Sud EU odlučio: Banke moraju da vrate novac žrtvama prevara

Banke u Evropi suočavaju se sa potencijalno velikim troškovima nakon što je Sud pravde Evropske unije presudio da moraju da vrate novac klijentima koji su bili žrtve prevara, čak i kada su korisnici bankarskih usluga ozbiljno doprinijeli tome sopstvenom nepažnjom.

Finansijske institucije moraće prvo da nadoknade novac, a zatim mogu sudskim putem da pokušaju da ga povrate od klijenata, prenosi Pais.

Koliko banke koštaju prevare u Evropi?

Prema podacima Evropske centralne banke (ECB), Evropskog bankarskog tijela (EBA) i Banke Španije, vrijednost bankarskih prevara u Evropskom ekonomskom prostoru, koji obuhvata 27 članica EU, Island, Lihtenštajn i Norvešku, dostigla je 4,2 milijarde eura u 2024. godini, što je 17 odsto više nego godinu ranije.

Prema procjenama izvora iz španskog finansijskog sektora, potencijalni troškovi za tamošnje banke mogli bi da se približe jednoj milijardi eura, uzimajući u obzir zahtjeve za povrat novca za prethodnih pet godina.

Banke su do sada uglavnom pokušavale da odgovornost za prevare prebace na klijente.

U Španiji su korisnici snosili oko 80 odsto gubitaka od prevara putem transfera, dok su banke pokrivale gotovo 60 odsto gubitaka od prevara s platnim karticama, a kod podizanja gotovine je odgovornost bila približno ravnomjerno podijeljena.

Zbog kojeg slučaja je Sud EU donio presudu?

Presuda Suda pravde EU od 15. oktobra odnosi se na slučaj klijentkinje poljske banke koju je prevarant kontaktirao predstavljajući se kao kupac predmeta koji je oglasila na internet-platformi.

Poslao joj je link ka lažnoj stranici koja je izgledala kao sajt njene banke, gdje je unijela podatke za elektronsko bankarstvo, a prevarant je zatim prebacio oko 700 eura na svoj račun.

Klijentkinja je obavijestila banku narednog dana, ali je ona odbila da joj vrati novac, uz obrazloženje da nije dovoljno pažljivo čuvala svoje pristupne podatke.

Kada banka mora da vrati novac prevarenom klijentu?

Evropski sud je razjasnio da banka ne može samo na osnovu takve tvrdnje da odbije povrat novca.

To znači da će banke morati da nadoknade iznos neovlašćene transakcije, a potom, ako smatraju da je klijent postupao krajnje nepažljivo, da dokažu tu tvrdnju i pokrenu postupak za povrat novca.

Sama činjenica da su korišćeni klijentovi pristupni podaci ili dodatna autentifikacija nije dovoljna da se dokaže njegova ozbiljna nepažnja, napominje se u presudi.

Bankarski sektor očekuje da će nova pravila i sudska praksa povećati broj sporova o odgovornosti za prevare, ali i podstaći banke da mijenjaju interne procedure, ugovorne odredbe i način prikupljanja dokaza, prenosi Tanjug.