U izdanju časopisa „Komun@“, pod pokroviteljstvom i uz sufinasiranje Ministarstva kulture i medija Crne Gore upravo je odštampana 25. jubilarna knjiga ovog izdavača - zbirka dječije poezije „Zvijezde u haljinicama“. Autor zbirke je Radojica Grba, a ona je prvi put dostupna na crnogorskom i slovenačkom jeziku. Kako su naglasili u časopisu „Komun@“, zbirka je namijenjena djeci crnogorske dijaspore u Sloveniji. - Ona ujedno predstavlja odraz maštanja mališana kojima je ova knjiga posvećena - dodali su oni. Ističu i da je, sa posebnim značajem za crnogorsku dijasporu u Sloveniji, realizovan prevod zbirke dječije poezije „Zvijezde u haljinicama - Zvedice v oblekicah“ , čime je ova knjiga po prvi put objavljena kao dvojezično izdanje na crnogorskom i slovenačkom jeziku.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20251221141232_913197b7921ae9e9a056d783547f65fdf4a3952f2e0365fdc12357850d68f661.jpg" data-media-id="editor_0" data-image-id="20251221141232_913197b7921ae9e9a056d783547f65fdf4a3952f2e0365fdc12357850d68f661" data-rendition-name="original" width="1064" height="1993" loading="lazy" alt="Iz dvojeznične zbirke dječije poezije -Zvijezde u haljinicama-Zvezdice v oblekicah-"><figcaption>Iz dvojeznične zbirke dječije poezije</figcaption></figure>  - Odrastanje uz igru i pjesmu, kako je to nekada bilo, samo je bio povod da se autor ove knjige prisjetio osjećanja dječije bezbrižnosti, prenoseći je u čaroban svijet događaja koje pretače u slike, a ova zbirka dječije poezije posvećena je autorovim unukama i predstavlja niz pjesama namijenjenih najmlađima, ispisanih jednostavnim,ali snažnim jezikom bliskim dječijem svijetu. Upravo ta emocija bila je centralna tačka prevodilačkog procesa, u kojem je poseban akcenat stavljen na vjernost originalu i prirodnost izraza na oba jezika - naveli su u časopisu „Komun@“. Knjiga je, dodaju oni, ilustovana sa veoma privlačnim i jako zanimljivim ilustracijama čiji su autori mr Aleksandar Ostojić i Aleksandra Aranitović, dok je dizajn i pripremu za štampu uradio mr Dušan Tomić, a knjiga štampala Art-Grafika u Podgorici.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20251221141232_3afe7439af9f322e05f524fddbf1cb464ae4f32b6705e883634f762d40c541f6.jpg" data-media-id="editor_1" data-image-id="20251221141232_3afe7439af9f322e05f524fddbf1cb464ae4f32b6705e883634f762d40c541f6" data-rendition-name="original" width="991" height="2111" loading="lazy" alt="Iz dvojeznične zbirke dječije poezije"><figcaption>Iz dvojeznične zbirke dječije poezije</figcaption></figure>  - Odnos prema ovoj vrsti poetskog izražavanja u stihu, bila je satisfakcija za stvaranje ilustrativnih rješenja koji iz olovke ilustratora prikazuju jednu subjektivnu sliku, a upravo su ilustracije ove knjige ono što je njegovim pjesmama dalo jednu od nebrojeno mogućih slika. One predstavljaju cjeline koje su poput zagonetki koje upućuju na ona mjesta u pjesmama koja su u očima ilustratora postala najslikovnija - naveli su u časopisu „Komun@“. Dubravka Jovanović je u predgovoru zapisala da je ova knjiga „jednog đeda po imenu pjesnik“.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20251221141236_87ee3f2fa95f3c85c85c7416aae782dfe30d45ebaa24df94ed61976b4aab87ca.jpg" data-media-id="editor_2" data-image-id="20251221141236_87ee3f2fa95f3c85c85c7416aae782dfe30d45ebaa24df94ed61976b4aab87ca" data-rendition-name="original" width="886" height="2064" loading="lazy" alt="Iz dvojeznične zbirke dječije poezije"><figcaption>Iz dvojeznične zbirke dječije poezije</figcaption></figure>  - Meni najviše liči na spomenar od meda, jer su u njoj presovani mirisi i slike djetinjstva - navela je ona. Prevod knjige potpisuje Vildan Ramusović, arhitekta i kulturni radnik iz Crne Gore, koji živi i radi u Mariboru. - Ovo je njegov prvi prevodilački poduhvat, ali ujedno i izuzetno zahtjevan rad, s obzirom na specifičnost dječije poezije, njen ritam, emociju i jezičku osjetljivost. Poseban izazov predstavljalo je prenošenje topline, nježnosti i iskrenosti originalnih stihova na slovenački jezik, uz očuvanje njihove suštine i poetske vrijednosti - naveli su u saopštenju.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20251221141236_977a58e4d855f122c5850183a3f4eed4199205223273652b3b8d6873122377e1.jpg" data-media-id="editor_3" data-image-id="20251221141236_977a58e4d855f122c5850183a3f4eed4199205223273652b3b8d6873122377e1" data-rendition-name="original" width="1080" height="1964" loading="lazy" alt="Iz dvojeznične zbirke dječije poezije"><figcaption>Iz dvojeznične zbirke dječije poezije</figcaption></figure>  Ideja o dvojezičnom izdanju proizašla je, kažu, iz ličnog i profesionalnog iskustva prevodioca, koji kao roditelj dvoje djece odrasta u višejezičnom i multikulturnom okruženju. - Knjiga je zamišljena kao trajna kulturna vrijednost namijenjena djeci crnogorske dijaspore, ali i svima koji odrastaju između dva jezika i dvije kulturne sredine. Cilj izdanja je da se djeci omogući ravnopravan odnos prema oba jezika i da se podstakne njegovanje jezičkog i kulturnog identiteta – zaključili su u časopisu „Komun@“.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1084x550

thumbnail

Jubilarno 25. izdanje časopisa „Komun@“: Knjiga „Zvijezde u haljinicama“ štampana na crnogorskom i slovenačkom jeziku

