NASA-in teleskop težak tonu i po pao iz orbite i izgorio u Zemljinoj atmosferi
NASA-in satelitski teleskop Swift, koji je više od dvije decenije proučavao najsnažnije poznate energetske eksplozije u svemiru, juče je, kako se i očekivalo, pao iz orbite i izgorio u Zemljinoj atmosferi iznad Indonezije, izvijestila je svemirska agencija.
Vatreni kraj opservatorije „Neil Gehrels Swift“, težine približno 1.452 kilograma, uslijedio je manje od tri mjeseca nakon neuspjeha misije letjelice za spasavanje čiji je cilj bio da podigne satelit u višu orbitu i produži mu vijek trajanja.
Američke svemirske snage (US Space Force) potvrdile su da je satelit Swift ušao u atmosferu u 7.39 po istočnom standardnom vremenu. Prema podacima NASA, satelit je velikom brzinom, oko 22 puta većom od brzine zvuka, ušao u gornje slojeve atmosfere iznad indonezijske pokrajine Sjeverne Sumatre, otprilike 322 kilometra sjeverno od ekvatora.
Iz NASA su naveli kako se očekivalo da će toplota nastala trenjem pri ulasku u atmosferu uništiti većinu satelita visoko iznad Zemljine površine. Iako su neki dijelovi mogli preživjeti pad, američka svemirska agencija izvijestila je da na tlu nije zabilježena nikakva šteta ni povrede uzrokovane ostacima satelita, prenosi Index.
Postojao je veoma nizak rizik za naseljena područja
Svemirske snage ranije su procijenile da je rizik za naseljena područja veoma nizak, navodeći da vjerovatnoća povređivanja bilo koje osobe na Zemlji iznosi jedan prema 2.100.
Din Slejden, vazduhoplovni inženjer u britanskoj kompaniji „Accu Components“, dobavljaču industrijskih djelova, izjavio je neposredno prije ulaska satelita u atmosferu.
- Očekuje se da će na tlo dospjeti tek šačica malih, nagorjelih fragmenata; ništa što bi se moglo prepoznati kao teleskop. Sateliti ove veličine redovno ponovo ulaze u atmosferu, a u gotovo 70 godina svemirskih letova niko nikada nije stradao od krhotina koje su pale na Zemlju - naveo je Slejden u imejlu.
Rizik od nesreće pri ponovnom ulasku u atmosferu dugoročno raste, „zbog čega je sve važnije projektovati satelite tako da se mogu bezbjedno vratiti na Zemlju“, dodao je on.
Prvenstveno je bio osmišljen za proučavanje provala gama-zračenja
NASA vrijedan satelit Swift, čija je izgradnja koštala 500 miliona dolara, prvenstveno je bio osmišljen za proučavanje provala gama-zračenja, najsnažnijih energetskih eksplozija u svemiru, koristeći pritom sistem od tri teleskopa koji djeluju u različitim talasnim dužinama.
Od lansiranja 2004. godine Swift je proučavao i stotine eksplozija supernova, crne rupe koje razdiru zvijezde, rendgenske bljeskove na zvijezdama, asteroide i komete, doprinijevši objavljivanju oko 7.000 naučnih radova. Prestao je s radom 20. oktobra.
Ova opservatorija, koja nije imala vlastiti pogonski sistem, znatno je nadmašila svoj predviđeni dvogodišnji vijek trajanja, a mjesecima joj je orbita postajala sve nestabilnija. U julu su NASA i kompanija Katalyst iz Arizone lansirale posebno izrađenu letjelicu za spasavanje nazvanu LINK, sa zadatkom da se približi Swiftu, spoji se s njim te ga odvuče u višu, stabilniju orbitu.
Međutim, letjelica LINK počela je nekontrolisano da se vrti ubrzo nakon dolaska u svemir, pa su sredinom avgusta rukovodioci misije odustali od poduhvata, pomirivši se s tim da će Swift pasti na Zemlju.