Ko si ti, čovječe?

Piše: Slobodan Jovanović

Poslanik u Skupštini Crne Gore Vasilije Čarapić uporedio je dolazak na vlast PES-a sa pobjedom Tise i Petera Mađara na parlamentarnim izborima u Mađarskoj. Dotični Čarapić ima često nastupe koji izazivaju nimalo afirmativne reakcije kod većine. Teško je odrediti kod takvih osoba granicu između povremenih ispada gluposti i potpunog nedostatka misaonih procesa. Ne znam kako će Petar Mađar i u kojoj mjeri u praksi ostvariti svoje programske ciljeve, ali sam siguran da njegovi nagoviješteni planovi nemaju ama baš nikakve veze sa aktuelnom situacijom u Crnoj Gori. Počev od odnosa prema javnom servisu, lokalnim medijskim servisima i medijskim slobodama, reformi pravosuđa, uvođenju tužilačke organizacije EU u antikorupcijskom djelovanju, ograničenju trajanja funkcija, departizaciji funkcija i da dalje ne nabrajam, sve suprotno od onoga što karakteriše situaciju u Crnoj Gori.

Pomenuti Vasilije, maskota PES-a, oštro je napao poslanika SD-a u Skupštini Crne Gore riječima: „Ko si ti, čovječe“!, ponavljajući to sve jačim i jačim tonom. Eto ja znam ko je Boris Mugoša i moram reći da je on pravi obrazac opozicionog političara, koji raspolaže sa vrlo respektabilnim znanjem o onome čime se bavi i vrlo respektabilnim informacijama o temama kojima se bavi. Ali, moram da pitam – ko si ti Čarapiću? Što je dotičnog preporučilo da uopšte bude član PES-a, a da ne pominjem mjesto poslanika? Odnosno, što je preporučilo većinu u PES-u da ih PES prihvati u svoje redove? Stručna, naučna ili bilo koja prepoznatljivost u crnogorskom društvu? Teško! Ili je to ona pojava sa muvama koje prepoznaju mjesto za uhljebljenje?

SEOSKE STVARI

Koliko god se trudio da definišem ideološke pozicije PES-a, nikako mi ne uspjeva. Ponekad mi se čini da su veće srpske novodemokrate Andrije Mandića od njih samih, ponekad mi se čini da su previše bliski i NKVD(emokratama)-u, ali nikako ne mogu u njima da prepoznam trunke demokratskog kapaciteta, niti mrvice evropskih vrijednosti, mislim na izvorne, niti privrženost pravnoj državi i robovanju zakonima i procedurama, kao osnovama svake demokratije. Iako se predstavljaju kao identitetski neutralni, mnogo vonjaju na Mandićeve emocije prema Beogradu. Śetimo se Cecine pjesme o Beogradu, uz koju su slavili pobjedu u avgustu 2020. godine.

Da bi neko iskreno imao namjeru da reformiše crnogorsko društvo, on bi, prije svega, morao da baštini vrijednosti demokratskog društva: društva u kojem su ljudska prava i slobode prioritet, u kojem je poštovanje zakona i neselektivna pravda alfa i omega društva, u kojem je departizacija i meritokratija pravilo i u kojem su podjela vlasti i nezavisne institucije imperativ. Što od ovoga prepoznajete u djelovanju PES-a? Ili su to „seoske stvari“?

NKVD(EMOKRATE)

Kako to da većina parlamentarnih partija ćuti na brojna kršenja ljudskih prava od strane SDT i uopšte pravosuđa? Niko ne traži da se bilo ko miješa u meritum pokrenutih procesa, već da se poštuju prava optuženih koja im garantuju Ustav i međunarodne povelje o ljudskim pravima; kao što su pravo na pravični postupak pred nezavisnim sudom, suđenje u razumnom roku, zabrana korišćenja pritvora kao zatvorske kazne, neselektivno pokretanje optužnica, nezakonito korišćenje izjava iz treće ruke kao „krunskog dokaza“ i sl. Neprihvatljivo je uvođenja vetinga od strane jedne partije, bez ikakvog zakonskog osnova u pozitivnom zakonodavstvu Crne Gore. Ta zamjena teza da je zaštita ljudskih prava i sloboda miješanje u pravosuđe je argument nedemokratskih sistema. To su potpuno različita dva para cipela.

