Da li kontradiktorna saopštenja VJT-a otvaraju put ka oslobađanju Veselina Milića?

Više javno tužilaštvo (VJT) izdalo je više od 20 saopštenja o slučaju „Senjak“ od 15. maja, kada je uhapšen tadašnji načelnik beogradske policije Veselin Milić. Dok je na početku djelovalo kao da VJT u ovom slučaju postupa bez političkih uticaja, niz kasnijih odluka i međusobno kontradiktornih saopštenja otvorio je pitanja o toku istrage i razlozima promjena u zvaničnoj verziji događaja.

Vijest da je uhapšen Veselin Milić, tada aktuelni načelnik beogradske policije, odjeknula je u svim medijima. Više javno tužilaštvo je 15. maja izdalo prilično šturo saopštenje, koje je sadržalo samo osnovne informacije – da se Miliću na teret stavlja izvršenje dva krivična djela – neprijavljivanje krivičnog djela i učinioca, i pomoć učiniocu poslije izvršenja krivičnog djela, zbog ubistva Aleksandra Nešovića Baje u Restoranu „27“ na Senjaku.

Dan kasnije VJT je detaljno „objasnilo“ zašto je Milić osumnjičen – sumnjiči se da je pozvao Nešovića u restoran, savjetovao mu da dođe bez obezbjeđenja, prisustvovao njegovom ubistvu i naložio svom obezbjeđenju da pomogne izvršiocu ubistva u uklanjanju tijela.

– Najprije je oštećenog A.N. telefonom pozvao Veselin M. koji je, kako se sumnja, bio u društvu Saše V. i Marija S. i predložio mu da dođe u navedeni restoran kako bi raspravili međusobne nesuglasice, sugerišući mu da ne dođe u pratnji svog obezbjeđenja – piše u saopštenju koje je objavljeno 16. maja.

Početak kontradiktornih saopštenja

U međuvremenu je tužilaštvo izdalo niz saopštenja, u kojima su apelovali na medije da ne objavljuju neprovjerene informacije, poput toga da je pronađeno tijelo u buretu kod Inđije, a pet dana kasnije potvrdili su da tijelo pripada ubijenom Nešoviću. Međutim, situacija se ponovo zakomplikovala 3. juna, kada su trojica policajaca, pripadnici Milićevog obezbjeđenja, oslobođeni krivičnih prijava za koje se tereti i bivši načelnik, uz obrazloženje da ne postoje osnovi sumnje da su izvršili krivična djela koja se gone po službenoj dužnosti i da nijesu bili u restoranu tokom izvršenja ubistva.

Oslobođeni policajci su takođe naveli u svom iskazu da je Milić otišao iz Restorana „27“ prije nego što se Nešović u njega vratio, da bi 9. juna VJT izdalo saopštenje da je on oslobođen jedne krivične prijave (pomoć izvršiocu). Tužilaštvo je utvrdilo, na osnovu snimaka nadzornih kamera mjesta stanovanja ubijenog Nešovića i telefonskih poziva Milićevog obezbjeđenja, da bivši načelnik nije mogao biti u restoranu kada je ubistvo izvršeno.

Potom slijedi saopštenje od 12. juna, u kojem se tvrdi da Veselin Milić uopšte nije pozvao Aleksandra Nešovića Baju u Restoran „27“, odnosno da za ovu tvrdnju ne postoje dokazi, što je u potpunoj suprotnosti sa saopštenjima koja su objavljena ni mjesec dana ranije.

Posljednje saopštenje izdato je 15. juna, u kojem VJT navodi da je uhapšena još jedna osoba osumnjičena za saizvršilaštvo u slučaju ubistva A.N. u Restoranu „27“ na Senjaku. Ona se sumnjiči da je pripremila ubistvo ili čak lično pucala.

Uzimajući u obzir sve navedeno, otvara se nekoliko dilema – da li se ovako nešto dešavalo i u ranijim slučajevima, koja je pozadina kontradiktornih saopštenja VJT-a, te da li saopštenja služe samo da bi „zamaglila oči“ javnosti i usporila proces oslobađanja Milića.

Milić će po isteku pritvora, po svemu sudeći, biti pušten na slobodu 

Tužiteljka u penziji Jasmina Paunović navodi za Danas da smo svjedoci kontradiktornih i derogirajućih izjava – saopštenja VJT-a, kojima su sami sebe demantovali.

– Od činjenice da je Milić ‘namamio’ Nešovića da dođe, ‘bez svog obezbjeđenja’, u restoran, što VJT zanemaruje kroz svoju pravnu kvalifikaciju, tako što ne uzima u obzir njegovu pomoć pri izvršenju krivičnog djela, pa sve do trenutka odbacivanja jednog dijela krivične prijave, imamo različita saopštenja koja zamajavaju zainteresovanu javnost i dodatno urušavaju povjerenje u rad ove institucije – ukazuje Paunović.

