Fico zaprijetio Njemačkoj vetom zbog finansiranja Ukrajine
Slovački premijer Robert Fico optužio je njemačkog kancelara Fridriha Merca za ucjenu, nakon što je Berlin zatražio da se dogovor o finansijskoj pomoći Ukrajini poveže s pregovorima o novom dugoročnom budžetu Evropske unije. Fico je poručio da Slovačka ima jednako pravo veta kao i Njemačka, prenosi Rojters.
– Moramo odgovoriti na ucjenu – izjavio je Fico, reagujući na Merca. – Imamo isto pravo veta kao i njemački savezni kancelar – dodao je.
Merc je u pismu predsjedniku Evropskog savjeta Antoniju Kosti, u koje je Rojters imao uvid, poručio da sve članice EU moraju učestvovati u finansiranju Ukrajine. Njegov stav je da dogovor o pomoći Kijevu mora prethoditi razgovorima o drugim pitanjima koja imaju finansijske posljedice.
Njemačka traži novac za Ukrajinu
Prema procjenama navedenim u Mercovom pismu, Ukrajini će 2027. godine nedostajati oko 70 milijardi eura, a očekuje se da bi Evropska unija trebalo da obezbijedi 45 milijardi eura tog iznosa.
Njemački kancelar smatra da se sve članice moraju obavezati na učešće u finansiranju prije nastavka pregovora o drugim finansijskim pitanjima. Takav dogovor opisao je kao preduslov za „raspravu o svim daljim pitanjima, posebno onima koja imaju finansijske posljedice“.
Njegov potez tumači se kao pokušaj Njemačke, najveće uplatiteljke u budžet EU, da iskoristi svoj položaj i izvrši pritisak na zemlje koje odbijaju dodatno finansiranje Ukrajine.
Fico prijeti vetom
Fico se već duže protivi evropskoj politici prema ratu u Ukrajini, posebno slanju vojne pomoći. Istovremeno održava dobre odnose s Rusijom, koju su druge evropske vlade uglavnom politički izolovale nakon invazije na Ukrajinu 2022. godine.
Slovački premijer sada upozorava da Berlin ne može jednostrano nametati uslove ostalim članicama EU. Njegovo pozivanje na pravo veta posebno je značajno jer se o dugoročnom budžetu Evropske unije odlučuje jednoglasno.
Češki premijer Andrej Babiš, koji je nastupio zajedno s Ficom, upozorio je na posljedice mogućeg blokiranja budžeta. Istakao je da bi na taj način bio blokiran i novac namijenjen Ukrajini.
Spor oko novog budžeta EU
Evropska unija pregovara o novom sedmogodišnjem budžetu, koji bi trebalo da se primjenjuje od 2028. godine. Njemačka želi da se pitanje finansiranja Ukrajine tokom 2027. riješi prije postizanja dogovora o tom budžetu.
EU je u decembru prošle godine dogovorila zajam Ukrajini vrijedan 90 milijardi eura. Slovačka, Češka i Mađarska odlučile su da ne učestvuju u tom aranžmanu.
Te tri države već su najavile da ne namjeravaju da se uključe ni u novi zajam Ukrajini. Mercov zahtjev zato otvara mogućnost novog sukoba među članicama oko finansiranja Kijeva i budućeg budžeta Evropske unije.