Izostala je i reakcija na prijedloge NKVD(emokrata), sa primjesama boljševičkog ili fašističkog šmeka, kojima se zahtijeva da se dužina pritvora produži na pet godina i da se sprovede veting u pravosuđu, opet bez ikakvog zakonitog utemeljenja kojim bi se zakonito uredila ta oblast. Manir NKVD(emokrata) da su oni ti koji su mjerodavni da određuju ko je podoban, a ko nije i da se nesposobnost izvršne vlasti da obezbijedi regularne uslove za rad prevosuđa rješava preko leđa ljudskih prava, zaštićenih Ustavom i međunarodnim poveljama, po kojima pritvor mora trajati što je moguće kraće i da predmeti sa pritvorom moraju imati prioritet. Neshvatljivo je da se ljudi hapse i zatim optužnice pišu po skoro dvije godine. Ako su uhapšeni, valjda su hapšeni na osnovu pribavljenih dokaza?

RADUNOVIĆEVA PRODAAJA MAGLE

Nikoga ne čudi što srpske novodemokrate koriste svaku priliku da bogato nagrade najveće mrzitelje sopstvene države i da što više novca iz Crne Gore ode u Srbiju. Prvo moram da pitam Slavena Radunovića: „Ko si ti čovječe?“. Što tog čovjeka kvalifikuje da se bavi prostornim uređenjem Crne Gore? Kao neko ko se u spoljnoj trgovini bavio investicionim radovima kao ekonomista, a koji je sticajem okolnosti imao dodira sa izuzetno stručnim ljudima, imam prilično iskustva kad su u pitanju procedure, infrastrukturni projekti, idejni projekti, izvođački projekti i detaljne specifikacije radova. Sve što više slušam Slavena i bajke koje prodaje neznavenima, sve mi je jasnije da je sve postavljeno na glavu, bez infrastrukturnih projekata, potrebnih situacionih procjena i uslova. Radi se o čistoj političkoj prodaji magle kako bi se što više nesretnika involviralo i kako bi na sljedećim izborima zaokružili Slavenovu partiju, sa snovima u glavama kako se baškare u stanu za 800 eura po m2, što, otprilike, nije dovoljno ni za grube radove.

Pošto je Crna Gora država u kojoj su svi predstavnici vlasti abolirani od bilo koje odgovornosti, mislim da se niko neće počešati što je konkurs za idejni projekat „Veljeg brda“ u potpunosti nelegalan i da je sračunato i suprotno raspisu novac prvonagrađenom i drugonagrađenom dat, jer su svi iz Beograda. Naime, NVU KANA je utvrdio da je član Komisije (žirija) konkursa za idejno rješenje profesor dr Vladimir Lojanica u raspisu predstavljen kao „redovni profesor, dekan Arhitektonskog fakulteta, Univerziteta u Beogradu“. Dalje se kaže da je daljim uvidom u dostupne spiskove zaposlenih istog fakulteta (na web stranici arh.bg.ac.rs) utvrđeno sljedeće:

- Dr Grozdana Šišović, koaturka prvonagrađenog rada (šifra 24542), upisana je kao vanredna profesorka Arhitektonskog fakulteta Univerziteta u Beogradu:

- Dr Dalia Dukanac, koautorka drugonagrađenog rada (šifra 64687 TAKTIKA), upisana je kao asistenkinja sa doktoratom na istom fakultetu;

- Dr Jelena Marić, saradnica na istom drunagrađenom radu, upisana je kao docentkinja i prodekanica Arhitektonskog fakulteta Univerziteta u Beogradu.

