Uvažiti ulogu opština u razvoju kulture
Zajednica opština Crne Gore dostavila je Ministarstvu kulture i medija sugestije na Nacrt zakona o kulturi, sa ciljem da buduća zakonska rješenja doprinesu razvoju kulturnog života u opštinama, očuvanju lokalnih kulturnih posebnosti i održivom finansiranju ustanova i programa kulture.
U izjašnjenju je istaknuto da je za uspješnu primjenu zakona važno jasno razgraničiti nadležnosti državnog i lokalnog nivoa i sagledati finansijske i administrativne kapacitete opština. Zajednica je predložila da analiza uticaja propisa obuhvati procjenu troškova za lokalne samouprave, kao i izvore finansiranja novih obaveza.
Posebna pažnja posvećena je podršci programima i projektima od izuzetnog značaja za kulturu opštine. Predloženo je da oni budu jasno prepoznati u zakonu, uz precizne kriterijume i postupke finansiranja, kako bi lokalne samouprave mogle da podrže sadržaje koji odgovaraju potrebama njihovih zajednica.
Lokalni festivali, manifestacije, umjetničko stvaralaštvo i kulturna baština važan su dio ukupnog kulturnog identiteta Crne Gore. Njihovim prepoznavanjem dodatno bi se osnažila uloga opština u očuvanju i razvoju kulture i njenoj dostupnosti građanima.
Zajednica je predložila i da se razmotri fleksibilniji pristup finansiranju i sufinansiranju kulturnih projekata, tako da se obim podrške određuje u skladu sa raspoloživim budžetskim sredstvima.
Ukazano je i na značajan doprinos nevladinih organizacija kulturnom životu lokalnih zajednica. U tom smislu, predloženo je preciziranje uslova njihovog učešća na konkursima, kako povremena budžetska podrška pojedinim programima ne bi bila prepreka za prijavljivanje drugih projekata. Jasnijim pravilima omogućila bi se kontinuirana podrška kvalitetnim sadržajima, uz sprečavanje dvostrukog finansiranja istih aktivnosti.
Sugestije se odnose i na unapređenje odredaba o upravljanju opštinskim javnim ustanovama kulture, njihovoj imovini i finansiranju, uvažavajući ulogu opština kao osnivača koji obezbjeđuju uslove i sredstva za njihov rad. Predloženo je da se izričito uredi pravo predsjednika opštine da imenuje vršioca dužnosti direktora ustanove.
Među predlozima su i javno objavljivanje biografija članova komisija za raspodjelu sredstava, uređivanje mogućnosti otkupa likovnih djela i očuvanje preciznijih pravila o obezbjeđivanju radnog i stambenog prostora umjetnicima i stručnjacima u kulturi.
Zajednica se založila da kultura bude prepoznata kao javno dobro i temelj održivog društvenog razvoja, uz uključivanje načela održivosti i ekološke odgovornosti. Naglašen je i značaj uvažavanja umjetničke, identitetske i društvene vrijednosti književnosti, kulturne baštine i vizuelnih umjetnosti pri uređivanju oblasti kulturnih i kreativnih industrija.
Uz izjašnjenje Zajednice opština, Ministarstvu su dostavljene i dodatne sugestije Glavnog grada Podgorice i opština Kotor i Tivat, kao doprinos daljem unapređenju zakonskog okvira u oblasti kulture.