Svoje zapažene izložbe „Crnogorsko ćirilsko štamparstvo XV i XVI vijeka“ i „13. jul – Godine prkosa i ponosa“ priređene u cilju čuvanja crnogorskog identiteta, kulturnoistorijskih tekovina i edukacije, Matica crnogorska je priredila na španskom jeziku i adaptirala ih za potrebe zajednica Crnogoraca u zemljama Južne Amerike. 
Treći segment ovog programskog paketa čine panoi na kojima je predstavljena crnogorska muška i ženska nacionalna nošnja s izdvojenim detaljima. Pored izložbenih panoa na španskom jeziku su odštampani i prateći katalozi koji su namijenjeni za ukupno sedam crnogorskih zajednica u tri države Južne Amerike, od kojih je pet u Argentini i po jedna u Urugvaju i Paragvaju. 
Komunikacijom i dosadašnjom saradnjom sa zajednicama Crnogoraca u ovom dijelu svijeta, Matica crnogorska je prepoznala njihovu potrebu da se bolje upoznaju s crnogorskom istorijom, tradicijom i kulturom, nakon čega se pristupilo realizaciji navedenog programskog paketa. 
Kompletan projekat finansirala je Matica crnogorska, a preko Ministarstva vanjskih poslova je obezbijeđeno da crnogorska ambasada u Argentini prihvati pošiljke i preda ih zajednicama Crnogoraca, na čemu su već angažovani nakon dolaska paketa u Argentinu. 
- Izložbeni panoi i katalozi će ostati u posjedu crnogorskih zajednica i biti predstavljani prilikom obilježavanja crnogorskih nacionalnih praznika, tokom namjenskih programa, ali i na priredbama koje prezentuju kulturu i folklor nacionalnih zajednica u Argentini, Urugvaju i Paragvaju - kazali su iz Matice crnogorske.
Izložbene panoe i prateće kataloge dobiće sljedeće zajednice Crnogoraca: Crnogorska zajednica „Kralj Nikola“, pokrajina Ćako (Argentina); Crnogorska zajednica u Autonomnom gradu Buenos Ajresu (Argentina); Crnogorska zajednica u pokrajini Ognjena zemlja (Argentina); Crnogorska zajednica u pokrajini Kordoba (Argentina); Crnogorska zajednica „Djedovi“, pokrajina Buenos Ajres (Argentina); Crnogorska zajednica u Montevideu (Urugvaj) i Crnogorska zajednica Ciudad del Este u Paragvaju. Matica crnogorska planira da ovaj programski paket naredne godine obezbijedi i za još jedan broj udruženja Crnogoraca u Južnoj Americi.
Izložba„Crnogorsko ćirilsko štamparstvo XV i XVI vijeka“ autorskog tima Božidar Šekularac, istoričar; Ivan Ivanović, generalni sekretar Matice crnogorske i Suzana Pajović, profesorica na Likovnoj akademiji UCG, je priređena na šest panoa i katalog, dok je izložba „13. jul – Godine prkosa i ponosa“ čiji su autori Adnan Prekić, istoričar; Jadranka Selhanović, istoričarka; Danilo Ivezić, politolog, Ivan Ivanović, generalni sekretar Matice crnogorske i Suzana Pajović, profesorica na Likovnoj akademiji UCG, priređena na sedam panoa uz prateći katalog. Crnogorska muška i ženska narodna nošnja je predstavljena na tri panoa, za koje je fotografije ustupio Lazar Pejović, profesor na Likovnoj akademiji UCG. 
Tekstove kataloga i panoa na španski jezik je prevela Dragana Otašević iz Centra za politike migracija i multikulturalizam iz Podgorice, koja se godinama bavi istraživanjem crnogorskih iseljenika i njihovih zajednica na južnoameričkom kontinentu.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1084x550

thumbnail

Izložbe Matice crnogorske na španskom jeziku za Crnogorce u Argentini, Urugvaju i Paragvaju

