Pavličić i Mekgrat: Reforma pravosuđa prioritet, EU prepoznaje napredak Crne Gore

Crna Gora nastavlja reformu pravosuđa u skladu sa evropskim standardima, uz fokus na efikasnost sudova, smanjenje broja zaostalih predmeta i očuvanje nezavisnosti sudske vlasti, poručeno je sa sastanka predsjednice Vrhovnog suda Valentine Pavličić i predsjednika Sudskog savjeta Radoja Koraća sa komesarom Evropske unije za demokratiju, pravdu, vladavinu prava i zaštitu potrošača Majklom Mekgratom.

Tokom razgovora razmotreni su ključni izazovi i prioriteti u procesu reforme crnogorskog pravosuđa u kontekstu evropskih integracija. Poseban akcenat stavljen je na unapređenje efikasnosti sudova i smanjenje broja starih predmeta.

Predsjednica Vrhovnog suda upoznala je sagovornike sa rezultatima Jedinstvenog programa za rješavanje starih predmeta, navodeći da je Vrhovni sud ostvario najbolje rezultate u posljednjih nekoliko godina, te da se program dosljedno primjenjuje na svim nivoima sudske vlasti. Najavljeno je i unapređenje smjernica za postupanje u predmetima organizovanog kriminala i visoke korupcije, uz podršku međunarodnih partnera, s ciljem skraćivanja trajanja postupaka i jačanja pravne sigurnosti.

Razgovarano je i o izazovima u vezi sa evaluacijom sudija, posebno sudija Vrhovnog suda, u svjetlu reformi iz 2024. godine i velikog broja novoizabranih sudija u sistemu. Ukazano je na potrebu pronalaženja rješenja koje će obezbijediti kontinuitet rada Vrhovnog suda i nižestepenih sudova, uz puno poštovanje Ustava, važećih zakona i evropskih standarda, u stalnom dijalogu sa evropskim institucijama.

U tom kontekstu otvoreno je i pitanje starosne granice za odlazak sudija Vrhovnog suda u penziju, kao urgentnog pitanja za očuvanje kvaliteta rada sudskog sistema i sprečavanje stvaranja novih zaostataka.

Predsjednik Sudskog savjeta ukazao je na aktuelna ustavna rješenja u vezi sa sastavom tog tijela, podsjećajući da ministar pravde duži period ne učestvuje u njegovom radu, u skladu sa standardima Evropske unije, te da je u skupštinskoj proceduri predlog izmjena koji se odnosi na to pitanje, kao i na način izbora članova Sudskog savjeta.

Tema sastanka bila je i saradnja sudske vlasti sa bezbjednosnim strukturama. Istaknuto je da sudovi postupaju nezavisno i u skladu sa zakonom, te da se odluke donose isključivo na osnovu činjenica i dokaza izvedenih u postupku. Naglašeno je da je institucionalna saradnja funkcionalna, uz puno poštovanje ustavne uloge i principa podjele vlasti.

Učesnici su ukazali na značaj očuvanja nezavisnosti sudstva, naročito u predmetima od posebnog javnog interesa, kao ključnog preduslova za jačanje vladavine prava i povjerenja građana u pravosudni sistem.

Komesar Mekgrat ocijenio je da su Vrhovni sud i Sudski savjet ključne institucije za jačanje vladavine prava i sprovođenje reformi, te da Evropska unija prepoznaje napredak Crne Gore u toj oblasti. On je naglasio da su vidljivi pozitivni pomaci, ali i da je neophodno nastaviti sa dodatnim naporima kako bi sva pregovaračka poglavlja bila zatvorena do kraja 2026. godine.

Sagovornici su potvrdili posvećenost daljem jačanju nezavisnosti, efikasnosti i odgovornosti sudske vlasti, kao i spremnost za nastavak bliske saradnje sa institucijama Evropske unije, sa ciljem izgradnje snažnog, profesionalnog i evropski usklađenog pravosudnog sistema u Crnoj Gori.