U savremenim geopolitičkim sukobima, meka moć često igra ključnu ulogu u oblikovanju društvenih i političkih realnosti, a Crna Gora, kao članica NATO-a i kandidat za članstvo u Evropskoj uniji, suočava se sa sofisticiranim pritiscima kroz djelovanje Srpske pravoslavne crkve (SPC) i medijskih kanala povezanih sa Beogradom i Moskvom.&nbsp; To je jedan od zaključaka posljednje studije Digitalnog forenzičkog centra (DFC) pod nazivom „Instrumenti meke moći u hibridnim strategijama“, koja je danas predstavljena u Podgorici. Ciljevi djelovanja SPC i medijskih kanala povezanih sa Beogradom i Moskvom, kao dva stuba hibridne strategije, su destabilizacija društva i potkopavanje evropskih integracija Crne Gore, navodi se u studiji.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20241205101216_08070eef5ffba87b25ff4d3e7bfcacb5daa00576c8b608d3f18ec46f42978b48.jpg" data-media-id="editor_0" data-image-id="20241205101216_08070eef5ffba87b25ff4d3e7bfcacb5daa00576c8b608d3f18ec46f42978b48" data-rendition-name="original" width="3436" height="1932" loading="lazy" alt="Prezentacija DFC studije Instrumenti meke moći u hibridnim strategijama"> <figcaption>Prezentacija DFC studije Instrumenti meke moći u hibridnim strategijama(Photo: Portal ETV)</figcaption> </figure>  <h2>Srpska pravoslavna crkva: Vjerski autoritet ili politički akter?</h2> SPC nije samo religijska institucija u Crnoj Gori, već jedan od ključnih političkih aktera, koji značajno utiče na društvene procese. Njen uticaj daleko prelazi granice duhovnog, postajući sredstvo za promociju interesa Srbije i širenje ideje o „srpskom svetu“. Nakon parlamentarnih izbora 2020. godine, crkveni lideri su direktno uticali na formiranje vlade Zdravka Krivokapića. Predstavnici SPC-a su javno tvrdili da trenutna vlast duguje svoju poziciju crkvi i da ne smije da djeluje van ideoloških okvira koje crkva postavlja, ignorišući sekularne principe na kojima je država uspostavljena. DFC u studiji navodi i nedavni primjer sekretara Eparhije budimljansko-nikšićke Mijajla Backovića koji je u novembru 2024. godine istakao, tokom liturgije, da vlast mora da poštuje „interese SPC-a“ i najavio gradnju novih objekata, čak i bez institucionalnih dozvola. Brojni su primjeri kojima se studija DFC-a bavi, a među njima su revizionizam kulturno-istorijskog identiteta, nelegalna gradnja i mijenjanje pejzaža, kao i aktivizam tokom popisa stanovništva 2023. godine. SPC je ključni akter u procesu istorijskog revizionizma u Crnoj Gori, navodi se u studiji. Kroz rehabilitaciju kontroverznih istorijskih figura i događaja, SPC pokušava da marginalizuje antifašističko nasljeđe Crne Gore i nametne narative koji glorifikuju četnički pokret.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20241205101224_201b090ef82d5f8f260a4485ca01574cb2e1a36d9e94aefa96fb8300ba73139b.png" data-media-id="editor_1" data-image-id="20241205101224_201b090ef82d5f8f260a4485ca01574cb2e1a36d9e94aefa96fb8300ba73139b" data-rendition-name="original" width="1912" height="1068" loading="lazy" alt="Kultura DFC"> </figure>  Inicijativa za vraćanje takozvane Njegoševe, a suštinski kapele Karađorđevića, na Lovćen, plasira se kao simbol „pomirenja“, ali njen cilj je jačanje srpske nacionalne ideologije i potkopavanje crnogorskog identiteta. Akcije, poput one predsjednika Skupštine Andrija Mandić koji je istakao srpsku trobojku u svom kabinetu, uklanjajući crnogorske zastave, simbolizuju pokušaje SPC-a da nametne dominantni srpski narativ. SPC koristi i nelegalnu gradnju i promjene u kulturno-istorijskoj baštini Crne Gore kako bi afirmisala narative koji su u skladu s ideologijom „srpskog sveta“. Kroz gradnju crkava i unosa simbola koji nisu svojstveni crnogorskom kulturnom nasljeđu, SPC dodatno cementira svoje prisustvo i mijenja percepciju crnogorske istorije. Jedan od posljednjih primjera je postavljanje velikog metalnog krsta u Bokokotorskom zalivu, uprkos odsustvu potrebnih dozvola. Ovakvi potezi imaju za cilj jačanje prisustva SPC-a u javnom prostoru i marginalizaciju autentičnih crnogorskih kulturnih simbola.