Matica crnogorska je u Centru za kulturu u Danilovgradu otvorila izložbu „Crnogorsko ćirilsko štamparstvo XV i XVI vijeka“. Prisutne je na samom početku pozdravio predsjednik Matice crnogorske Ogranak Danilovgrad Veselin Popović. – Broj sačuvanih dokumenata iz ovog perioda u Crnoj Gori je mali. Do toga je došlo zbog uticaja stranih zavojevača, nekada i nepogoda, otuđivanja ali i nebrige od strane onih koji su morali da budu odgovorniji prema crnogorskoj kulturnoj baštini, pismenosti i književnosti u najstarijoj prošlosti. Ipak, ostalo je svjedočanstvo, što se najbolje vidi iz činjenice da je daleke 1494. godine u štampariji Crnojevića štampan „Oktoih“. Da bi se na pravi način shvatio značaj ovog događaja treba znati da se to odigralo odmah po otkriću Amerike i 40 godina poslije prve Gutenbergove štamparije – istakao je Popović. Predsjednik Matice crnogorske Ivan Jovović ponovio je još jednom da nastanak štampe na crnogorskom prostoru, „te značajan broj štampara koji potiču sa ovog podneblja i koji su djelovali u Crnoj Gori i izvan nje, s kraja XV i početka XVI vijeka, zauzima posebno mjesto kada je u pitanju crnogorska kulturna baština, naročito ona srednjovjekovna, koja počiva na uspješnoj sintezi istočne i zapadne tradicije.“ – Upravo na primjeru pojave i razvoja crnogorskog srednjovjekovnog štamparstva prepoznajemo &nbsp;takvu matricu, s obzirom da u referentnoj literaturi i dalje egzistira naučna hipoteza da su umijeće štampe majstori iz Crnojevića štamparije savladali kod Andrije Paltašića Kotorinina, prvog poznatog štampara sa crnogorskog prostora, koji je u Veneciji krajem 70–tih godina XV vijeka započeo pečatanje knjiga na latinskom i grčkom jeziku. U istorijskim izvorima na tako malom geografskom prostoru, od Crnogorskog primorja do basena Skadarskog jezera, pojavljuje se krajem XV i početkom XVI vijeka veći broj lica koja su se bavila štamparskom djelatnošću. Mišljenja smo da postoji objektivni razlog da predmetna izložba treba da inicira dublja promišljanja i istraživanja, tj. nauka treba da pruži adekvatan odgovor u pogledu pismenosti ondašnjeg društva na razmeđi XV i XVI stoljeća. Hrišćanski identitet na crnogorskom prostoru tokom medievalne faze naše istorije širio se, između ostalog, na narodnom, tj. staroslovenskom jeziku, prvo putem manuskripta nastalim u brojnim manastirskim odnosno samostanskim skritorijumima, a kasnije štampanim izdanjima, čije autorstvo direktno ili indirektno vezujemo sa ličnostima sa crnogorskog prostora – rekao je Jovović.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20241214121252_503bc83e8a206aa2c5af4682187e4102a20fa5bb648b095dfa451f649c85fde0.jpg" data-media-id="editor_0" data-image-id="20241214121252_503bc83e8a206aa2c5af4682187e4102a20fa5bb648b095dfa451f649c85fde0" data-rendition-name="original" width="1600" height="974" loading="lazy" alt="Sa otvaranja izložbe u Danilovgradu"> <figcaption>Sa otvaranja izložbe u Danilovgradu(Photo: Matica crnogorska)</figcaption> </figure>  Prema njegovim riječima, ovu izložbu trebamo sagladati i u jednom širem kontekstu, „kroz djelovanje slovenskih prosvjetitelja Ćirila i Metodija, koji su omogućili da uprkos protivljenju Rima i Carigrada slovenskih jezik bude jedan od službenih jezika tada jedinstvene Hrišćanske crkve, a nakon raskola 1054. godine jedinstveni staroslovenski jezik, koji je vremenom dobijao varijacije, odnosno zasebne redakcije, opstao je u bogosluženju u Pravoslavnoj i Katoličkoj crkvi, čiji su knjige u skriptorijama, a potom u štamparijama nastajale na glagoljici i ćirilici.“ – Upravo, ova izložba je bila povod da se prisjetimo zajedničke, kako staroslovenske tako i hrišćanske baštine Crne Gore, gdje publika ima priliku da se direktno upozna sa crnogorskim ćirilskim inkunabulama nastalim do kraja XV vijeka, koje predstavljaju osobenu vrijednost evropske kulture. U tom kontekstu želimo apostrofirati činjenicu da među slovesnkim narodima samo Česi, Hrvati, Crnogorci i Ukrajinci imaju inkunabule, što je bitan indikator kulturnih dometa naših predaka – objasnio je Jovović. Izložba „Crnogorsko ćirilsko štamparstvo XV i XVI vijeka“ obišla je u jubilarnoj godini Češku, Srbiju i većinu crnogorskih gradova, a ovom u Danilovgradu Matica crnogorska zaključuje obilježavanje 530 godina crnogorskog štamparstva.

