Tajna veza: Mandić, Kos, Crna Gora, proširenje EU i - Zetska banovina

Dobro je što je komesarka za proširenje Marta Kos posjetila Crnu Goru. Dobro je, jer smo mogli, što se ono kaže – tu pred nama, u realnom vremenu – da vidimo svu tu političku predstavu…  

I jeste, znali smo da će biti glumatanja. I oni su, domaći zvaničnici i gosti iz Evropske komisije, dobro znali da svi mi dobro znamo da oni glumataju. Pa ipak, odlučili su da glume - kao da je u Crnoj Gori sve u redu, kao da su svi u vlasti i opoziciji istinski posvećeni ulasku u Evropu i kao da vascijela Crna Gora, ona u kojoj Crkva Srbije utiče na izbor vlasti, baštini evropske vrijednosti...  

MANDIĆEVE ,,POŠALICE” I...

-Cetinje je naša prestonica. Tamo se nalazi zgrada našeg parlamenta. To je najlepša zgrada u Crnoj Gori. I ovo je sada znak našeg parlamenta iako mi samo po jednom godišnje, odnono dva puta godišnje zasijedamo na Cetinju. Negdje je stavite, ako procijenite… Ako ne, ostavite je kod gospodina Satlera – kazao je, sve uz grohotni smijeh, Andrija Mandić dok je komesarki Marti Kos uručivao omanju plastičnu maketu zgrade nekadašnje Zetske banovine...

Stvarno, da pukneš od smijeha kad gledaš taj politički kič, kada predsjednik Skupštine Crne Gore evropskoj komesarki za proširenje - kao diplomatski poklon za posjetu na najvišem nivou – daruje maketu zgrade Zetske banovine.  

Maketu zgrade koja je simbol vremena kada Crne Gore kao državne zajednice - nije bilo na političkoj mapi Evrope. Kada je Crna Gora, iako članica pobjedničke koalicije u Prvom svjetskom ratu, snagom velikosrpske politike, uz klimoglav tadašnje Evrope - izbisana sa spiska evropskih država.   

I baš je ta zgrada, po komandi predsjednika Skupštine Crne Gore, postala simbol Skupštine Crne Gore. Pravi politički cinizam čelnika Nove srpske demokratije – za logo Skupštine nezavisne Crne Gore izabrana je, kao simbol, zgrada Zetske banovine?!

Da sve bude čudnije, Mandićev humor – koji je na nivou kursadžija, ili, u najboljem slučaju, ,,Žikine dinastije” – baš je prijao evropskoj komesarki, pa smo gledali, ne baš diplomatsko grljenje, ljubakanje, zajedničko poziranje sve sa poklon-maketom. Pa čak i ono neobično okretanje leđa kamerama i šaputanje na uho…  

Ali, pustimo glumu i glumatanje, stvari su mnogo gore nego što izgledaju na prvi pogled.  

...PONIŽAVANJE CRNE GORE

Iza maske zvaničnih osmjeha, otkriva se gorka istina: visoka predstavnica Evropske komisije Marta Kos, kao i ambasador EU u Podgorici Johan Satler svjesno su dozvolili sebi, prihvatajući Mandićev poklon, simbol poništenja države Crne Gore - da ponize državu Crnu Goru.  

Marta Kos je, po diplomatskoj proceduri i pravilima, morala biti obaviještena što će dobiti kao poklon od Andrije Mandića. Čak i da nije služba predsjednika parlamenta obavijestila ljude iz pratnje evropske komesarke, o tome je sve morao znati kabinet Johana Satlera.  

EVROPEJSTVO ČETNIKA

I, uprkos svemu, iako su sve to znali - samo su klimnuli glavom. I zaigrali po taktu koji im je odredio Andrija Mandić, četnički vojvoda, čovjek koji je bio protiv NATO i Evropske unije, koji je svoju karijeru bazirao na politici podrške Vladimiru Putinu, a prvenstveno osuđeniom ratnom zločincu Vojislavu Šešelju i, kasnije, Šešeljevom učeniku - Aleksandru Vučiću.