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/2024120509124_b6e676b3d06525cecefd933bd95cbff118576a3e609ceaf0eb7d5b19eacd27c0.jpg" data-media-id="editor_2" data-image-id="2024120509124_b6e676b3d06525cecefd933bd95cbff118576a3e609ceaf0eb7d5b19eacd27c0" data-rendition-name="original" width="1000" height="750" loading="lazy" alt="Metalni krst"> </figure>   <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/2024120509128_c618b682a96f2a9a57f24c4a2e17cfd4a2a1ba485a23adbb299e81f69288ca96.png" data-media-id="editor_3" data-image-id="2024120509128_c618b682a96f2a9a57f24c4a2e17cfd4a2a1ba485a23adbb299e81f69288ca96" data-rendition-name="original" width="1906" height="1068" loading="lazy" alt="nelegalna krstionica"> <figcaption>Nelegalna krstionica kod manastira Miholjska prevlaka na Ostrvu cvijeća u Opštini Tivat, čija je gradnja počela 2018. godine(Photo: RSE)</figcaption> </figure>   <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20241205091212_f08ccf700a5dc5d07a97c8e63bdebe7f0cd99d8f8ae1bcdd79d151878239b13a.jpg" data-media-id="editor_4" data-image-id="20241205091212_f08ccf700a5dc5d07a97c8e63bdebe7f0cd99d8f8ae1bcdd79d151878239b13a" data-rendition-name="original" width="1023" height="575" loading="lazy" alt="Crkva na Rumiji"> <figcaption>Crkva razdora na Rumiji: Nelegalni limeni objekat spomenik urušavanja viševjekovne tradicije(Photo: RSE)</figcaption> </figure>  Takođe, tokom popisa 2023. godine, SPC je bila ključni akter u mobilizaciji građana. Patrijarh Porfirije je otvoreno pozivao pravoslavne vjernike da se izjasne kao Srbi i govornici srpskog jezika, predstavljajući to kao očuvanje „autentičnog identiteta“. Istovremeno, sveštenici SPC-a držali su predavanja i tribine, koristeći religijski autoritet za političku agitaciju. Centralna ideja SPC-a u Crnoj Gori oslanja se na povezivanje pravoslavne vjere sa srpskom nacionalnom pripadnošću. Ova ideologija, poznata kao etnofiletizam, predstavlja izuzetno efikasan alat za homogenizaciju srpske zajednice, dok se istovremeno marginalizuju druge etničke i religijske grupe. SPC koristi narative o ugroženosti srpskog identiteta, promovišući ideju da je srpska zajednica meta diskriminacije i zapostavljanja. <h2>Mediji kao produžena ruka hibridnog uticaja</h2>  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20241205101220_b3cae0d177308c633686057f714aaeda0e6fe4ba125ea7784dcda5b31b54ff54.png" data-media-id="editor_5" data-image-id="20241205101220_b3cae0d177308c633686057f714aaeda0e6fe4ba125ea7784dcda5b31b54ff54" data-rendition-name="original" width="1911" height="1071" loading="lazy" alt="Shema DFC"> </figure>  I mediji igraju ključnu ulogu u širenju proruskih i prosrpskih narativa u Crnoj Gori, navodi se u studiji DFC-a. Zahvaljujući bliskosti jezika, sadržaji iz Srbije i Rusije lako pronalaze put do crnogorske publike, posebno tokom ključnih političkih i društvenih dešavanja. Mediji povezani sa srpskim i ruskim centrima moći šire narative koji ciljaju destabilizaciju Crne Gore i njenog prozapadnog kursa. Ovi narativi često uključuju: Negiranje crnogorskog nacionalnog identiteta i kulture; Promovisanje Srbije i Rusije kao „čuvara tradicionalnih vrijednosti“; Diskreditaciju Evropske unije i NATO-a, predstavljajući ih kao strane uticaje koji prijete suverenitetu Crne Gore. Portali iz Srbije i njihovi crnogorski partneri šire sadržaje koji glorifikuju zajedničku srpsko-rusku viziju „tradicionalnih vrijednosti“. Ovi sadržaji često uključuju propagandu o istorijskoj povezanosti pravoslavnih naroda i demonizaciju zapadnih institucija. Prosrpski i proruski mediji su posebno aktivni tokom politički osjetljivih trenutaka, navodi se u studiji. <ul> <li>Rezolucija &nbsp;o genocidu u Srebrenici: Nakon što je UN usvojio Rezoluciju o genocidu, mediji iz Srbije plasirali su narative koji relativizuju genocid. Tvrdnje da su „Srbi proglašeni genocidnim narodom“ korišćene su za izazivanje straha i antagonizma među građanima Crne Gore.