Njujork tajms: Misterija 11 tona obogaćenog uranijuma

Dva mjeseca nakon početka rata koji je za cilj imao sprečavanje Irana da napravi atomsku bombu, sudbina iranskih zaliha od 11 tona obogaćenog uranijuma ostaje nepoznanica, prenosi danas Njujork tajms.

Prema istraživanju lista, Iran je akumulirao oko 11 tona obogaćenog uranijuma od prije osam godina, kada je tadašnji predsjednik Donald Tramp povukao Sjedinjene Države iz nuklearnog sporazuma sa Teheranom.

Tokom dvanaestodnevnog rata u junu 2025. godine, SAD su bombardovale iranska postrojenja za obogaćivanje u Natancu i Fordovu, kao i tunele za skladištenje uranijuma u Isfahanu. Mjesec dana kasnije, Iran je prekinuo saradnju sa Međunarodnom agencijom za atomsku energiju (IAEA), čime je okončan nadzor nad nuklearnim lokacijama.

U odsustvu inspekcija na terenu, lokacija ovih zaliha ostaje neizvjesna, a stručnjaci ukazuju da se djelovi materijala, koji je radioaktivan i hemijski opasan, nalaze skriveni ili zatrpani ispod ratnih ruševina, što otežava pristup ili potvrdu njihovog postojanja.

Administracija predsjednika Trampa tvrdi da američki sateliti prate duboko ukopani uranijum i da su te zalihe praktično neupotrebljive zbog uništenja nuklearne infrastrukture i tehnologije.

Istovremeno, analitičari upozoravaju na mogućnost postojanja tajnih postrojenja u planinskim tunelima kod Isfahana gdje bi Iran mogao da nastavi proces obogaćivanja goriva za atomsku bombu.

Iako je Iran prije rata obogaćivao uranijum do nivoa od 60 procenata, što je blizu nivoa potrebnog za nuklearno oružje, eksperti procjenjuju da bi Teheranu, čak i u slučaju iskopavanja zaliha, bilo potrebno više od godinu dana da proizvede funkcionalnu bojevu glavu, piše Njujork tajms.