„Putovanje Italijom“ Slobodana Vukovića je najnovija njegova knjiga u izdanju časopisa Komun@.
- Ovo su u stvari priče u putopisnom okviru, a rukopis koji sadrži Vukovićeva knjiga je putopisna proza, rafinisana, leporeka, poučna i pisana razbokorenom rečenicom koja plijeni - zapisao je, između ostalog, recezent Pero Zubac.
Mnogo što se, kako je ocijenio, da naučiti iz ove knjige - naročito o Njegošu.
- Mene je posebno dotakla. Čitalac se suočava sa opisanim prizorima gradova i predjela sa ličnostima iz Crne Gore u tim prostorima za koje je Slobodan Vuković, duhovito rekao: „Gdje je Crna Gora u Veneciji? Svuđe!” - naveo je on.
Promiču, kako je rekao, pred očima majstorski opisani znameniti italijanski gradovi.
- A posebna vrijednost su opisani susreti sa ljudima, dijalozi, autorske opaske, pitka priča o razgovoru Njegoša sa američkim admiralom. I nepoznata mi, a dragocjena zapisana Njegoševa misao: „Možda je jedino smrt put do najviše tajne, ali to niko nije posvjedočio“. Ja sam iz ove knjige, iz daleka, sa sjevera, bolje upoznao i zavolio Italiju zahvaljujući umijeću putopisanja Slobodana Vukovića - zapisao je Zubac.
S druge strane, prof. dr Sonja Tomović Šundić, koja je takođe recezent Vukovićeve knjige, ističe da je slika Italije iz pera Slobodana Vukovića čarobna.
- Kao što atribut čarobno nosi sve što izađe na svjetlost dana iz njegove stvaralačke radionice. Autor je vrstan publicista, ali posjeduje i dar da svoju putopisnu prozu ispisuje kao prvorazredno književno djelo,sa estetskim dometima i slikovitošću koja plijeni pažnju čitalaca - navela je Tomović Šundić.
Po njenim riječima, on je dočarao italijanske gradove, raskošne tragove Rima, Španske stepenice, Koloseum, njegove prekrasne trgove, fontane, galerije, muzeje, vrevu na ulicama, ali je i živo predstavio i nezaboravnu Veneciju, Bari, Napulj...
- Sve te gradove blagoslovene italske zemlje, toplinu juga i Mediterana. Čitajući njegove putopise imamo priliku da se upoznamo sa jednom od najvećih evropskih kultura, njenom renesansom, barokom i modernom umjetnošću koja Italiju čini vjekovima središtem naše civilizacije. Vuković je rafinirani opservator, njega zanose umjetnička djela, događaji koje pomno prati tokom putovanja, zanimljivi ljudi i pojave, ali i restorani i nacionalna kuhinja, vina i jela koja kuša, i koja mu pomažu da shvati način života, navike i običaje. Sve u svemu pred našim očima iskrsava to krasno podneblje u novom svjetlu, kroz brižljive opise i detalje, ali i inspiraciju i želju da svom unuku Maksimu, koji nosi ime njegovog oca, i koji je krajem Drugog svjetskog rata boravio u Italiji, pokaže veličanstvenu materijalnu i duhovnu zaostavštinu nama susjedne zemlje, od koje nas dijeli morska pučina - napisala je prof dr Tomović Šundić.
Ona takođe navodi takođe da bi „zapisi Vukovića bili nepotpuni bez podsjećanja na Njegoševa putovanja Italijom, o kojima svjedoči Ljuba Nenadović.
- Kao čovjek velikog obrazovanja, pisac nam ukazuje na najfinije spone, unutrašnje veze, pjesnika, i njegov dodir sa umjetnošću, i likovnošću, kolorita i bogatstvom izraza, koje putnike ovog i onog vremena ostavlja bez daha. Sudeći po svemu naša šira javnost će ovim novim djelom Slobodana Vukovića, dobiti štivo pitko za čitanje, prepuno simbola koji se slikovito utiskuju u našu svijest tako da postajemo aktivni sudionici jednog izuzetno nadahnutog načina pripovijedanja - zapisala je, između ostalog, ona.
Inače, Slobodan Vuković rođen je u Beranama 1940. godine, završio je Pravni fakultet, a u novinarstvo je ušao veoma rano, još kao student. Počeo u »Indexu«, listu studenata Novosadskog univerziteta i viših škola Autonomne pokrajine Vojvodine, tada najčitanijem u Vojvodini.
Bio je član prve redakcije lista „Koraci“, glasila Saveza omladine Crne Gore, zatim direktor Informativno-dokumentacionog centra Titograda, glavni i odgovorni urednik neđeljnog lista „Titogradska tribina“, sekretar Matice iseljenika Crne Gore, sekretar Republičke konferencije SSRN Crne Gore, glavni i odgovorni urednik dnevnog lista „Pobjeda“ u dva mandata, glavni i odgovorni urednik Novinske agencije Tanjug u Beogradu.
U društvenom životu Crne Gore učestvovao je više od pola vijeka. Izvještavao iz Ujedinjenih nacija, Sjedinjenih Američkih Država, Kanade, Latinske Amerike, Australije, Kine, Indonezije, Singapura, Rusije, niza evropskih zemalja. Svoje putopisne reportaže objavljivao u NIN-u, „Po- bjedi“, „Politici“, zagrebačkom „Danasu“, sarajevskom „Svijetu“.
Autor je sedamnaest knjiga. Jedan od rijetkih novinara koji je intervjuisao dva generalna sekretara Ujedinjenih nacija. Njegova zbirka „Ljudi i vrijeme“ je prva knjiga intervjua u savremenoj crnogorskoj publicistici.