Marta Kos i Johan Satler su Andriju Mandića, onoga što je svojevremeno prijetio otkopavanjem oružja za velikosrpsku stvar, prihvatili kao – Evropi posvećenog političara. Dok su opoziciju gotovo ignorisali, osim susreta sa Danijelom Živkovićem i Aleksandrom Vuković Kuč, sa kojeg nije bilo  zajedničkog saopštenja…  

Činjenice govore same za sebe, birokrate u Briselu su pokazale da im je očajnički važno da Crna Gora - koja je od država Zapadnog Balkana predvodnica u evropskim integracijama – bude, kako se to kaže, pozitivan primjer, evropski uspjeh proširenja nakon godina i godina čekanja.  

Očito je: Evropi koja se guši u zagrljaju Trampovog stiska, koji prijeti rasturanjem NATO-a i rušenjem konstrukcije Evropske unije; Evropi koja stenje u blizini Putinovog osvajačkog udara na Ukrajinu - toj Evropi je važno,  strateški važno, da se oživi proces proširenja. I to po svaku cijenu.  

Zato će Brisel prihvatiti da čak Mandić i njegova ekipa, podržavaoci ratnih radova presuđenih ratnih zločinaca Ratka Mladića i Radovana Karadžića, budu proglašeni – legitimnim borcima EU proširenja.  

 A onda će predstaviti kako su uspjeli velikosrpske političare u Crnoj Gori da natjeraju na promjenu politike.  

LAŽNI ZAOKRETI I ISTINSKA POLITIKA

Što je, suštinski, samo dio priče, samo dio istine.  

Jer, Mandićev evropski zaokret samo je još jedna predstava za javnost, ovoga puta za evropsku javnost. A  pokloni uticajnim Evropljanima – poput makete zgrade Zetske banovine Marti Kos – slanje su poruka vlastitom biračkom tijelu da vojvoda možda jeste promijenio dlaku,  ali nije ćud. I da srpstvo ostaje srž njegove politike.  

I tu, mora se priznati, vojvoda Mandića igra pametnu igru: jedno lice pokazuje Evropljanima, dok se ovđe unutar Crne Gore prikazuje kao stvarni šef parlamentarne većine i čovjek koji lagano preoblikuje Crnu Goru.  

Nekome to djeluje kao preveliki zadatak za gabarite političara koji nema političku snagu, ni u saradnji sa partijama parlamentarne većina, da dosegne do dvotrećinske većine u crnogorskom parlamentu i mijenja Ustav nezavisne Crne Gore.  

I to je tačno. Ali, identitet jedne društvene zajednice može se mijenjati i bez promjene Ustava. Korak po korak. Osvrnimo se koju godinu unazad, biće jasnije.  

IDENTITETSKA LJUŠTURA

Zar nije Dritan Abazović, tadašnji premijer, potpisao Temeljni ugovor sa Crkvom Srbije u Crnoj Gori i svu sakralnu baštinu koju su Crnogorci vjekovima stvarali – u jednom danu prepisao na ime crkve čija je matična država Srbija? Na ime Crkve koja ne priznaje postojanje Crnogoraca a hoće da upravlja državom u kojoj se većina gražđna izjašnjavada su Crnogorke i Crnogorci?  

A onda se tadašnji predsjednik Ustavnog suda Milorad Gogić potrudio da ne bude izglasano ono što je moralo po pravu i pravdi – da je Temeljni ugovor suprotan Ustavu.  

Uostalom, zar nije parlamentarna većina, većinom glasova usvojila Rezoluciju o Jasenovcu i tako se narugala antifašističkoj istoriji Crne Gore?   

Da, nije mijenjan Ustav, a opet - mijenjana je državna suština. I zato danas 20 godina obnove crnogorske nezavisnosti neće se slaviti u tri grada: Pljevljima, Herceg Novom i Nikšiću, svuda gdje su na vlasti prosrpske stranke parlamentarne većine...

Jasno je: treba biti obazriv u ocjenama da je Crna Gora na pravom putu, makar te ocjene dolazile od naših evropskih partnera iz Brisela. Jer, ako ne bude političkih promjena, ako ova i ovakva vlast bude na vlasti i nakon 2028. godine, a država bude dio Evropske unije, Crna Gora će tamo biti najsličnija Mađarskoj Viktora Orbana – neka vrsta rusko-srpskog proksija.