Evropska ombudsmanka netransparentnost Komisije ocijenila kao prijetnju EU

Evropska ombudsmanka Tereza Anžinjo upozorila je da u institucijama Evropske unije ne smiju postojati „zone bez odgovornosti“, ističući da rastuće globalne krize ne mogu biti izgovor za nedostatak transparentnosti.

Anžinjo je za briselski portal Politiko kazala da Evropska komisija, suočena s brojnim izazovima, preuzima sve više ovlašćenja i odgovornosti, ali da istovremeno postaje „sve diskretnija“ u komunikaciji s javnošću, što je, kako navodi, dovelo do „ogromnog talasa“ pritužbi upućenih njenoj kancelariji.

- Hitnost nije univerzalno opravdanje, posebno kada se zaobilaze važne zaštitne mjere koje postoje upravo kako bi se obezbijedili dosljednost i predvidljivost. Ne mogu postojati zone bez odgovornosti - poručila je Anžinjo.

Ona smatra da su nedostaci pravila Evropske unije o pristupu dokumentima, koja građanima omogućavaju da traže službena akta i spise, pokazatelj „strukturne disfunkcije“ izvršne vlasti EU i da više nijesu prilagođena potrebama 21. vijeka.

Anžinjo je navela da se više od trećine pritužbi koje njena kancelarija prima odnosi upravo na transparentnost rada institucija.

Takođe je kritikovala zvaničnike koji, kako je rekla, zloupotrebljavaju zakonske izuzetke kako bi stvorili „puteve za izbjegavanje odgovornosti“, dodajući da se zalaže za izmjene propisa kojima bi se sankcionisalo odbijanje institucija da dostave tražena dokumenta.

- Ne zagovaram povratak proceduralnoj ortodoksiji iz vremena prije krize. Važno je da se prilagođavamo i to razumijemo. Ali moramo se prilagođavati, a da pritom ne izgubimo sebe - rekla je Anžinjo za Politiko.

Anžinjo je prije godinu i po preuzela dužnost od Emili O'Rajli, koja je bila poznata po oštrim kritikama predsjednice Evropske komisije Ursule fon der Lajen i, kako ih je nazivala, „moćnih savjetnika“ iz njenog kabineta.

Fon der Lajen posljednjih godina trpi kritike iz različitih krugova – od Evropskog parlamenta do organizacija civilnog društva – zbog centralizacije moći i izbjegavanja institucionalne kontrole.

Iako nije direktno pomenula predsjednicu Evropske komisije, Anžinjo je ocijenila da „netransparentnost“ izvršne vlasti Evropske unije predstavlja prijetnju samoj Uniji.

- Moramo ostati vjerni ugovorima i poštovati principe i vrijednosti. Upravo to garantuje opstanak evropskog projekta i njegovih institucija - poručila je evropska ombudsmanka.