„Putovanje Italijom“ Slobodana Vukovića u izdanju časopisa Komun@

Časopis za lokalnu samoupravu i njegovanje baštine Crne Gore „Komun@“ raspisao je Konkurs za dodjelu Godišnje nagrade i plaketa za doprinos očuvanju identiteta i afirmaciji kulturno-istorijske baštine Crne Gore.
Kako je saopšteno iz Programskog odbora časopisa, nagrada „Komun@“ dodjeljuje se instituciji ili pojedincu koji su u prethodnom periodu dali značajan doprinos očuvanju i promociji crnogorskog kulturnog identiteta, tradicije i baštine.
Predlagači mogu biti nacionalne i opštinske institucije kulture, akademsko-naučne ustanove, nevladine organizacije iz oblasti kulture, kao i grupe građana ili pojedinci.
Prijedlog za nagradu treba da sadrži:
- osnovne podatke i biografiju institucije ili pojedinca,
- opis djelatnosti relevantne za oblast nagrade,
- obrazloženje prijedloga kojim se ističe konkretan doprinos očuvanju i afirmaciji kulturno-istorijske baštine Crne Gore.
O pristiglim prijedlozima odlučivaće stručni žiri u sastavu:
- prof. dr Vladimir Vojinović – predsjednik,
- doc. dr Adnan Pekić – član,
- Nevenka Jovović – član.
Rezultati konkursa, sa obrazloženjem odluke, biće objavljeni na Facebook stranici časopisa Komun@ (facebook.com/casopis.komuna) i u medijima.
Zainteresovani kandidati mogu dostaviti konkursne prijedloge i potrebnu dokumentaciju u elektronskoj formi na adresu:
casopis.komun@gmail.com, uz naznaku: „Konkurs za nagradu Komun@“,najkasnije do 23. novembra 2025. godine.

Časopis „Komun@“ raspisao konkurs za Godišnju nagradu za doprinos očuvanju kulturno-istorijske baštine Crne Gore

U izdanju časopisa Komun@ upravo je izašla iz štampe nova, 19. po redu knjiga sa naslovom „Merdevine od sunca“ autora Dragutina Gute Božovića, a ova zbirka poezije predstavlja djelo koje kroz dva međusobna povezana segmenta nudi duboko istraživanje ljudskih emocija, misli i postojanja, saopšteno je iz časopisa Komun@.
U predgovoru, Novica Đurić je napisao da je ovo djelo Božovića plod autorove sposobnosti da u obliku bilješki, priče i poezije uhvati složene dinamike svakodnevnog života i stvarnosti, dok istovremeno stvara prostor za apstraktne refleksije koje sežu do samih temelja bivstvovanja, jer pjesme uvrštene u ovu knjigu odražavaju duboku unutrašnju potragu za smirenjem, smislom i odgovornošću koju životom za sobom nosi.
- Pjesme koje je u ovoj zbirci publikovao autor nijesu samo umjetničke kompozicije, već i poziv na introspekciju, jer govore o borbi i patnji, ali i o izlazu koji dolazi kroz prihvatanje i povezivanje sa sobom i svijetom oko sebe. Na taj način autor zbrke kroz stihove istražuje dubine ljudske duše, pokrećući čitaoca da se zanima o sopstvenim iskustvima, bolima i trenucima da se zapita o sopstvenim iskustvima, bolima i trenucima radosti, o tome kako naša stvarnost odražava svijet unutar nas i kako sve to može biti povezano univerzalnim jezikom poezije- poručio je Đurić.
Ono što je posebno u ovom djelu, kako ističe Đurić, jeste što autor kroz stihove ne pokušava da ponudi gotova rješenja ni odgovore, već postavlja pitanja-ona važna, lična, koja svako mora istražiti na svom putu., a zbirka nije samo refleksija pjesnikove unutrašnje potrage, već i poziv svakom čitaocu da se upusti u sopstveni proces razumijevanja: da se poveže sa sobom, sa svijetom, sa prirodom, sa svim onim što čini ljudsku stvarnost-sa njenim svijetlim i tamnim stranama.
Dakle, kako je zapisao Đurić, zbirka poezije „Medevine do sunca“ u suštini je poziv za traganje, za smirenjem, smislom i ljubavlju prema svijetu, prirodi, sebi, a istovremeno je tragična i inspirativana, duboko emotivna, ali i univerzalna zbirka koja poziva na duhovnu i emocionalnu hrabrost da ne zaboravimo da je život, uprkos svojoj prolaznosti, vrijedan svakog trenutka, svakog daha, svakog otkucaja srca...
Iz časopisa Komun@ podsjećaju da je zbirka poezije „Merdevine do sunca“ Dragutina Gute Božovića njegova druga po redu zbirka jer je autor još jedne zbirke pod imenom „Pjesme dosanjanih snova''.&nbsp;
Božović živi i radi u Podgorici, a po zanimanju je magistar pravnih nauka.

