Irska želi da ubrza pristupanje Crne Gore Evropskoj uniji
Irska planira da tokom predsjedavanja Savjetom Evropske unije u drugoj polovini ove godine poseban fokus stavi na proširenje Unije, uz cilj da se ubrzaju pregovori sa Crnom Gorom, Ukrajinom, Moldavijom i Albanijom, navodi se u nacrtu Vladine političke platforme u koji je imao uvid The Irish Times.
U dokumentu se ističe da će irski ministri i diplomate raditi na stvaranju uslova za prvo proširenje Evropske unije nakon više od decenije, a Crna Gora je označena kao prioritet u završavanju pristupnih pregovora.
- Irsko predsjedavanje ima ambiciozan program za proširenje EU, ključni alat za osiguranje bezbjednosti Evrope. Cilj nam je da pripremimo teren za prvo pristupanje novih država članica od 2013. godine- navodi se u dokumentu.
Ističu da Vlada Irske planira da prioritetno radi na završetku pristupnih pregovora sa Crnom Gorom, dok je cilj i ostvarivanje brzog napretka u pregovorima sa Ukrajinom i Moldavijom, kao i Albanijom.
Crna Gora, koja je pregovore o članstvu počela 2008. godine, prema ocjenama iz dokumenta, mogla bi postati članica Evropske unije 2028. godine.
Irska će predsjedavati Savjetom EU od 1. jula do kraja godine, a ta uloga podrazumijeva posredovanje među državama članicama i traženje kompromisa o ključnim evropskim pitanjima.
U nacrtu se navodi da su Crna Gora i Albanija trenutno najbliže završavanju reformi neophodnih za članstvo, dok je ruska invazija na Ukrajinu dala novi podsticaj politici proširenja kako bi se spriječilo jačanje ruskog uticaja u regionu Balkana i istočne Evrope.
Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski traži ubrzanje procesa pristupanja njegove zemlje Evropskoj uniji, iako pojedine članice, među kojima su Francuska, Holandija i Poljska, imaju rezerve prema brzom prijemu Ukrajine u blok.
Posljednje veliko proširenje Evropske unije dogodilo se 2004. godine tokom prethodnog irskog predsjedavanja, kada je Uniji pristupilo deset novih država, uglavnom iz centralne i istočne Evrope, dok je Hrvatska posljednja članica koja je pristupila EU 2013. godine.
Prema nacrtu politike, Vlada te zemlje planira da intenzivnije promoviše „prednosti“ proširenja EU i među građanima država kandidata i unutar same Evropske unije.
U dokumentu se navodi i da se Crna Gora smatra testom spremnosti Evropske unije da ponovo otvori vrata novim članicama.
Odluke o proširenju zahtijevaju jednoglasnu podršku svih članica Evropske unije, a među izazovima se ističe mogućnost održavanja referenduma u Francuskoj tokom procesa ratifikacije budućih proširenja.