Vladina proslava jubileja: Forma bez suštine za dva miliona eura

Ukoliko bi se ispostavile kao tačne za sada nezvanične informacije da će proslavu 20 godina od obnove crnogorske državne nezavisnosti u organizaciji Vlade Crne Gore obilježiti nastupi Bečke filharmonije i italijanske pop zvijezde Erosa Ramacotija, to će biti ključni dokaz da su svi javni pozivi, tenderi i pregovarački postupci bili - laž, prenosi M portal.

Činjenice su proste - takve zvijezde i izvođače je nemoguće dobiti za određeni precizan datum u kratkim rokovima koje je Vlada Crne Gore postavila u javnom pozivu. Više crnogorskih i regionalnih producenata sličnih događaja potvrdio je M portalu da se nastupi takvih izvođača dogovaraju i po čitavu godinu unaprijed, posebno ako im je turneja već isplanirana.

Osim zvaničnih velikih turneja, njihove godišnje planove obično ispunjavaju i studijska snimanja, manji koncerti, festivalski nastupi širom svijeta, nastupi na privatnim zabavama...

A crnogorska Vlada je za veliki jubilej, za koji se zna već 20 godina kada će se tačno desiti, ostavila rok od svega nedjelju dana producentskim kućama da obezbijede „svjetsku zvijezdu“ koja će nastupiti 21. maja u Podgorici.

Jedan od najznačajnijih događaja u državi u 2026. godini, pa i u čitavoj deceniji, Vlada je pretvorila u pravni i administrativni triler. Kroz nerealno kratke rokove, poništene tendere i hitno prebacivanje miliona iz budžetske rezerve, put do realizacije spektakla vodi ka jednom imenu – Milenku Škariću i njegovoj Sky grupaciji, ključnom čovjeku produkcije svih značajnijih događaja u Srbiji za vrijeme vlasti Aleksandra Vučića, uključujući i sve promotovine skupove Vučića i njegove Srpske napredne stranke, kao što je M portal juče pisao.

Ignorisanjem crnogorskih producentskih kuća koje apsolutno imaju kapacitete da organizuju ovakvu vrstu proslave, ali i zanemarivanjem vrhunskih crnogorskih umjetnika, Vlada Crne Gore je pokazala i svoj odnos prema jubileju obnove nezavinosti i 21. maju, jednom od najznačajnijih datuma crnogorske istorije – interesovalo ih je da ispune formu i usmjere gotovo dva miliona eura tamo gdje misle da treba.

Brojni producenti, reditelji, umjetnici... sa kojima je M portal razgovarao saglasni su u jednom: Crna Gora je proslavu dvadesetogodišnjice obnove državne nezavisnosti mogla da iznese sopstvenim kapacitetima od početka do kraja. „Za ovakve prilike se ne poziva čitava Bečka filharmonija, ako se o tome radi ovdje, već se pozove jedan od najznačajnijih svjetskih dirigenata koji će raditi sa i dirigovati Crnogorskim simfonijskim orkestrom, ako već „dovlačite“ čitavu filharmoniju onda valja očekivati da odsviraju kompozicije nekih crnogorskih kompozitora, ne poziva se Eros Ramacoti u posljednjem trenutku, nego se kreativno osmisli na koji način i u kojoj ulozi može da se pojavi zajedno sa crnogorskim zvijezdama... Ako pravite koncerte radi koncerata, to možete uraditi i bilo kog drugog „običnog“ dana. To nije proslava najvažnijeg državnog jubileja, nego nego otaljavanje posla i malograđanska parada“, kaže jedan od sagovornika M portala.

​Od čekanja do „blickriga“

Vlada Milojka Spajića se tek u novembru 2025. godine „sjetila“ da je pred njom godina velikog jubileja – 20 godina od istorijskog referenduma 21. maja 2006. godine, na kojem su građani Crne Gore odlučili da obnove državnu nezavisnost.

27. novembra Vlada Crne Gore formirala je Odbor i Koordinaciono tijelo za organizaciju obilježavanja dvadesetogodišnjice nezavisnosti. Odluka je objavljena u Službenom listu dan kasnije.

Predsjednik Odbora za proslavu je premijer Milojko Spajić, a članovi generalni sekretar Vlade Dragoljub Nikolić, ministar finansija Novica Vuković, potpredsjednik Vlade Aleksa Bečić, ministar vanjskih poslova Ervin Ibrahimović, ministar ekonomskog razvoja Nik Đeljošaj, ministarka kulture i medija Tamara Vujović, i ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić Stojanović.

Nikolić je na čelu Koordiancionog tijela, dok su članovi njegova zamjenica u GSV-u Irena Vućić Popović, savjetnik premijera za medija Veliša Jovanović, rukovodilac sektora protokola u GSV-u Ivan Brajković, generalni sekretar Minisatrstva vanjskih poslova Adis Pepić, direktor Uprave polcije Lazar Šćepanović, direktorica Filmskog centra Aleksandra Božović, direktor Muzičkog centra Vučić Ćetković, kao i rektor državnog univerziteta Vladimir Božović.