</li> <li>Rezolucija &nbsp;o Jasenovcu: U odgovoru na Rezoluciju o Srebrenici, crnogorski parlament je usvojio Rezoluciju o Jasenovcu, čime su prosrpski mediji pokušali da izjednače istorijske narative i relativizuju ratne zločine.</li> </ul> Jedna od strageija je i polarizacija kroz društvene mreže i portale, pa medijski portali iz Srbije, poput Kurira i Informera, koordinisano distribuiraju sadržaje koji targetiraju crnogorski identitet. Ovi tekstovi često se preuzimaju i šire putem crnogorskih portala bliskih prosrpskim političkim strukturama. Jedan od ključnih ciljeva je stvaranje konfuzije i destabilizacija društvenog tkiva Crne Gore. Prosrpski mediji promovišu i obrazovne projekte i kulturne događaje koji glorifikuju zajedničku srpsko-crnogorsku istoriju. Ovi sadržaji imaju za cilj nametanje srpskog kulturnog identiteta kao dominantnog, pri čemu se ignorišu specifičnosti crnogorskog nasljeđa. <h2>Zajednička strategija SPC-a i medija</h2>  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20241205101224_a05362e8d248f9de1e00acb4681be7457aa1504046e70f3dcc3d64e53ce86e33.png" data-media-id="editor_6" data-image-id="20241205101224_a05362e8d248f9de1e00acb4681be7457aa1504046e70f3dcc3d64e53ce86e33" data-rendition-name="original" width="1911" height="1075" loading="lazy" alt="SPC DFC"> </figure>  Koordinacija između SPC-a i proruskih i prosrpskih medijskih aktera očigledna je u promociji ključnih tema poput identitetskih narativa – promovisanje srpske istorijske i kulturne superiornosti, uz istovremeno marginalizovanje crnogorskog identiteta. Tu je i podrška inicijativama koje polarizuju društvo, poput izmjena Ustava ili usvajanja zakona o dvojnim državljanstvima, zakona o agentima stranog uticaja čija je namjera da targetiraju prema vlasti kritički orjentisane nevladine organizacije, ali i antizapadnih stavova – širenje dezinformacija koje oslabljuju povjerenje crnogorskog društva u NATO i EU. SPC i mediji bliski Beogradu koriste sofisticirane tehnike, uključujući plasiranje emocionalno snažnih poruka, koje se brzo šire putem društvenih mreža i portala. Ovo su hibridne strategije kako bi polarizovali društvo i potkopali evropski kurs države. Kroz kontrolu narativa o identitetu, kulturi i religiji, oni nastoje marginalizovati građanske vrijednosti i ojačati srpski nacionalni identitet. Ovi primjeri jasno ilustruju kako SPC i mediji djeluju u sinergiji, koristeći svoje platforme za manipulaciju javnim mnjenjem i oblikovanje političke stvarnosti Crne Gore. Uloga SPC-a i medija u sprovođenju hibridnih strategija ukazuje na hitnost jačanja sekularnih i demokratskih principa u Crnoj Gori. Očuvanje građanskog i multietničkog karaktera države, prema DFC-u, zahtijeva unaprjeđenje obrazovanja i podizanje svijesti građana o opasnostima manipulativnih narativa. Moraju se jačati i državne institucije koje će dosljedno braniti sekularnost i društvenu koheziju, te je neophodno oštro sankcionisanje medijskih dezinformacija koje podrivaju stabilnost države. SPC i mediji, kao stubovi meke moći, ostaju izazov za prozapadnu orijentaciju Crne Gore. Međutim, jasna politička volja i odlučnost društva mogu spriječiti dalju destabilizaciju i osigurati da država ostane na svom evropskom putu, zaključuje se u studiji.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20241205101228_a7c21a2d6eafe92cbec77ec5d3b591531e655b9563fd8a2d678a69c0f9070f66.png" data-media-id="editor_7" data-image-id="20241205101228_a7c21a2d6eafe92cbec77ec5d3b591531e655b9563fd8a2d678a69c0f9070f66" data-rendition-name="original" width="1907" height="1073" loading="lazy" alt="Kinematografija DFC"> </figure>  Cijelu studiju možete pogledati <a href="https://dfc.me/publikacije/instrumenti-meke-moci-u-hibridnim-strategijama/">na site-u DFC-a</a>.