1250x600

''Merdevine od sunca'': Put u istraživanje ljudskih emocija, misli i postojanja

Časopis Komuna održaće promociju posebnog tematskog broja posvećenog arhitektonsko-graditeljskom nasljeđu Podgorice u četvrtak 17. aprila.
Promocija će biti održana sa početkom u 13 sati u Plavoj sali Univerziteta Crne Gore, uz učešće značajnjih i kompetetnih imena iz oblasti arhitekture, istorije i hronike Podgorice.
Na događaju će govoriti predsjednik Programskog odbora, kulturolog, publicista i esejista prof. dr Željko Rutović, redovna profesorica Arhitektonskog fakulteta dr Slavica Stamatović Vučković, arheološkinja, direktorica Uprave za zaštitu kulturnih dobara Petra Zdravković, publicista, hroničar i čuvar uspomena na staru Podgoricu Abdullah Bato Abdić i publicista i novinar koji je radni vijek proveo u građevinarstvu Velizar Radonjić.
Medijatorka na promociji će biti inženjerka arhitekture mr Jovana Radević.&nbsp;

Promocija posebnog tematskog broja časopisa Komuna o arhitektonsko-graditeljskom nasljeđu Podgorice

Nakon pedeset brojeva i trinaest godina rada, Komun@ se danas prepoznaje kulturološkom činjenicom, zašto ne reći, respektabilnim izdavačkim crnogorskim projektom. Tematski koncipirana na njegovanju i afirmaciji istorijsko-državotvorne baštine Crne Gore, ispunila je po ocjeni stručne i građanske javnosti svoju programsku misiju koja je tragovima trajanja identitetskog i duhovnog bića postala biljeg kulture sjećanja ravan školskoj lektiri.
Gotovo hiljadu i šeststo stranica Komune impozantan je istraživačko stvaralački opus posvećen prošlosti Crne Gore o kojoj su svojom izuzetnom posvećenošću i znanjem bilježila najeminentnija imena crnogorske istorije, kulture, nauke, publicistike, diplomatije, etnologije, etike, umjetnosti, novinarstva... Sumarno, civilizacijski legat koji ostaje hronikom vjernog i serioznog tumača i prikazivača milenijumskog multikulturalnog trajanja Crne Gore i svih njenih identitetskih znamenja, Komun@ je zorno dokumentarističko-faktografski iznosila na svjetlost dana. Za buduće čitače, tumače, godina, vjekova i nasljeđa Crne Gore. Za podsticaj i snaženje važnosti kulture samosvjesti o našoj prošlosti, o našem znanju o nama i svojoj državi.
<div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 48%; padding-top: 120px;"><iframe src="//cdn.iframe.ly/api/iframe?app=1&url=https%3A%2F%2Fetv.me%2Fkultura%2Fstampan-50-jubilarni-broj-komune-posvecen-u-cjelosti-kotoru&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen></iframe></div></div></div>
Ime Crne Gore i njene istorijske borbe za slobodu, pravo, čast i ugled, sjećanje i poštovanje njenih najvećih sinova u svim etapama razvoja, čovječanske zaloge uzvišenog antifašističkog nasljeđa, te međusobnog poštovanja vjera, nacija, kultura, jeste taj rodni list Komune kojim se i sama upisuje u znamenite tragove crnogorske kulturne baštine.
Zahvalnost svima koji su svih prethodnih godina imali razumijevanje i podršku za plemenitost misije za koju se vrijedi čitavim bićem svog života boriti. Jer, da, upravo je Komun@ priča o borbi za slobodu i trajanje.
Komun@ – mjesto za sve one kojima je Crna Gora, prije i izvan svega, dom sa svojim suverenim, nezavisnim identitetom, kulturom, istorijom i duhovnošću.
U ime novih godina, stranica i brojeva Komune, u ime njenog svjedočanstva kao nepobitne istine vremena i prostora, čast i poštovanje svima koji Komunu doživljavaju mjestom oko koga se vrijedi okupljati, svjedočanstva bilježiti i pamtiti, prenoseći u nasljeđe neprolazne vrijednosti crnogorske države i njenog sveukupnog bića.