U odluci Vlade je navedeno da Odbor, na prijedlog Koordinacionog tijela, ima rok od mjesec dana da utvrdi program obilježavanja jubileja, a Koordinaciono tijelo je bilo zaduženo za njegovo sprovođenje. 

​Tokom propisanih mjesec dana nije se desilo apsolutno ništa kada je riječ o programu obilježavanja, već su Koordinaciono tijelo i Odbor počeli da rade na tome tek četiri mjeseca nakon formiranja i svega dva mjeseca pred sam jubilej - polovinom marta 2026.

12. marta Vlada konačno daje „zeleno svjetlo“ Generalnom sekretarijatu da krene u proces, četiri dana kasnije raspisana su dva ključna javna poziva - jedan za svečani prijem u vinogradima „Plantaža“, a drugi za trodnevni program na podgoričkom Trgu nezavisnosti, ali i formirana Komisija za evaluaciju ponuda.

Potencijalnim ponuđačima dat je praktično nemoguć rok - svega sedam dana da osmisle kreativni koncept, rezervišu regionalne i svjetske zvijezde i dostave precizne tehničke specifikacije za događaj vrijedan skoro dva miliona eura.

U ovakvim uslovima sasvim očekivano, krajem marta Komisija je konstatovala da ni jedna od pristiglih ponuda ne ispunjava sve uslove definisane pozivom.

U svojoj analizi Fidelity Consulting konstatuje da se ovdje dolazi do ključne kontradikcije - ista Komisija, uprkos formalnim nedostacima, pojedine ponude ocijenila je kao „visokog kvaliteta i kreativnosti“, sa adekvatnim kapacitetima za realizaciju događaja.

- Komisija kaže: ponude ne ispunjavaju uslove. A potom, u istom dokumentu, preporučuje da se upravo tim ponuđačima uputi poziv za pregovarački postupak. Poziv je poništen, ali pobjednik je već određen - konstatovali su juče iz Fidelity Consulting.

Vlada se, da bi u priču uvela pregovarački postupka bez prethodno objavljenog poziva, pozvala na zakonsku odredbu koja omogućava takvo postupanje u slučajevima „izuzetne hitnosti“. Međutim, „izuzetne hitnosti“ ne može biti kada je riječ o događaju za koji se već 20 godina zna tačan datum održavanja.

Ujedno, Vlada će obilježavanje velikog jubileja finansirati iz tekuće budžetske rezerve, koja je namijenjena za neplanirane i vanredne izdatke, a ne za unaprijed planirane aktivnosti koje moraju biti uvrštene u planirani budžet.

Za te namjene Vlada je iz budžetske rezerve hitno izdvojila 1.900.000 eura.

U direktnim pregovorima sa crnogorskom Vladom favorit je konzorcijum firmi „Sky Music Montenegro“ iz Bara i „Skyvents“ iz Beograda. Obje firme povezane su sa Milenkom Škarićem. „Sky music Montenegro“ ima jednog zaposlenog i prihod od 6.830 eura.

On je u srpskom registru firmi naveden kao stvarni vlasnik „Skyevents“-a, registrovanog na adresi Dimitrija Tucovića 28A u Beogradu. Na istoj adresi registrovano je još 20-ak firmi sa kojima je Škarić povezan direktno ili indirektno, vidi se kroz registre kompanija u Srbiji. Zastupnica „Skyevents“-a je Ksenija Morić-Tripić, koja je ujedno i zastupnica „Sky Music Montenegro“ iz Bara. Ona se pojavljuje kao zastupnica ili direktorica još 15-ak firmi koje su povezane sa Škarićem. 

Sagovornici M portala tvrde da je u Podgorici primijenjen identičan model poslovanja koji Milenko Škarić godinama sprovodi u Srbiji. Recept je jednostavan: država postavi tehničke i vremenske uslove koje može ispuniti samo gigant sa stotinama tona opreme, a potom se kroz direktne dogovore eliminiše svaka konkurencija.

Ko je Milenko Škarić

Ono što je nesporno - Škarićeva Sky grupacija jeste gigant u produkciji sa stotinama tona opreme i usavršenom logistikom za bilo koju vrstu spektakla. Sa druge strane, pojedini producenti iz Srbije sa kojima je M portal razgovarao tvrde da je Škarićeva imperija rasla zajedno sa vlašću Aleksandra Vučića, njegovih najbližih saradnika poput ministra finansija Siniše Malog i vladajuće Srpske napredne stranke u Srbiji. Prije toga, kažu oni, Škarić je bio samo jedna od brojnih firmi koje su se bavile produkcijom i tehničkom logistikom događaja.