Crnogorske ćirilske inkunabule predstavljaju osobenu vrijednost evropske kulture

Izložba Matice crnogorske „Crnogorsko ćirilsko štamparstvo XV i XVI vijeka“ biće otvorena sjutra u 18 sati u Centru za kulturu u Danilovgradu (Trg 9. decembar).
Na izložbi će govoriti predsjednik danilovgradskog Ogranka Matice crnogorske Veselin Popović i predsjednik Matice crnogorske Ivan Jovović.
Izložbom „Crnogorsko ćirilsko štamparstvo XV i XVI vijeka“ Matica crnogorska obilježava 530 godina od štampanja prve knjige/inkunabule „Oktoiha prvoglasnika“ (1494) u državnoj štampariji dinastije Crnojevića kao prve štampane knjige kod Južnih Slovena.
Kroz 24 panoa dimenzija 80 x 110 cm i prateći katalog na crnogorskom i engleskom jeziku predstavljen je rad Crnojevića štamparije i štamparije Božidara Vukovića Podgoričanina.&nbsp;
Autorski tim izložbe čine prof. dr Božidar Šekularac, prof. mr Suzana Pajović i Ivan Ivanović, generalni sekretar Matice crnogorske.

1250x600

Izložba Matice crnogorske povodom 530 godina štamparstva u Crnoj Gori

Matica crnogorska, Prijestonica Cetinje i Centar za kulturu Prijestonice organizuju izložbu povodom 530 godina od štampanja „Oktoiha prvoglasnika“ pod nazivom „Crnogorsko ćirilsko štamparstvo XV i XVI vijeka“ na Cetinju.
Izložba Matice crnogorske „Crnogorsko ćirilsko štamparstvo XV i XVI vijeka“ biće otvorena u ponedjeljak, 4. novembra, u 18 sati u Centru za kulturu Prijestonice na Cetinju (Dvorski trg br. 1).&nbsp;
Izložba je dio novembarskog programa Prijestonice Cetinje kojim se obilježava 80 godina od oslobođenja Cetinja. Na otvaranju će govoriti gradonačelnik Cetinja Nikola Đurašković i Ivan Jovović, predsjednik Matice crnogorske.
- Izložbom „Crnogorsko ćirilsko štamparstvo XV i XVI vijeka“ Matica crnogorska i Prijestonica Cetinje obilježavaju 530 godina od štampanja prve knjige/inkunabule „Oktoiha prvoglasnika“ (1494) u državnoj štampariji dinastije Crnojevića kao prve štampane knjige kod Južnih Slovena. Kroz 24 panoa dimenzija 80 x 110 cm i prateći katalog na crnogorskom i engleskom jeziku predstavljen je rad Crnojevića štamparije i štamparije Božidara Vukovića Podgoričanina. Autorski tim izložbe čine prof. dr Božidar Šekularac, prof. mr Suzana Pajović i Ivan Ivanović, generalni sekretar Matice crnogorske - saopšteno je iz Matice crnogorske.

Na Cetinju izložba povodom 530 godina od štampanja „Oktoiha prvoglasnika“

Zabrinjavajući trendovi u Crnoj Gori ogledaju se i u normalizaciji identitetski zasnovanih podjela, ideološko-politički motivisanom revizionizmu i njegovom negiranju kao faktora rizika, kao i u jačanju govora mržnje i dezinformacija u online prostoru, ukazala je Daliborka Uljarević, izvršna direktorka Centra za građansko obrazovanje (CGO).
Uljarević je govorila na panelu „Sprječavanje identitetski zasnovanog nasilja na Zapadnom Balkanu: odgovori civilnog društva i međunarodne zajednice“, održanog danas u okviru Zapadnobalkanskog mirovnog foruma 2026 u Podgorici, u organizaciji Centra za postkonfliktna istraživanja iz BiH.
- Umjesto odgovornog odnosa prema identitetskim pitanjima, svjedočimo njihovoj instrumentalizaciji, čime se održava nezdrav ambijent i pažnja skreće sa ključnih problema koje donosioci odluka neće ili ne znaju kvalitetno adresirati. Posebno brine institucionalna ambivalentnost prema ekstremističkim narativima, kao i pritisci i napadi na medije i organizacije civilnog društva koji ukazuju na štetnost ovih procesa. Ipak, ohrabruje jačanje regionalne saradnje civilnog društva, rast svijesti među mladima, kao i veća pažnja dijela međunarodne zajednice prema ovim rizicima po demokratski razvoj- navela je Uljarević.
Govoreći o odgovorima na ove izazove, Uljarević je naglasila značaj institucionalne jasnoće i odgovornosti, jačanja otpornosti medija kroz medijsku pismenost i profesionalno novinarstvo, te ulaganja u građansko obrazovanje i kritičko mišljenje, posebno kroz pozicioniranje građanskog obrazovanja kao obaveznog predmeta.
- Ključ ostaje u odgovornosti političkih aktera koji svjesno manipulišu identitetskim podjelama, ali i u vraćanju vrijednosti i principa u procese odlučivanja, kako na nacionalnom, tako i na međunarodnom nivou- zaključila je ona.
<div class="embed-block"><div style="max-width: 550px;"><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 100%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?app=1&url=https%3A%2F%2Fx.com%2FCGOCCE%2Fstatus%2F2028870684827435497%3Fref_src%3Dtwsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E2028870684827435497%7Ctwgr%5E52171c2f5868f57fddb2fae4daabe61777354afc%7Ctwcon%5Es1_&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen></iframe></div></div></div>