Jubilarni 50. broj časopisa Komuna: Civilizacijski legat kulture sjećanja

Izašao je iz štampe novi 50- jubilarni broj časopisa Komuna na čak 40 strana, 12 više od uobičajenih, koji poslije 13 godina postojanja na medijskoj sceni Crne Gore bilježi do sada 1.250 objavljenih tekstova na 1.564 strana koje je zabilježilo 600 autora sa 3.900 fotografija.
Predsjednik Programskog odbora ovog časopisa Željko Rutović rekao je, kako se navodi u saopštenju, da gotovo 1.600 stranica Komune impozantan istraživačko-stvaralački opus posvećen prošlosti Crne Gore o kojoj su svojom izuzetnom posvećenošću i znanjem bilježila najeminentnija imena crnogorske istorije, kulture, nauke, publicistike, diplomatije, etnologije, etike, umjetnosti, novinarstva.
- Sumarno, civilizacijski legat koji ostaje hronikom vjernog i serioznog tumača i prikazivača milenijumskog multikulturalnog trajanja Crne Gore i svih njenih identitetskih znamenja - naveo je on.
Pošto je redakcija časopisa odlučila da upravo jubilarni broj u cjelosti posveti drevnom gradu Kotoru, koji je upisan u listu svjetske baštine UNESCO-a još od 1979.godine među 1.030 zaštićenih svjetskih dobara, kako bi očuvao njegove univerzalne, bogate kulturno istorijske i prirodne vrijednosti kao jedan od najbolje očuvanih srednjovjekovnih gradova na Jadranskoj obali u uvodniku Vladimir Jokić u tekstu pod naslovom „Djela koja rastjeruju tišinu“ ističe: „ Kotor je više od mjesta-on je simbol života , istorije, hrabrosti i slobode, grad koji stoji kao svjetionik svjetske baštine kome se dive, ali i grad koji nas sve poziva na odgovornost pa naš zadatak nije samo da čuvamo ovo nasljeđe, već i da ga obogatimo, da gradimo puteve za budućnost“.
U ovom broju Komune o istoriji pomorsta piše Slavko Dabinović koji naglašava da je Kotor bio jako pomorsko uporište i prije dobrovoljnog potpadanja pod mletačku vlast bilo je postojanje Bratovštine kotorskih pomoraca, prema tradiciji iz IX vijekat, tj.808.godine kada je izvršena translacija iz Carigrada u Kotor relikvija Svetog Tripuna, zaštitnika grada.
Publikovan je i tekst mr Denisa Vukašinovića o bokeljskoj mornarici Kotor kao drevnoj pomorskoj organizaciji koja prkosi vremenu a „koja kao nematerijalno kulturno dobro objedinjuje bogastvo ljudskih vještina, umjetničkog izraza i zanatske umješnosti jer čuva i prenosi drvene obrede i izvođačke tradicije povezane s kultom Svetog Tripuna a istovremeno odražava duboku povezanost s prostorom i ambijentom u kojem tradicije stoljećima žive“...
U broju Komune posvećenom Kotoru je i tekst Nade Radović o dobrotskoj čipki kao nematerijalnom blagu Crne Gore, zatim tekst o kampanji kotorskog muzeja „Ponesi nasljeđe“ i tekst Zorana Radimira o porodičnoj zbirci Radimir o pokretnom kulturnom dobru od lokalnog i nacionalnog značaja koja je nastala i uvećavala se isključivo nasljeđem, a ne otkupom predmeta koje su posjedovale i koristile i druge kapetanske i građanske porodice Dobrote i Boke.
Tu je i tekst o muzeju grada Perasta pod naslovom „Od peraških kontova do dragocjenih knjiga“, zatim tekst o maloj i velikoj Grudi i praistorijskim tumulima u Grblju, praistorijskom blagu Lipaca koji je uvijek u sferi interesovanja naučne javnosti, o Vili Hipnos kao jednom od najznačajnih antičkih građevina u Risnu, Domicijanu u Kotoru kao jedinom primjeru neoštećenog porteta sa područja rimske provincije Dalmacije, kao i o kamenoj plastici lapidarijuma u Kotoru- jedinstvenoj grupi spomenika iz prošlosti Kotora koja se privremeno nalazi u romano-gotičkoj crkvi Svetog Mihaila na pjaci od kina u Starom gradu.
O kotorskim bedemima kojima je čitav Stari grad opasan, a koji su nastali većinom u XVI i XVII vijeku piše Irena Stanovčić, a o simbolu grada Kotora, katedrali Sv.Tripuna piše mr sc.don Rober Tonsati, kancelar Kotorske biskupije koji ističe da je katedrala SV.Tripuna- romaničko zdanje, u smislu sakralne arhitekture i umjetničkih dobara najveća znamenitost Kotora čija je gradnja započeta prije 900 godina, a dovršena svečanom posvetom 1166.godine.
O drevnom gradu Risan, stvarnostima i legendama piše Miraš Martinović u tekstu pod naslovom „Luka kraljica Teute i kovnica kralja Balajosa“, a Miroslav Marušić o jedinstvenom obredu i sačuvanoj ribarskoj tradiciji u mjestu Muo. On istovremeno u tekstu pod naslovom „ Kako artefakte prošlosti spasiti od zaborava“ se pita da li će u dogledno vrijeme Kotor dobiti gradski muzej jer „svako selo ima etnografsku zbirku ili etnografski muzej kojim pokazuje neku svoju kulturnu prošlost i nasljeđe“...
U ovom broju Komune i tekst Ivana Kerna o baroknoj lakoći postojanja: Gospi od Škrjela sa životnim djelom Tripa Kokolja u tekstu pod naslovom „Najveća likovna kreacija u Boki“, a tu je i tekst o Galeriji solidarnosti koji su osnovali likovni stvaraoci nakon katastrofalnog zemljotresa 1979.godine.
U tekstu pod naslovom „Pariski đak, crveni gradonačelnik i revolucionar“ Nenad Stevović piše o narodnom heroju i antifašisti Nikoli Đurkoviću koji je bio jedan od organizatora i učesnika opštenarodnog ustanka protiv fašističkog okupatora 13.jula1941. godine, a Dragan Mitov Đurović o novinaru i publicisti Tomu Grgureviću u tekstu pod naslovom „Barba bokeškog novinarstva“.
U posebnom tematskom broju Komune posvećenom Kotoru o Njegošu i Prčanju piše Marija Starčević u tekstu pod naslovom „Boka-lirska inspiracija vladike Rada“, dok Maja Grgurović piše o prepisu Gorskog vijenca kao vječnom plamenu Njegoševog stvaranja.
Tu su i tekstovi Irene Starčević o crkvama i palatama kao kulturnim vrijednostima Kotora, zatim Sare Lakićević o KotorArtu, jednom od najvećih i najznačajnijij festivala u državi i regionu pod naslovom „Posebno mjesto za Don Brankove dane muzike“, kao i tekst Milice Kašćelan o kotorskom festivalu pozorišta za djecu koji uskoro puni 33 godine postojanja.
Specijalno za ovaj broj Komune reportažu o điradi po Kotoru napisala je Dolores Fabian, a u tekstu o kotorskim vodama s naslovom „Biljeg na koži grada“ piše Dubravka Jovanović koja ističe „da plemeniti bokeški govor od šuga i mora, sve se manje zbori i piše“...
U najnovijem broju Komune publikovan je i tekst Jasmine Bajo o razvoju bibliotekarstva u Kotoru do XX vijeka i tekst Slavka Ostojića o jubileju -175 godina postojanja Pomorske škole u Kotoru koja predstavlja najstariju državnu školu na Balkanu, dok Dragan Mitov Đurović tragom uspomena podsjeća na osnivanje radio Kotora i nezaboravne kotorske medaljone.
U ovom broju Komune i redovi posvećeni gastro brendu bokeške kužine - čuvenoj kotorskoj poslastici krempiti autorke Milice Cvijović, a na nezaobilaznim sportskim stranicama Komune, uz sto dvije godine postojanja VPK Primorac i bogatoj istoriji kotorskog vaterpola piše Sabrije Vulić, kao i o Kotoru gradu fudbala više od vijeka u tekstu pod naslovom „Bokelj živi vječno“
I ovaj broj Komune uredio je Amer Ramusović, a tehnički dizajnirao Voislav Bulatović, a čitaoci će biti u prilici da ga pronađu na prodajnim mjestima širom Crne Gore poslije novogodišnjih i božićnjih praznika.