​Pedesetjednogodišnji Škarić u srpskoj javnosti je poznat kao blizak saradnik vrha SNS-a i Siniše Malog. Njegove firme drže monopol na organizaciju svih većih manifestacija u Srbiji, od Beograda na vodi do EXPO 2027, ali i na produkciju svih promotivnih skupova Aleksandra Vučića i njegove SNS.

Pregledom zvaničnih registara (Agencije za privredne registre - APR) i poslovnih baza podataka, imperija Milenka Škarića funkcioniše kroz holding sistem „Sky Corporation“, koji obuhvata više od 20 povezanih kompanija u Srbiji i regionu, sa različitim nivoima direktnog i indirektnog vlasništva.

Centralni holding i krovne firme, koje predstavljaju jezgro Škarićevog sistema i preko kojih se ostvaruje kontrola nad ostalim ograncima, čine „​Sky corporation“ d.o.o. Beograd, koja je često vlasnik ostalih ćerki-firmi, „Skymusic production“ d.o.o. kao glavni operativni entitet za tehničku produkciju i organizaciju koncerata, te „Sky solutions“ d.o.o. koji je ljučna firma za saradnju sa državnim institucijama i organizaciju festivala (Beer Fest, Music Week, Guča...).

U njegovom sistemu je i firma fokusirana na prodaju muzičke i audio-vizuelne opreme „Sky music center“ d.o.o, koja je 100% u vlasništvu „Sky corporation“.

Tu je i grupa Škarićevih firmi koje se bave organizacijom događaja i prodajom karata: eFinity - Platforma za prodaju ulaznica koja je postala primarni sistem za većinu događaja u Beogradu i šire; „Sky events“ d.o.o. koja je zadužena za strateško planiranje i realizaciju festivala i korporativnih događaja.

Postoji još čitav niz manjih firmi povezanih sa Škarićem ili sa njegovim najbližim saradnicima, otvorene baze podataka pokazuju da ih je trenutno 21.

Škarić često koristi model u kojem je on vlasnik krovne firme, koja je potom 100% vlasnik niza manjih firmi. Ovakva struktura omogućava lakšu konsolidaciju kapitala i resursa (opreme i ljudstva) za velike projekte poput predstojećeg EXPO 2027, za koji je Škarić već dobio jedan od „manjih“ tendera vrijedan oko 40.000. Ključni Vučićev saradnik za EXPO 2027. je upravo Siniša Mali, za kojeg se nezvanično direktno vezuje i Škarićev uspon. Sagovornici M portala predviđaju da će, kako se EXPO 2027 bude približavao, Škarićeve firme dobijati mnogo veće poslove u okviru te manifestacije, te da će se mjeriti milionima eura.

Prema pisanju srpskih medija, Škarićeve firme počele su da dobijaju najveće poslove dok je Siniša Mali bio gradonačelnik Beograda.

Analiza javno dostupnih podataka iz registara, Portala javnih nabavki i istraživačkih medija ukazuje na to da su firme u vlasništvu Milenka Škarića (prvenstveno Sky Solutions i Skymusic Production) od tog vremena postale jedan od najznačajnijih partnera države Srbije u sektoru organizacije događaja i tehničke produkcije.

​Grupacija je zabilježila eksponencijalni rast prihoda koji se direktno ili indirektno vezuju za budžetska sredstva, odnosno državne i gradske projekte.

Prema podacima za 2024. godinu, samo je „Sky Solutions“ d.o.o ostvarila ukupne prihode od oko 16,7 miliona eura, uz neto dobit od preko pet miliona eura.

​Firme iz Sky sistema redovni su dobitnici tendera ​MUP-a Srbije, ​Grada Beograda (Beogradska zima, koncerti ispred Skupštine, Beer Fest, Music Week...), turističkih organizacija, Agencije za bezbjednost saobraćaja, Rvačkog saveza Srbije...

​Analiza portala javnih nabavki pokazuje da se angažman ovih firmi često realizuje kroz pregovarački postupak bez objavljivanja poziva uz argument „tehničke isključivosti“ ili „hitnosti“. U nekim slučajevima Sky firme se ne pojavljuju kao direktni nosioci posla na tenderu, već kao ključni podizvođači koji faktički izvode radove, što otežava praćenje tačnog iznosa novca koji iz budžeta odlazi u grupaciju. ​Zanimljivo je da je prosječan broj ponuđača na tenderima na kojima pobjeđuju Škarićeve firme često nizak (između 1 i 1,5), što ukazuje na to da su specifikacije opreme i rokovi kroz tenderske uslove prilagođeni kapacitetima koje posjeduje isključivo ovaj sistem.

Škarić je uvijek oštro negirao svaku vezu sa aktuelnom vlašću u Srbiji i tvrdio da su njegove firme radile produkciju i za druge političke partije. Međutim, nije izbjegavao da u svojim rijetkim medijskim nastupima pohvali vlast: „Ovaj grad dobije gradonačelnika koji je momentalno jednim odlučnim potezom inicirao skupštinu i tražio da grad prepozna manifestacije od značaja“, kazao je jednom o Siniši Malom.