Uljarević: Brine institucionalna ambivalentnost prema ekstremističkim narativima

Američki državni sekretar Marko Rubio izjavio je da američke snage ne bi namjerno gađale školu, nakon što su iranski državni mediji izvijestili da je više od 160 osoba poginulo u napadu na školu za djevojčice prvog dana američkih i izraelskih napada na Iran.
Prema iranskim navodima, napad se dogodio u subotu na osnovnoj školi za djevojčice u gradu Minab na jugu Irana te predstavlja najsmrtonosniji incident u ratu SAD-a i Izraela protiv Irana.
- Jasno je da Sjedinjene Države ne bi namjerno gađale školu. Naši ciljevi su projektili, i sposobnost njihove proizvodnje i sposobnost njihova lansiranja, kao i dronovi za jednokratne napade. Na to smo usredsređeni - poručio je Rubio.

Rubio: Ne bismo namjerno gađali školu

Iz Ministarstva vanjskih poslova (MVP) saopšteno je da je, usljed pogoršane bezbjednosne situacije u regionu Bliskog istoka i povećanog broja zahtjeva za povratak u zemlju, planirana organizacija drugog evakuacionog leta za crnogorske državljane koji se trenutno nalaze na pogođenom području, te da je let za Podgoricu planiran za sjutra sa polaskom iz Ujedinjenih Arapskih Emirata (UAE). Realizovaće ga kompanija Fly Dubai.
- Prema trenutnim procjenama, ovim letom biće obezbijeđen povratak za oko 160 državljana Crne Gore koji su se do sada obratili nadležnim institucijama radi pomoći pri evakuaciji - naglasili su u MVP.
<div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 56.2777%; padding-top: 120px;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?app=1&url=https%3A%2F%2Fetv.me%2Fdrustvo%2Fibrahimovic-uspjesno-organizovan-prvi-evakuacioni-let-nasih-drzavljana-avion-sa-preko-70-putnika-krenuo-sa-aerodroma-u-sarm-el-ka-podgorici&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen></iframe></div></div></div>
Ministarstvo podsjeća sve crnogorske državljane koji se nalaze u UAE, a koji žele da se vrate u Crnu Goru i još nijesu evidentirani, da se u najkraćem roku jave nadležnom DKP radi pravovremene registracije.&nbsp;
- Građani se mogu obratiti na sljedeće kontakte: Ambasada Crne Gore u Ujedinjenim Arapskim Emiratima - Abu Dabi Tel: +971 56 277 0174 +971 50 825 7561 Email: montenegrouae@mfa.gov.me Dežurni kontakti u Ministarstvu vanjskih poslova Crne Gore Tel: +382 67 159 000 +382 67 171 777 Email: arhiva.konzularno@mfa.gov.me - naveli su u MVP.
Prilikom prijave potrebno je dostaviti podatke: ime i prezime, broj i rok važenja pasoša, trenutnu lokaciju, kontakt telefon ili mejl, kao i podatke o članovima porodice koji putuju zajedno sa vama.
- Detalji o vremenu polaska, mjestu okupljanja i drugim organizacionim informacijama biće dostavljeni prijavljenim putnicima putem diplomatsko-konzularnih predstavništava - dodali su oni.
Ministarstvo vanjskih poslova, navode oni, nastavlja da pažljivo prati razvoj situacije i ostaje u stalnoj komunikaciji sa partnerskim institucijama i diplomatsko-konzularnom mrežom.
- Svim crnogorskim državljanima koji se nalaze na pogođenom području preporučuje se da prate zvanična uputstva i servisne informacije Ministarstva vanjskih poslova, kao i lokalnih nadležnih institucija - zaključili su u MVP.

