bi se „skrenula pažnja“ sa željezničke nesreće u kojoj je 18. januara poginulo 45 ljudi na jugu zemlje.
“U socijalističkoj Španiji nezakonitost se nagrađuje. Sančezova migraciona politika jednako je nepromišljena kao i njegova željeznička politika“, rekao je, a prenosi Dojče vele.
Krajnje desničarska stranka Voks najavila je pokretanje pravnih postupaka protiv nove vladine mjere. Rukovodstvo stranke saopštilo je da će se obratiti Vrhovnom sudu čim dekret bude objavljen, uz zahtev za uvođenje privremenih mjera kojima bi se obustavila njegova primjena.
Voks tvrdi da je zaobilaženje parlamenta u pitanju takvog obima neprihvatljivo i optužuje evropske institucije za „opasnu pasivnost“, zahtijevajući jasan odgovor.
Pohvale, ali i kritike
Španija trenutno ima oko 49,4 miliona stanovnika, uključujući i 7,1 milion stranaca. Procjene Instituta Funkas pokazuju da je početkom 2025. oko 840.000 ljudi živjelo u toj zemlji bez dozvole za boravak.
Posljednja velika legalizacija boravka migranata sprovedena je 2005. godine, tokom mandata premijera Hosea Luisa Rodrigesa Zapatera, koji pripada istoj stranci kao i današnji šef vlade Sančez.
Odluku vladajućih političara pozdravile su organizacije koje se zalažu za prava migranata, kao i Rimokatolička crkva, a tu mjeru su ocijenile kao čin društvene pravednosti. Kritičari, međutim, upozoravaju da takav pristup izdvaja Španiju od ostatka Evrope, gdje se države okreću ka strožim kontrolama migracija.

Tag: postupanje-policije