Štampan 50. jubilarni broj Komune posvećen u cjelosti Kotoru

Čuvanje tragova o narodu, njegovoj kulturi i državi je civilizacijsko, kulturološko, duhovno pitanje i obaveza svake generacije, jer njihov edukativni transfer upravo jeste doprinos čuvanju i njegovanju identiteta posebno danas u izazovnim globalnim procesima dominacije, kulturološke unifikacije i savremene medijske manipulacije. Ovo je saopšteno na promociji jedinstvenog neprofitnog glasila Komuna koje, kako je istaknuto, sve više prevazilazi crnogorske okvire. - Nakon Plava, Gusinja i Sarajeva, u organizaciji crnogorsko- slovenačkog zavičajnog društva Plava i Gusinja „Izvor“ proteklog vikenda, u njihovim prostorijama u Kranju, održana je promocija časopisa Komuna, s posebnim akcentom na posebna tematska izdanja posvećena Plavu i Gusinju - navodi se u saopštenju. Dugogodišnji predsjednik društva Šemso Đešević je istakao da je za njih ova promocija jedan mali praznik i prilika da se okupe i susretnu sa eminentnim gostima. Osvrćići se na tridesetdvogodišnji rad društva, koje je više od tri decenije posebno aktivno na očuvanju kulture, tradicije i običaja zavičaja i države Crne Gore iz koje su došli da žive u Sloveniju, kazao je da realizuju svake godine više projekata s ciljem da se okupi i održi manjinska zajednica, te predstavi kultura i stvaralaštvo svoga kraja, države iz koje potiče i države u kojoj njeni članovi žive. - Komuna tekstualno i slikovno, oblikovana na svojstven i originalan način, kao i dokumentovano svjedočenje o prošlosti, predstavlja pravi primjer kako se na profesionalan i mnogo lijep način sa sjajnim dizajnom može praviti novina na koju se mogu ugledati i mnoge sredine u regionu, a sve u duhu zajedništva i promoterstva kulturne baštine, običaja i tradicije naroda i narodnosti koji žive u Crnoj Gori i naravno u dijaspori - istakao je Đešević. Upravo posebna tematska izdanja posvećena Plavu i Gusinju, prema njegovim riječima, potvrđuju da tako i sami po sebi predstavljaju udžbenike za buduća pokoljenja. On je izrazio očekivanja da će u Komuni, sada kada je uveliko izašla van okvira Crne Gore, ubuduće mnogo veći prostor imati i oni koji stvaraju u regionu, a imaju mnogobrojne veze sa Crnom Gorom. - Čestitam uredništvu časopisa koje je na veoma poseban i vrhunski profesionalan način osjetilo svevremeni damar crnogorske stvarnosti naslonjene na bogatu tradiciju i sa pogledom u budućnost, ukoričivši je u ekskluzivan medijski novitet zvučnog imena Komuna - rekao je Đešević. Publicista i predsjednik Programskog odbora časopisa Željko Rutović rekao je da je Komuna kolektivna memorija bića Crne Gore, svih vjera, nacija i kultura, arhiv svakog pojedinca, njegovih želja, misli i osjećaja. - Očigledna je ambicija osnivača i izdavača Komune da multikulturalno biće Crne Gore bude karakter svih naših tragova koji jesu i nisu poznati ovdašnjem opusu koji na prirodan način treba da postane valorizovan u našim sjećanjima - naveo je Rutović. On je, između ostalog, rekao da istorija ljudskog roda i civilizacije nije ništa drugo nego istorija njegovih tragova, te da u tim tragovima ostalo je svekoliko trajanje. - Tamo gdje nije bilo tih tragova, civilizacija je upadala u probleme, što znači da čuvanje tragova o narodu, njegovoj kulturi i državi jeste civilizacijsko, kulturološko, duhovno pitanje i obaveza svake generacije. jer njihov edukativni transfer upravo jeste doprinos čuvanju i njegovanju identiteta posebno danas u izazovnim globalnim procesima dominacije, kulturološke unifikacije i savremene medijske manipulacije - istako je Ruotvić. Komuna je, prema njegovim riječima, crnogorska agora, zbir različitih glasova sjećanja o nama, o našim tragovima, o našoj prošlosti zarad nekin novih čitača i tumača naše prošlosti i njene velike vrijednosti“, kazao je on. - Svaki broj Komune, pa i ovi posvećeni Plavu i Gusinju, predstavljaju pisano predanje za nove generacije. Riječ je o kulturološkom tkanju svijesti i savjesti svijesti svakog od nas o nama samima, o drugom, o našim precima, biljezima, usudima, pregnućima i državotvornim vinućima pa je zato važno reći koliko je prijeko potrebna, snažna i značajna Komuna, koja na plemenitoj misli građanskih posvećenika i intelektualaca ostavlja vrijedno tkanje - kazao je Rutović.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20241119101152_e803e6c586d18f2a3084208417fc382dda84cb63202f738882de3d13c2621657.jpg" data-media-id="editor_0" data-image-id="20241119101152_e803e6c586d18f2a3084208417fc382dda84cb63202f738882de3d13c2621657" data-rendition-name="original" width="2048" height="1536" loading="lazy" alt="Sa promocije u Sloveniji"> </figure>  Glavni i odgovorni urednik Komune Amer Ramusović kazao je da je ovaj časopis njegovo štampano sjećanje. - Moja naslijeđena dobrobit crnogorske nematerijalne kulturne baštine -njen jezik, običaji, tradicija, njen duh i njena duhovitost, njen kolorit i crno-bijela potka, doživljaj i događaj - naveo je Raumović. Smatra da je nasušna potreba svih nas koji smo ikada bili u bilo kojem obliku dodira sa Crnom Gorom i njenim životom da čuvamo itekako bogatu crnogorsku baštinu, tradiciju i običaje svih naših naroda, za šta se od prvog broja sada daleke 2011. godine, pa sve do 50-jubilarnog, koji će uskoro ugledati svijetlo dana, opredijelila i Komuna. - Naš časopis je popularno-naučnog i edukativno-zabavnog karaktera i u proteklom periodu izgradili smo i profilisali sopstvenu fizionomiju, kojoj pečat daju autentičnost, prepoznatljivost i kvalitet objavljenih tekstova. Komuna je u svome žanru prepoznatljiva i formom i sadržinom. To je brani od šablona, ali ima stalne i povremene saradnike, čiji je tekstovi čine onim što jeste. Na njih smo svakako ponosni, jer brojna prepoznatljiva imena akademika, profesora sa univerziteta, različitih javnih, društvenih, kulturnih radnika,umjetnika,arhitekata, istoričara, novinara... govore o tome - istakao je Ramusović.&nbsp; Dodaje da u naučnom i kulturološkom pogledu tekstovi se odnose na različite oblasti: istoriju, etnologiju, arheologiju, umjetnost, sociologiju, istoriju književnosti, muziku i folklor, kulturu, pravo, jezik, sport i sve ono što čini ukupnu baštinu Crne Gore.&nbsp; - Tako je bilo i sa ova dva posebna tematska broja posvećena vašem rodnom kraju, našta smo zaista ponosni, jer to nam govore svi oni koji su čitali ta izdanja, a evo i vi to potvrđujete - rekao je Ramusović. Dodaje da je krug tema vrlo širok, sadržaji su razuđeni, interesantni i uvijek novi sa podsjećanjem na značajne događaje i ličnosti, znamenite, manje poznate ili zaboravljene. - Što potvrđuje da Komuna iznova ukazuje na bogato kulturno blago, na sve što je bilo, što čili i nestaje, ali što je i sada živo i aktuelno, njihovu aksiološku vrijednost i brojna obilježja, na pečat koji su ostvarili ljudi i vrijeme na život i običaje, rad i stvaralaštvo - kazao je Ramusović. Kazao je da u Sloveniji, u svim teškim u turbulentnim godinama za nama, dokazuju vezu sa matičnom državom i rodnim krajem. - Vi ste svojim radom i uz dosta muke i problema mnogo toga postigli u ovoj lijepoj zemlji koja je vaša druga domovina zajedno sa majkom Crnom Gorom - naveo je Ramusović. Dodaje da je optimista da oni koji žive u Crnoj Gori, a zajedno sa brojnim crnogorskim iseljenicima koji su iz ko zna iz kojih razloga stigli i u Sloveniju, nastojati da prezentacijom jezika, kulture folkora i ostalih tradicionalnih vrijednosti naroda koji žive u matici i širom svijeta sačuvaju je od raznih nasrtaja i krivotvorenja istorije. - Samo tako će zajedno taj put, uvjeren sam, biti nastavljen kao podstrek za buduće generacije i pokoljenja koja dolaze i koja će osjetiti blagotvorno dejstvo ulaska Crne Gore u krug evro-atlanskih zemalja - istakao je Ramusović.