Za sjutra planiran evakuacioni let 160 crnogorskih državljana iz UAE

Biro za operativnu koordinaciju organa obavještajno bezbjednosnog sektora (BOK) ponovo je zatražio hitne izmjene krivičnog zakonodavstva sa ciljem produženja pritvora do donošenja prvostepenih presuda za teška krivična djela, kao i definisanja kršenja mjera nadzora kao posebnog krivičnog djela.
Kordinator BOK-a Aleksa Bečić saopštio je da je Biro na sjednici, kojoj je prisustvovao ministar unutrašnjih poslova Danilo Šaranović, razmatrano više pitanja koja se odnose na aktivnosti organa obavještajno bezbjednosnog sektora.
On je podsjetio da je BOK, tokom prethodne dvije godine više puta, usljed neefikasnog postupanja pravosudnih organa, više puta javno zahtijevao zakonske izmjene sa ciljem produženje pritvora za teška krivična djela sa tri na pet godina do donošenja prvostepenih presuda, kao i definisanje kršenja mjera nadzora kao posebnog krivičnog djela.
- BOK još jednom apeluje, insistira i zahtijeva da se u najkraćem mogućem roku donesu hitne izmjene i dopune Zakonika o krivičnom postupku i Krivičnog zakonika, jer predstavljaju pitanja koja direktno utiču na vladavinu prava, borbu protiv organizovanog kriminala i bezbjednosnu situaciju - navodi se u saopštenju Bečića.
On je kazao da je BOK kao fundamentalan reformski korak istakao potrebu usvajanja zakona o unutrašnjim poslovima i o Agenciji za nacionalnu bezbjednost, naročito sa aspekta kadrovskog osnaživanja i zaštite integriteta, odnosno nastavka izgradnje profesionalnog, kredibilnog i otpornog sektora bezbjednosti.
Kako je dodao Bečić, BOK afirmiše činjenicu da su izmjene i dopune Zakona o oružja u finalnoj fazi usaglašavanja sa Evropskom komisijom, nakon čega će isti biti spreman za dalju proceduru i usvajanje.
- BOK je kao jedan od ključnih bezbjednosnih izazova istakao hibridno djelovanje, koje je u proteklom periodu dostiglo vrhunac kada je riječ o pokušajima destabilizacije bezbjednosnog ambijenta, uz predlog da se i ovo pitanje tretira kao jedan od nacionalnih prioriteta u borbi protiv teškog i organizovanog kriminala - rekao je Bečić.
Na sjednici su, kako se navodi u saopštenju, istaknuti rekordni rezultati postignuti u borbi protiv teškog i organizovanog kriminala, i zabilježeni napredak ostvaren tokom prošle godine u odnosu na godinu ranije.
- Poseban fokus stavljen je na kontinuirane udare na narko i duvansku mafiju, zatim ekonomski kriminal i povećanje broja procesuiranih lica za 50 odsto, pranja novca i povećanje broja procesuiranih lica za čak 184 odsto, utaju poreza i povećanje broja procesuiranih za 109 odsto, kao i ekološkog kriminala i povećanje broj podnijetih krivičnih prijava za 20 odsto - dodaje se u saopštenju.
Ističe se da je BOK izdvojio i rezultate ostvarene u oblastima postupanja po potjernicama, u okviru kojih je tokom protekle dvije godine uhapšeno 1.138 osoba, što je poras od 100 odsto u odnosu na od 2022. do 2023. godine kada je uhapšeno 610 osoba.
Bečić je kazao da je BOK konstatovao da značajno intenzivirane aktivnosti u postupanju po Zakonu o strancima i da se prošla godina može se smatrati rekordnom u odnosu na 2024.
- Zabilježen je rast od najmanje 20 odsto kada je riječ o podnijetim prekršajnim prijavama i rješenjima o zabrani ulaska, dok je broj inicijativa za prestanak privremenog boravka stranaca povećan za čak 624 odsto - naveo je Bečić.
On je rekao da je BOK razmotrio i druge teme od značaja koje se odnose na rješavanje kadrovskog deficita u Upravi policije, uvođenje sistema stacionarnih radara, interoperabilnost organa obavještajno bezbjednosnog sektora, dalje aktivnosti na uvođenju sistema video nadzora gradova.

BOK traži hitne izmjene krivičnog zakonodavstva

Društvo

Tender potvrdio da je Rudnik obmanjivao javnost - novo korito Ćehotine je puklo

Kolumne

,,SLUČAJ MEDENICE”: Zloupotreba državne sile u političke svrhe

Politika

Nikolić: Ako policija može čuvati Cetinjski manastir i Botun, može nadzirati i osumnjičene; Šćepanović: Ako nijedan sudija ne bude sankcionisan zbog bjekstva Medenice, neće ni policajac

Tag: crnogorsko-cirilsko-stamparstvo-xv-i-xvi-vijeka