Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji: Mladićeva sahrana - vješto pripremljen i sinhronizovan igrokaz države, vojske i crkve

Sahrana presuđenog ratnog zločinca Ratka Mladića vješto je pripremljen i sinhronizovan igrokaz države, vojske i crkve, ocijenili su iz Helsinškog odbora za ljudska prava u Srbiji. 

- Slika Srbije koja se ovih dana vidi u Beogradu zatekla je svijet koji je godinama tolerisao glorifikaciju ratnih zločinaca, a posebno Ratka Mladića. 

Desetine hiljada ljudi na njegovoj sahrani, uz državne počasti i učešće veterana Vojske Republike Srpske, pokazuju da se odnos prema Mladiću nije suštinski promijenio. Naprotiv, ono što je dugo bilo prisutno na marginama društva sada je dobilo masovnu i javnu manifestaciju. Četiri autobusa demobilisanih pripadnika Vojske Republike Srpske organizovano su stigla iz Banjaluke, što dodatno pokazuje koliko je događaj prevazišao okvir privatne sahrane - navodi se u saopštenju. 

Međutim, kako poručuju, ovo nije samo priča o Ratku Mladiću.

- Ovo je i priča o posljedicama dugogodišnje politike tolerisanja nacionalističkih narativa u Srbiji i regionu. Zapad je godinama gledao kako se rehabilituju i glorifikuju ljudi pravosnažno osuđeni za najteže ratne zločine, dok se istovremeno govorilo o evropskoj perspektivi Srbije, stabilnosti regiona i „konstruktivnoj“ ulozi Beograda.

Ono što svjetski zvaničnici danas tretiraju kao šok i incident, zapravo je direktna posledica njihove sopstvene dugogodišnje kalkulacije. Zapadna diplomatija je svjesno izabrala prividnu stabilnost umjesto suštinske demokratizacije, žmureći na slavljenje ratnih zločinaca dok su se iza zatvorenih vrata vodili razgovori o partnerstvu.

U tom periodu razvijao se i koncept „Srpskog sveta“. Iako međunarodni akteri uglavnom nisu taj koncept tretirali kao formalni politički projekat, već kao bezopasnu retoriku za unutrašnju upotrebu, njegove ključne ideje — o posebnoj povezanosti Srbije sa Republikom Srpskom i Srbima u regionu — postajale su sve vidljivije u političkom i javnom prostoru. Dok je svijet ćutao i gledao na drugu stranu, taj koncept je korak po korak brisao granice između kulturne saradnje i političke integracije - dodali su u saopštenju. 

Upravo zato, sve ono što je pratilo Mladićevu smrt i sahranu ne može se posmatrati kao spontani izliv emocija ili nepredviđeni eksces, istakli su iz Helsinškog odbora za ljudska prava u Srbiji.

- Naprotiv, riječ je o vješto pripremljenom i sinhronizovanom igrokazu u kojem su država, vojska i crkva djelovale na istom zajedničkom zadatku — glorifikaciji ratnog zločinca. Svaka od ovih institucija imala je svoju jasnu ulogu u predstavi koja je imala za cilj da rehabilituje politiku devedesetih i zvanično legitimiše ono što je godinama građeno u sjenci.

Ova masovna manifestacija, organizovana uz logističku podršku i najviše državne i vjerske počasti, poslužila je kao idealna pozornica za slanje jasne i nedvosmislene poruke: Srbija i Republika Srpska su jedno. Međunarodna zajednica danas ne svjedoči nikakvom iznenađenju, već samo žanje logičan ishod sopstvenog oportunizma i politike popuštanja, dok posmatra kako se nekadašnji nacionalistički narativi pretvaraju u opipljivu političku i teritorijalnu realnost - navodi se u saopštenju.