Rutović: Komuna crnogorska agora, zbir različitih glasova sjećanja o našim tragovima

Predstava „Gidionov čvor“, u režiji Ivana Vanje Alača, prema tekstu Džone Adams, biće izvedena večeras, u utorak 20. januara, u 20 sati na Sceni Studio Crnogorskog narodnog pozorišta. Za izvođenje su rasprodate sve ulaznice.
Riječ je o duodrami u kojoj uloge tumače Dubravka Drakić i Kristina Obradović, a predstava se bavi savremenim i osjetljivim temama poput funkcionisanja školskog sistema, slobode izražavanja, vršnjačkog nasilja i uloge pojedinca unutar društvenih i institucionalnih okvira. Glas iz off-a tumači Petar Jovović.
Prevod i adaptaciju teksta potpisuju Mila Jakšić Šajtinac i Uglješa Šajtinac, dramaturg je Stefan Bošković, scenografiju je uradila Ivanka Vana Prelević, dok je za kostime zadužena Gordana Bulatović. Izbor muzike potpisuje reditelj Ivan Vanja Alač, dizajn tona Mladen Nikčević, a izvršna producentkinja je Nela Otašević.
Više informacija o repertoaru i aktivnostima Crnogorskog narodnog pozorišta u 72. sezoni dostupno je na zvaničnom sajtu cnp.me, kao i putem biletarnice, društvenih mreža Facebook i Instagram, te Viber kanala CNP-a.
Ponosni prijatelj Crnogorskog narodnog pozorišta u 2025. godini je Crnogorska komercijalna banka.

