Zavod za školstvo: Podaci ne mogu nestati, nalaze se u arhivi

Efikasnost rada Informacionog sistema Zavoda za školstvo ostala je ista nakon sajber napada na informatičku infrastrukturu Vlade u avgustu 2022. godine, kazali su iz te ustanove i poručili da njihovi podaci ne mogu nestati, jer se nalaze u arhivi na zvaničnom sajtu Zavoda.

 U reviziji koju je sprovela Državna revizorska institucija (DRI) navodi se da je informacioni sistem Zavoda od februara van funkcije, što je dovelo do prekida digitalne podrške poslovnim procesima i gubitka svih podataka.

 Iz DRI su naveli da, nakon sajber napada na informatičku infrastrukturu Vlade 20. avgusta 2022. godine, Zavod nije ponovo uspostavio Informacioni sistem u punom kapacitetu, već je uveden improvizovan način pisanja djelova izvještaja korišćenjem strukturiranih MS Excel fajlova, koji su naknadno unošeni u sistem.

 Iz Zavoda su u reagovanju naveli da je ta konstatacija djelimično tačna, ali da je bez konteksta zavaravajuća. 

 - Forma i ton koji je prezentovan javnosti je nepotpun, selektivan i u pojedinim djelovima stvara lažnu sliku o radu i odgovornosti Zavoda za školstvo- kaže se u reagovanju.

 Ističe se da sajber napad nije pogodio infrastrukturu Zavoda za školstvo kao samostalnog subjekta, već centralnu informatičku infrastrukturu Vlade, kojom Zavod ne upravlja i za čije obezbjeđenje nije nadležan. 

 - Uspostavljanje Informacionog sistema Zavoda za školstvo u punom kapacitetu direktno je zavisilo od obnavljanja te infrastrukture, koja ni danas nije u cijelosti restaurirana. Teret odgovornosti za posljedice tog napada ne može se, niti pravno niti logički, pripisivati Zavodu- navodi se u reagovanju.

 Iz Zavoda su istakli da tvrdnja da je “došlo do gubitka svih podataka” zahtijeva preciziranje.

 - Podaci koji su se nalazili u Informacionom sistemu, koristili su se i čuvali u alternativnim formatima, u papirnoj formi, u arhivi, kao i na sajtu Zavoda za školstvo upravo kao odgovor na nemogućnost rada u sistemu koji je bio van funkcije zbog okolnosti izvan kontrole Zavoda- kaže se u reagovanju.

 Navodi se da su izvještaji o eksternom utvrđivanju kvaliteta rada u obrazovno-vaspitnim ustanovama redovno objavljivani i dostavljani tim ustanovama. 

 Iz Zavoda su istakli da je selektivno izvještavanje kada se govori o “gubitku svih podataka” kao o nemaru ili propustu Zavoda, a ne pomene da je alternativni način rada bio nužan i funkcionalan odgovor na vanredne okolnosti.

 

Kako su rekli, nakon sajber napada na informatičku infrastrukturu Vlade 20. avgusta 2022. godine, efikasnost rada Informacionog sistema Zavoda je ostala ista.

 - Ističemo da pa podaci Zavoda za školstvo ne mogu nestati – jer se nalaze u arhivi Zavoda, na zvaničnom sajtu, a izvještaji eksterne evaluacije redovno su dostavljani obrazovno-vaspitnim ustanovama u kojima je izvršeno eksterno utvrđivanje kvaliteta rada, te su sve potrebne informacije uvijek dostupne i transparentne- kaže se u reagovanju. 

 Navodi se da je Zavod ima zvaničnu aplikaciju, koja je bila u upotrebi od 2009. godine, a čija je funkcionalnost zakazala istog dana kada je započeta revizija Informacionog Sistema Zavoda za školstvo. 

 - Međutim, promtno se reagovalo, u cilju sanacije problema i omogućavanja nesmetanog protoka informacija- dodaje se u reagovanju. 

 Zavod je, kako se navodi, u međuvremenu interno obnovio bazu podataka u elektronskom obliku. 

 - Ta baza aktivno se koristi, odnosno služi kao osnova za izradu statističkih analiza i pisanje izvještaja eksterne evaluacije. Podaci nijesu izgubljeni u operativnom smislu: dostupni su, strukturirani i u redovnoj upotrebi- rekli su iz Zavoda. 

 Oni su istakli da se puna implementacija baze podataka u okviru novog, sveobuhvatnog aplikativnog sistema očekuje po instalaciji tog sistema, čiji je razvoj u toku, a što je od neposrednog značaja za tačnu i potpunu sliku o stanju Informacionog sistema Zavoda.

 Kako su kazali iz Zavoda, dosadašnji plan za oporavak sistema u slučaju kvara se zasnivao na redovnom izvođenju rezervnih kopija baznog i aplikativnog servera na šest različitih eksternih diskova, i sa najmanje četiri različita datumska momenta. 

 - Da bi se napravio rezervni server, potrebno je dobiti određena budžetska sredstva, ali prije toga i oporaviti postojeći aplikativni server, što je i preporuka DRI- rekli su iz Zavoda. 

 Oni su naveli da su zahtjevi za dostavljanje ponuda za nabavku novog servera upućeni svim firmama koje se bave djelatnošću prodaje djelova za računare i informacione sisteme, a koje posjeduju Oracle zvaničnu licencu, ali da nije bilo zainteresovanih ponuđača. 

 - Odsjek za Kontinuirani profesionalni razvoj posjeduje sajt profesionalnirazvoj.edu.me, na kome se nalaze svi relevantni podaci za funkcionisanje Odsjeka, a Modul namijenjen kontinuiranom profesionalnom razvoju ubuduće će se koristiti kroz MEIS informacioni sistem- rekli su iz Zavoda.

 Oni su istakli da je arhitektura Informacionog sistema u fazi prilagođavanja zakonskim izmjenama, a planirana je i nabavka dodatnih računara radi povećanja radnog broja stanica kada je Informacioni sistem u off-line režimu.

Zavod će, kako se navodi u reagovanju, u skladu sa svojom zakonskom obavezom dostaviti Plan aktivnosti do 17. maja i izvještavanja o preduzetim mjerama do 17. oktobra. 

 - Naglašavamo da su brojne od utvrđenih slabosti posljedica sistemskih ograničenja — finansijskih i infrastrukturnih — koja prevazilaze autonomiju jedne stručne institucije kao što je Zavod- zaključuje se u reagovanju.