Duško Mihailović

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

SPC i mediji - osovina hibridnog uticaja u Crnoj Gori

Službenici Odjeljenja bezbjednosti Bijelo Polje su podnijeli krivičnu prijavu protiv Z. M. zbog sumnje da je počinio protivpravno zauzimanje zemljišta, kao i M. B. zbog sumnje da je gradio objekat bez prijave iz dokumentacije.
Krivične prijave protiv dvojice Bjelopoljaca, kako su rekli, podnijete su u okviru kontinuiranih planskih aktivnosti usmjerenih na očuvanje bezbjednosti i suzbijanje svih oblika kriminaliteta, sa posebnim akcentom na borbu protiv nelegalne gradnje i zaštitu državne imovine, a po nalogu tužilaca u Osnovnom državnom tužilaštvu u Bijelom Polju.
- Sumnja se da je Z. M. krivično djelo koje mu se stavlja na teret izvršio na način što je tokom 2025. godine izgradio objekat površine 231m², uz to zauzimajući protivpravno 30m² državnog zemljišta nad kojim pravo raspolaganja ima Vlada Crne Gore. Osim toga, sumnja se da je M.B. krivično djelo koje mu se stavlja na teret izvršio na način što je tokom 2025. godine izgradio dva objekta bez prijave i odgovarajuće dokumentacije za građenje na teritoriji opštine Pljevlja - precizirano je u saopštenju.

Zbog protivpravnog zauzimanja zemljišta i građenja objekta krivično će odgovarati dvije osobe

Putnički prigradski voz iskočio je iz šina u Gelidi, u blizini španskog grada Barselone, u utorak, pri čemu je poginuo mašinovođa, a povrijeđeno je 37 osoba - rekao je portparol regionalne vlade Katalonije za SiEnEn (CNN).
Incident se dogodio samo dva dana nakon još jedne smrtonosne željezničke nesreće u Španiji, u kojoj su se sudarila dva brza voza u blizini Adamusa, u južnoj provinciji Kordoba, pri čemu je poginula 41 osoba, prenosi SiEnEn.
U utorak je u nesreći učestvovao prigradski voz na liniji R4, koju svakodnevno koristi na hiljade putnika, dok je saobraćao između opština Gelida i Sant Sadurní d’Anoia na sjeveroistoku zemlje.
Iskliznuće je izazvano padom potpornog zida na šine usljed obilnih kiša, saopštila je Civilna zaštita regionalne vlade Katalonije. Incident se dogodio oko 22 sati po lokalnom vremenu, navodi se u saopštenju željezničkog operatera.
Hitne službe primile su 28 poziva u vezi sa incidentom. Na mjesto nesreće upućeno je 20 vozila Hitne medicinske pomoći (SEM) i 38 jedinica regionalne vatrogasne službe.
Regionalna vatrogasna služba Katalonije saopštila je da je uspostavila bezbjednosnu zonu i počela učvršćivanje i potpornog zida i voza kako bi se stabilizovala situacija. Takođe su evakuisali povrijeđene iz takozvane „vruće zone“ kako bi im lokalne hitne službe mogle pružiti pomoć. Vlasti su navele da je bilo neophodno „izvlačenje“ jedne osobe koja je ostala zarobljena u vozu.
Klaudi Galjardo, inspektor regionalne vatrogasne službe Katalonije, rekao je u televizijskim izjavama sa mjesta nesreće da su četiri osobe teško povrijeđene, prenosi Rojters. Naveo je da su svi putnici uklonjeni iz voza.
Nekoliko osoba zbrinuto je zbog povreda različite težine, uključujući i mašinovođu, koji je preminuo nakon što su mu prvu pomoć ukazali spasioci.