CNP: „Gidionov čvor“ večeras na Sceni Studio

Povodom protesta Udruženja prevoznika zemalja Zapadnog Balkana zbog sistema ulaska i izlaska u zemlje Šengena, najavljenog za 26. januar, Evropska komisija je saopštila da “pažljivo prati situaciju i da je kontaktu sa partnerima sa Zapadnog Balkana”, prenosi Klix.
Portparol Evropske komisije Markus Lammert izjavio je da su pravila boravka unutar Šengena “jasna i poznata od ranije”, kao i da postoji određena fleksibilnost u njihovoj primjeni.
- Prekogranični radnici koji često prelaze iste granične prelaze i radnici sa lokalnim dozvolima kontrolišu se nasumično i nemaju obavezu registracije u ulazno-izlaznom sistemu - rekao je Lammert, prenosi RTRS.
Portparol Evropske komisije je naglasio da je odluku o tome hoće li se vršiti nasumične granične kontrole ili ne donose države članice na vanjskim granicama, a ne Evropskoj komisiji.
Prevoznici iz Srbije, BiH i Crne Gore najavili su da će 26. januara započeti proteste na teretnim terminalima graničnih prelaza sa zemljama Šengena ukoliko uskoro ne bude nagovještaja da će doći do rješenja njihovih problema uzrokovanih novim sistemom ulaska u Evropsku uniju.

EK o problemu prevoznika Zapadnog Balkana: Odluka je na članicama EU

Vlada je 16. januara 2026. godine, u skladu s članom 10 Uredbe o Vladi, bez održavanja sjednice, na osnovu pribavljene saglasnosti većine članova Vlade, odlučila o trećem polugodišnjem izvještaju o sprovođenju Reformske agende Crne Gore za Instrument EU za reforme i rast 2024-2027. godine
Vlada je odlučila i o Predlogu platforme za učešće predsjednika Vlade Crne Gore mr Milojka Spajića na 56. godišnjem sastanku Svjetskog ekonomskog foruma u Davosu, u periodu od 19. do 23. januara 2026. Godine
Na današnjoj sjednici odlučeno je i o Predlogu platforme za radnu posjetu ministarke evropskih poslova Maide Gorčević, ministra pravde mr Bojana Božovića i ministra unutrašnjih poslova Danila Šaranovića, Briselu, Kraljevina Belgija, u periodu od 19-20. januara 2026. godine
Odlučeno je o Predlogu platforme za učešće crnogorske delegacije koju predvodi ministar socijalnog staranja, brige o porodici i demografije, Damir Gutić, na predstojećem Inauguralnom Globalnom forumu njegovatelja za univerzalnu podršku, 15-16. januar 2026. godine, Madrid, Španija.
Kako je saopšteno, Vlada je odlučila o Predlogu platforme o učešću delegacije, koju predvodi mr Simonida Kordić, ministarka turizma, na internacionalnom sajmu turizma FITUR, 23 - 24. januar 2026. godine, Madrid, Španija
Odlučeno je i o Predlogu za prestanak mandata sekretara Ministarstva pomorstva Andriji Ražnatoviću na lični zahtjev, kao i o Predlogu zakona o izmjenama i dopunama Zakona o legalizaciji bespravnih objekata.

Vlada odobrila treći polugodišnji izvještaj o sprovođenju Reformske agende za EU instrument 2024–2027

Iz Eko-tima su saopštili da su danas pokrenulo peticiju za osnivanje namjenskog programa za finansiranje pravedne tranzicije regiona uglja Pljevlja, kako bi se obezbijedilo stabilno finansiranje mjera koje će zaštititi radnike i građane i omogućiti razvoj grada u procesu postepenog izlaska iz uglja.
- Opština Pljevlja decenijama snosi najveći teret energetskog sistema Crne Gore. Proizvodnja električne energije iz uglja u Termoelektrani Pljevlja i eksploatacija uglja ostavile su ozbiljne posljedice po zdravlje stanovništva, kvalitet životne sredine i lokalnu ekonomiju - navodi se u saopštenju.
Građani Pljevalja se, kako ističu, i dalje suočavaju sa zagađenim vazduhom, narušenim kvalitetom života, ograničenim alternativnim poslovnim prilikama, a iseljavanje, naročito mladih i dalje je izraženo.
- Sve ovo pokazuje da su Pljevljima potrebna sistemska i dugoročna rješenja i jasna razvojna perspektiva, zasnovana na neophodnim promjenama koje se više ne mogu odlagati - ističe Diana Milev Čavor, koordinatorka programa za klimu i energiju u NVO Eko-tim.
Zato, kako kažu, proces tranzicije kroz koji Pljevlja trebaju proći mora imati jasnu podršku i stabilan izvor finansiranja.
- Eko-tim traži uspostavljanje posebnog programa za finanisranje pravedne tranzicije u okviru Eko-fonda, kojim bi se dio prihoda od CO₂ emisionih kredita i eko-naknada privrednih subjekata koji posluju na teritoriji opštine Pljevlja namjenski usmjeravao upravo u Pljevlja. - ističu iz Eko-tima.
Sredstva bi se, kako navode, koristila za pokretanje novih privrednih aktivnosti, otvaranje novih radnih mjesta, prekvalifikaciju radnika, podršku malim i srednjim preduzećima, razvoj čistih izvora energije, unapređenje zdravstvene i komunalne infrastrukture, kao i projekte koji direktno poboljšavaju kvalitet života građana.
- Od Vlade Crne Gore, Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera i Eko-fonda tražimo da formalno osnuju ovaj program, obezbijede da se dio prihoda od emisionih kredita svake godine usmjerava u ovaj fond, te da upravljanje bude javno i uključivo – uz učešće lokalne zajednice, civilnog sektora i stručne javnosti”, dodaje Milev Čavor.
“Pozivamo građane da potpišu peticiju i podrže pravednu tranziciju Pljevalja, proces koji treba da doprinese čistijoj životnoj sredini, iskoristi druge potencijale koje Pljevlja imaju, stvori nove ekonomske prilike i obezbijedi sigurniju budućnost za sve Pljevljake - zaključuje se u saopštenju.
Peticija se može potpisati na sljedećem linku: <a href="https://c.org/NgvzMv6fYn" target="_blank">https://c.org/NgvzMv6fYn</a>

Tag: casopis-komuna