Kaže da je osnovno pitanje zašto tužilaštvo pristaje na ovakve postupke i koji je njihov krajnji cilj.

– Iz ugla struke, iskustva i dodatnog poznavanja načina funkcionisanja Višeg javnog tužilaštva u Beogradu, može se zaključiti da se, uprkos mnoštvu kontradiktornih saopštenja, najviše može vjerovati prvom obavještenju. Dosadašnje iskustvo pokazalo je da su prve informacije gotovo uvijek najbliže istini. Isto važi i za odbrane okrivljenih u drugim predmetima – iskazi dati u prvim satima nakon izvršenja djela najčešće predstavljaju najvjerniji prikaz događaja, dok se kasnije često prilagođavaju strategiji odbrane – objašnjava.

Paunović ističe da su građani svjedoci da je tužilačka organizacija tradicionalno bila gotovo hermetički zatvorena za javnost, najčešće uz obrazloženje da se time štiti istraga.

– Međutim, i bez ugrožavanja istrage moguće je pružiti jasno i smisleno objašnjenje o fazi u kojoj se predmet nalazi. Zato nije jasno zbog čega sada dolazi do ovako učestalih i brojnih saopštenja VJT-a, osim ukoliko nije riječ o svjesnom i namjernom zatrpavanju javnosti informacijama, čime se skreće pažnja sa relevantnih činjenica kojima tužilaštvo raspolaže od samog početka postupka – ukazuje Paunović.

Kada je riječ o daljem toku ovog predmeta, smatra da u vezi sa okrivljenim Milićem možemo očekivati još najviše jedno saopštenje, a moguće i nijedno.

– Njegov pritvor je produžen za dodatnih 30 dana, nakon čega će, po svemu sudeći, morati da bude pušten na slobodu. Krivično djelo koje mu se stavlja na teret spada u grupu djela za koja je zaprijećena kazna do pet godina zatvora, a postupak se može okončati i primjenom instituta oportuniteta. Takođe, nije isključena mogućnost da tužilaštvo ne raspolaže dokazima neophodnim za dalje vođenje postupka – ocjenjuje Paunović.

Dodaje da bi u oba slučaja Više javno tužilaštvo u Beogradu bilo dužno da donese rješenje o odbacivanju krivične prijave.

– Ukoliko se takav ishod dogodi, od navodne pomoći u izvršenju krivičnog djela teškog ubistva doći ćemo do situacije u kojoj će neosuđivano lice moći da se vrati u policijsku službu, uz činjenicu da je u pritvoru provelo 60 dana bez pravosnažno utvrđene odgovornosti i bez dokaza da je imalo bilo kakvo učešće u izvršenju navedenog teškog krivičnog djela – zaključuje Paunović.

Značajan dio javnosti ne vjeruje tužilaštvu 

Advokat Viktor Gostiljac objašnjava za Danas da se ova situacija može posmatrati iz dva ugla, političkog i pravnog, iako se, kako kaže, kod nas ta dva aspekta često prepliću i poklapaju.

– Sa pravnog stanovišta, u toku je postupak u kojem uhapšeni imaju sva prava koja pripadaju okrivljenima i uživaju pretpostavku nevinosti. Kao advokat, to poštujem i ne mogu sebi dozvoliti da ulazim u sferu spekulacija. Čini mi se da je odbrana formirala strategiju koja u velikoj mjeri izdvaja Milića iz same priče, i tome se teško može nešto zamjeriti. Naprotiv, posao odbrane upravo jeste da štiti interese svog klijenta – ukazuje Gostiljac.

Međutim, zamjerke se mogu uputiti tužilaštvu, smatra naš sagovornik, jer je njegova obaveza da krivicu dokaže na zakonit i nesporan način.

– Tu već dolazimo na teren politike. Naime, postoji percepcija da je postupajuće tužilaštvo blisko povezano sa vladajućim strukturama, zbog čega dio javnosti vjeruje da ono može biti kooperativno u ostvarivanju određenih političkih ciljeva. Nedostatak povjerenja u pravosuđe dodatno produbljuje sumnje u nepristrasnost i zakonitost istrage, a sa tim problemom tužilaštvo očigledno ne uspijeva da izađe na kraj – navodi.

Gostiljac ocjenjuje da se zato u javnosti pojavljuju različite sumnje – od navodnog montiranja dokaza do tvrdnji o fizičkom zlostavljanju pojedinih uhapšenih.

– U takvim okolnostima, povjerenje se ne može graditi isključivo saopštenjima za javnost. To nije istinsko otvaranje prema javnosti, niti način da se otklone sumnje koje postoje. Kako god da se ovaj postupak završi, činjenica je da ovom tužilaštvu značajan dio javnosti ne vjeruje, pa smo zbog toga svi izloženi spekulacijama, nagađanjima i neprovjerenim informacijama – zaključuje Gostiljac.