Prema tački 2.3 raspisa konkursa pomenute osobe nijesu mogle učestvovati na Konkursu zbog sukoba interesa, jer je profesor dr Vladimir Lojanica dekan Arhitektonskog fakulteta, na kojem su dotične tri osobe zapošljene. Samim tim, čitav Konkurs bi morao biti poništen, novac vraćen organizatoru Konkursa i Konkurs ponovljen. A to što, po Ministarstvu koje se bavi prostornim planiranjem, u Crnoj Gori ne postoje autori sposobni da isprojektuju običnu spavaonicu, bez ikakvih vanserijskih projektnih zadataka koji zahtijevaju nekakve stručnjake kakvi ne postoje u Crnoj Gori, najviše govori o odnosu dotičnog Slavena Radunovića i njegovih partijskih saboraca prema državi u kojoj su na najvišim funkcijama i od koje primaju poveće prinadležnosti. I ne samo prema državi, koju očito vide kao zaostalu provinciju velike srpske države, već i prema Crnogorcima, koji su za njih komunistička tvorevina, iako su se do juče većinom i sami izjašnjavali kao Crnogorci. Prije bi se oni mogli nazvati novosrbi, umjesto što oni Crnogorce nazivaju novocrnogorci ili novomontenegrini.

POSRBLJAVANJE CRNOGORACA

Upravo takav provincijalni odnos prema svojoj državi i svojem porijeklu razlog je da Crna Gora ima nedovršen svoj nacionalni identitet. Sve nacije su proizvod XIX i XX stoljeća. To nije mišljenje, to je aksiom. Kao što je aksiom da su sve nacije i nacionalni identitet nastali djelovanjem političkih, društvenih i kulturnih elita dotične države. Pitanje zašto je Crna Gora pod okriljem vjere u XIX stoljeću trežila zajedničkom nacionalnom identitetu, slično mnogim drugim ujedinjenim, velikim državama (Francuska, Italija, Njemačka, ...) razlog je što mi danas imamo ili dvojni identitet ili identitet druge države, sa kojom smo bili zajedno samo u dobima okupacije Crne Gore od strane Srbije ili Raške. Iz istih razloga iz kojih je devedestih godina prošlog stoljeća, zbog političkih i drugi „elita“, drastično porastao broj Srba, što je bjelodani dokaz da su Srbi u Crnoj Gori posljedica tadašnje državne politike i istorijskih okolnosti. Ili neko misli da su sami od sebe promjenili naciju? Nego, nikad mi nije bilo jasno zašto Crna Gora i Crnogorci, jedini od svih država i nacija na svijetu, nemaju pravo da u svojoj državi promovišu i razvijaju sopstveni nacionalni identitet? Bez obzira što je zakašnjeli. Što mislite što pišu srpski autori o stvaranju srpske nacije u tridesetim godinama XIX stoljeća?

Profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu Milorad Ekmedžić često je svojim studentima pričao anegdotu o češkoj inteligenciji koja se sastala u kafani Bohemiji u Pragu, đe su odlučivali da sve svoje snage upregnu u stvaranje češke nacije u okviru Austrougarske. Na kraju rasprave jedan mladi pjesnik je rekao: „Znači li to da ako ovaj plafon padne na nas neće biti češke nacije“? Dobio je potvrdan odgovor. Time je profesor Ekmedžič htio da naglasi kako su sve nacije stvarane radom nacionalne inteligencije. Nama Crnogorcima je, izgleda srpska inteligencija srušila plafon na veliki dio inteligencije. To važi i za Srbiju u kojoj crnogorska nacija izumire, jer nema prostor da održi i razvija svoj nacionalni identitet. Danas Crnogorce u Srbiji predstvaljaju klovnovi u ulogama bijednih kriminalaca i bašibozuka u nekakvim filmskim i tv serijama, koji su iz Crne Gore otišli kao Crnogorci i u međuvremenu se posrbili iz lukrativnih razloga.