Institucije EU: Dođite da vidite demokratiju na djelu

Evropljani 9. maja slave Dan Evrope, a ove godine obilježava se 76. godišnjica Šumanove deklaracije koja je postavila temelje Evropske unije kakvu danas poznajemo i označila početak ere mira, demokratije, prosperiteta, integracije i saradnje širom kontinenta bez presedana, saopštio je danas Evropski parlament.

Podsjeća se da se 2026. godine na Dan Evrope obilježavaju i dva važna jubileja – 40 godina od kada su Portugal i Španija postale članice Unije, kao i 40 godina od prve zvanične proslave tog dana.

Tim povodom, kako se navodi, brojni događaji biće organizovani širom zemalja EU i van nje, okupljajući građane iz svih sfera života. Institucije EU otvoriće svoja vrata posjetiocima, nudeći edukativne aktivnosti o svom radu, kao što to čine svake godine.

Važne zgrade i spomenici širom Evrope i svijeta biće osvijetljeni bojama EU.

U svijetu koji se brzo mijenja, EU i njene institucije rade na zaštiti demokratije, podsticanju prosperiteta i jačanju bezbjednosti, saopštio je Evropski parlament, dodajući da je Dan Evrope prilika da građani i njihove institucije zajedno proslave zajednicu i njena dostignuća.

Evropska komisija danas je objavila novu anketu Eurobarometra koja pokazuje da velika većina Evropljana prepoznaje koristi članstva u EU i Uniju vidi kao stub stabilnosti i bezbjednosti.

Prema anketi, gotovo tri četvrtine Evropljana vjeruje da je njihova zemlja imala koristi od članstva u EU. U izazovnom globalnom kontekstu, Evropljani sve više doživljavaju EU kao izvor stabilnosti, uz rekordnu podršku zajedničkoj odbrambenoj i bezbjednosnoj politici.

Tri četvrtine ispitanika (75 odsto) smatra sebe građanima EU, što je izjednačeno sa najvišim nivoom ikada zabilježenim, u proljeće 2025. godine.

Evropski parlament poziva građane da otkriju kako zakonodavstvo EU oblikuje svakodnevni život i kako mogu uticati na evropsku budućnost pod sloganom „Dođite da vidite demokratiju na djelu“.

Vrata će biti otvorena u 10 sati u Briselu nastupom Hora Evropskog parlamenta, nakon čega će uslijediti svečana ceremonija otvaranja u 11 sati u sali parlamenta, uz obraćanja predsjednice Evropskog parlamenta Roberte Mecole i potpredsjednice Sofi Vilmes.

Posjetioci će moći da učestvuju u kvizovima, prezentacijama i raspravama, uživaju u sadržajima za cijelu porodicu i prate muziku uživo na Esplanadi.

U Luksemburgu će aktivnosti uključivati ture Evropskog iskustva i izložbu o borbi protiv dezinformacija.

Narednog dana bogat kulturni program planiran je u Vilcu, u prisustvu Njegovog kraljevskog visočanstva velikog vojvode Luksemburga.

Evropski savjet otvoriće svoja vrata za vođene ture u zgradi Justus Lipsius u Briselu, nudeći rijedak uvid u mjesto gdje se donose ključne evropske odluke.

Svaka od 27 država članica imaće štand na kojem će predstaviti svoju kulturu, tradiciju i gastronomske specijalitete. Za djecu će biti organizovani lov na blago i potraga za zanimljivim činjenicama, dok će na foto-punktu posjetioci moći da naprave selfi na crvenom tepihu „u cipelama“ nekog od lidera EU.

Evropska komisija otvoriće za javnost zgradu Berlemont u Briselu od 10 sati, uz obraćanje izvršne potpredsjednice Tereze Ribere.

Pod sloganom „Trenutak Evrope“, posjetioci će moći da istraže interaktivne tematske prostore posvećene demokratiji i vrijednostima, klimi, prosperitetu, socijalnoj pravdi, bezbjednosti i globalnoj ulozi Evrope, uz umjetničke i arhitektonske izložbe. Proslave će se nastaviti u večernjim satima besplatnim koncertom uživo od 18.30 sati na trgu Place des Palais u Briselu.

Evropska centralna banka učestvovaće na festivalu Europa Fest u Frankfurtu, na istorijskom trgu Römerberg, zajedno sa Evropskom upravom za osiguranje i profesionalne penzije (EIOPA) i Upravom za borbu protiv pranja novca, gdje će posjetioci moći da razgovaraju sa stručnjacima i učestvuju u interaktivnim igrama.

Evropska centralna banka biće prisutna i u zgradi Europa u Briselu, gdje će stručnjaci odgovarati na pitanja o euru, novom dizajnu novčanica i projektu digitalnog eura.

Evropska služba za spoljne poslove (EEAS) otvoriće svoje sjedište od 10 do 18 sati, pozivajući posjetioce da „zavire u diplomatiju EU“. Program uključuje interaktivne izložbe, susrete sa ambasadorima EU i video-pozive uživo sa zaposlenima u institucijama EU širom svijeta. Tog dana biće organizovana i kulturna manifestacija „Svijet u jednom danu“, sa muzikom, plesom, fristajl fudbalom, zanatima i sadržajima za porodice. Ceremonija otvaranja planirana je za 11 sati u prisustvu predstavnika partnerskih zemalja i međunarodnih organizacija.

Evropski ekonomski i socijalni komitet poželjeće dobrodošlicu javnosti u svojim prostorijama u Briselu, u ulici Belliard, od 10 do 18 sati. Posjetioci će imati priliku da razgovaraju sa članovima i zaposlenima, pridruže se vođenim turama na različitim jezicima EU i saznaju kako civilno društvo oblikuje politike Unije. Program obuhvata tematske štandove, igre sa naljepnicama i slagalicama, karikaturistu, punkt za razglednice, muziku uživo i sadržaje za djecu. Francuski članovi EESC-a učestvovaće i na manifestaciji „Proslava Evrope“ u Parizu.

Stalno predstavništvo Grupe Evropske investicione banke predstaviće ulogu i aktivnosti Grupe u zgradi „Europa“ u Briselu. Interaktivni kvizovi i video-materijali predstaviće investicije širom 27 država članica EU. Dan kasnije, predstavnici iz sjedišta u Luksemburgu ugostiće posjetioce na istom štandu u „EU selu“ u Vilcu.

U Strazburu i Luksemburgu institucije EU takođe će tokom maja otvoriti svoja vrata za javnost.

Dan otvorenih vrata Evropskog parlamenta u Strazburu biće održan 17. maja, uz posjete plenarnoj sali i bogat građanski i kulturni program. Luksemburg će Dan Evrope obilježiti 9. maja kulturnim događajima i informativnim štandovima u prostorijama Velikog vojvodstva u parlamentu.

Širom EU i svijeta, u svakoj državi članici, predstavništvima Evropske komisije i kancelarijama za vezu Evropskog parlamenta, biće organizovani lokalni događaji povodom Dana Evrope – od javnih debata i školskih posjeta do izložbi i kulturnih okupljanja.

Van Evrope, delegacije EU obilježiće ovaj dan javnim događajima širom svijeta, dok će poznate građevine u brojnim državama biti osvijetljene bojama Evropske unije.