Merc: Orban će snositi posljedice zbog blokade EU

Blokada Evropske unije koju je izazvao mađarski premijer Viktor Orban neće proći bez posljedica poručio je njemački kancelar Fridrih Merc i dodao da bi Mađarska mogla ostati bez dijela sredstava iz narednog budžeta EU.

Lideri Evropske unije na samitu u Brisel nijesu uspjeli da ubijede Orbana da odustane od veta na isplatu kredita od 90 milijardi eura za Ukrajina, a Merc je u petak rano ujutro Orbanovo ponašanje nazvao „aktom grube nelojalnosti“ prema EU.

On je prognozirao da će to „ostaviti duboke tragove“ i „imati posljedice koje će biti daleko šire od ove pojedinačne epizode“, prenijela je agencija Deutsche Presse-Agentur (dpa).

Konkretno je naveo naredne pregovore o višegodišnjem budžetu EU, na kojima bi mogla biti smanjena sredstva namijenjena Mađarskoj ili vezana za ispunjavanje strogih uslova.

- Saglasni smo da ono što se danas dogodilo u Evropskom savjetu više nećemo tolerisati- rekao je Merc. dpa piše da je time aludirao na činjenicu da je Orban na samitu EU u decembru pristao na isplatu kredita Ukrajini.

Njemački kancelar je kazao da je i lidere koji već duže od njega učestvuju na sastancima Evropskog savjeta Orbanovo ponašanje „duboko naljutilo“. U kontekstu pregovora o budžetu, neophodne su veoma pažljive konsultacije, dodao je Merc.

Predsjednik Evropskog savjeta Antonio Košta rekao je novinarima u petak rano ujutro da isplata kredita za sada nije moguća, prenijele su agencije. Košta je, komentarišući Orbanovo insistiranje na vetu, poručio: „Niko ne može da ucjenjuje Evropski savjet, niko ne može da ucjenjuje evropske institucije“, prenio je Euronews.

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen izjavila je da će zajam biti isplaćen Ukrajini, na ovaj ili onaj način. Podsjetila je da je u decembru prošle godine dogovoren kredit za Ukrajinu, uz uslov da u njegovom finansiranju neće učestvovati Mađarska, Slovačka i Češka.

- Taj uslov je ispunjen, a kredit je i dalje blokiran jer se jedan lider ne drži svoje riječi. Ali, ponoviću ono što sam rekla u Kijevu – kredit će biti isplaćen na ovaj ili onaj način- rekla je Fon der Lajen.

Orban odbija da popusti i zahtijeva da se ponovo osposobi naftovod Družba, preko kojeg u Mađarsku stiže ruska nafta. Naftovod je oštećen u ruskim vazdušnim udarima u januaru. U Ukrajini od juče borave stručnjaci EU koji treba da procijene stanje naftovoda Družba.

Analitičari smatraju da Orbanov otpor ima veze i sa predstojećim parlamentarnim izborima u Mađarskoj, te da na taj način pokušava da poboljša rejting svoje vladajuće nacionalističke stranke Fides, koja prema anketama zaostaje za opozicijom.

Agencije navode da je Orban sa samita izašao užurbano dok su ostali lideri još bili prisutni. Obraćajući se grupi mađarskih novinara, rekao je da je u pogledu veta „u pravnom smislu situacija potpuno jasna“ i da „Mađarska ima pravo na to“.

- Zato što proces odlučivanja još nije bio okončan- prenijeli su njegovi navodi mađarski mediji. „Malo su prijetili, a onda su vidjeli da to ne funkcioniše“, rekao je Orban.

Dpa piše da pojedini zahtjevi da se Mađarskoj oduzme pravo glasa nijesu imali veći uticaj, jer Orban može računati da bi, ako niko drugi, slovački premijer Robert Fico to blokirao vetom. Slovačka, kao i Mađarska, dobija rusku naftu preko naftovoda Družba.

Dvije zemlje već duže vrijeme blokiraju usvajanje novog paketa sankcija protiv Rusije i na samitu su spriječile usvajanje zajedničke deklaracije o ratu u Ukrajini.