Druga željeznička nesreća u Španiji: Mašinovođa preminuo, 37 osoba povrijeđeno kada je voz iskočio iz šina

Tetsuja Jamagami, muškarac koji je ubio bivšeg japanskog premijera Šinza Abea, osuđen je na doživotni zatvor. On se i sam izjasnio krivim za ubistvo na početku suđenja prošle godine.
Dok mnogi smatraju da je 45-godišnjak hladnokrvni ubica, neki saosjećaju s njegovim problematičnim odrastanjem.
Tužioci su rekli da Jamagami zaslužuje doživotni zatvor zbog svog teškog djela. Abeovo ubistvo je šokiralo zemlju u kojoj praktično nema oružanog kriminala.
Tražeći blažu kaznu, Jamagamijeva odbrana je rekla da je on žrtva vjerskog zlostavljanja.
Majčina odanost Crkvi ujedinjenja dovela je porodicu do bankrota, a Jamagami je zamjerio Abeu nakon što je shvatio veze bivšeg vođe s kontroverznom crkvom.
Gotovo 700 ljudi se u srijedu okupilo ispred okružnog suda u Nari kako bi prisustvovalo ročištu za izricanje presude.
Novinar Eito Suzuki, koji je pratio sva osim jednog saslušanja o Jamagamiju, rekao je da su se Jamamagi i njegova porodica tokom cijelog suđenja činili preplavljeni očajem.
Naoružan pištoljem kućne izrade sastavljenim od dvije metalne cijevi i ljepljive trake, ispalio je dva hica na Abea tokom političke kampanje u zapadnom gradu Nari 8. jula 2022. godine.
Zahtijevajući kaznu zatvora ne dužu od 20 godina, Jamagamijevi advokati tvrdili su da je on žrtva vjerskog zlostavljanja. On je zamjerao crkvi jer joj je njegova majka donirala životno osiguranje njegovog pokojnog oca i drugu imovinu u iznosu od 100 miliona jena, čulo se na sudu.
Jamagami je govorio o svojoj pritužbi na Abea nakon što je vidio njegovu video poruku na događaju vezanom za crkvu 2021. godine, ali je rekao da je prvobitno planirao napasti crkvene rukovodioce, a ne Abea.
Osnovana u Južnoj Koreji, Crkva ujedinjenja ušla je u Japan 1960-ih i njegovala veze s političarima kako bi povećala broj svojih sljedbenika, kažu istraživači.
Iako nije bio član, Abe se, kao i nekoliko drugih japanskih političara, povremeno pojavljivao na događajima vezanim za crkvu.

Ubica bivšeg japanskog premijera osuđen na doživotnu kaznu zatvora

Osnovno državno tužilaštvo u Podgorici odredilo je zadržavanje u trajanju do 72 sata A. C. zbog osnova sumnje da je izvršio krivično djelo nasilje u porodici ili u porodičnoj zajednici.
Kako se navodi u saopštenju, sumnja se da je 6. januara u putničkom vozilu, prilikom izlaska sa parking prostora iza Hrama Hristovog Vaskrsenja u Podgorici, zatvorenom šakom udario u predjelu nosa svoju emotivnu partnerku N. V.
- Nakon čega je, krećući se Moskovskom ulicom, upravljao vozilom jednom rukom dok ju je drugom rukom više puta udarao - precizirano je u saopštenju.
Sumnja da je, nakon zaustavljanja vozila pored puta, rukama uhvatio oštećenu za vrat i počeo da je guši.

Zadržavanje do 72 sata: Osumnjičen da je partnerku šakama udarao i gušio

Društvo

Mandić: Crnogorci nijesu nikad plivali u januaru, a o čemu se radi najbolje govori poj poslije plivanja posvećen zlikovcima i koljačima

SKAJ PODVALA: Kako je SDT u slučaju Aleksandra Mijajlovića koristilo iste poruke za istrage šverca cigareta ali i šverca kokaina?

Hronika

Vrhovni sud ne raspolaže informacijama koje bi ukazivale da je predmet „Državni udar“ razlog ostavke sutkinje Moštrokol

Kako su ,,Miki” i ,,Novi Miki” iz Europola postali ,,Aco” u optužnicama SDT-a?!

Tag: instrumenti-meke-moci-u-hibridnim-strategijama

SPC i mediji - osovina hibridnog uticaja u Crnoj Gori

Zbog protivpravnog zauzimanja zemljišta i građenja objekta krivično će odgovarati dvije osobe

Druga željeznička nesreća u Španiji: Mašinovođa preminuo, 37 osoba povrijeđeno kada je voz iskočio iz šina

Ubica bivšeg japanskog premijera osuđen na doživotnu kaznu zatvora

Zadržavanje do 72 sata: Osumnjičen da je partnerku šakama udarao i gušio

Programska šema

PRATITE TVe UŽIVO