UMHCG: Neravnopravnost osoba s invaliditetom zbog nepoštovanja standarda u gradnji

Nepoštovanje elemenata i standarda pristupačnosti u planiranju i izgradnji objekata i dalje predstavlja jednu od ključnih prepreka za ravnopravno učešće osoba s invaliditetom u društvu, zbog čega je potrebno dosljedno sprovođenje zakonskih obaveza i veća odgovornost svih aktera u procesu gradnje – saopšteno je iz Udruženja mladih s hendikepom Crne Gore (UMHCG).

Učesnici edukacije, kako je istaknuto, posebno su ukazali na potrebu jačanja svijesti o pristupačnosti i dosljedne primjene zakonskih normi u praksi, uz unapređenje odgovornosti svih koji učestvuju u planiranju i izgradnji objekata.

 U Podgorici je danas, kako navode iz UMHCG, održana edukacija o važećim zakonskim normama i posljedicama nepoštovanja u dijelu pristupačnosti objekata u javnoj upotrebi.

- Zakon o izgradnji objekata sadrži jasne mehanizme i obaveze kojima se garantuje pristup, kretanje i boravak osoba smanjene pokretljivosti i osoba s invaliditetom, ali se u praksi ne primjenjuje u dovoljnoj mjeri – kazala je izvršna direktorica UMHCG-a Marina Vujačić. 

Vujačić je navela da se u brojnim slučajevima javni objekti adaptiraju ili rekonstruišu, a da se pri tome izbjegava obaveza ugradnje standarda pristupačnosti.

- Iako se izvode i milionski radovi, projektna dokumentacija i izvedba često ne obuhvataju elemente pristupačnosti, što predstavlja oblik sistemske diskriminacije koji se ponavlja i duboko je ukorijenjen u društvenoj praksi – istakla je Vujačić. 

Dodala je da posljedice takvog pristupa trpi cijela zajednica, jer se kroz zakonske propuste i ustaljene prakse stvaraju nejednake mogućnosti za različite grupe.

- Da je država dosljedno primjenjivala zakon i sankcionisala nepoštovanje propisa, mogla su se obezbijediti sredstva za rekonstrukciju objekata građenih prije 2008. godine – navela je Vujačić. 

Ona je ocijenila da bi u tom slučaju i svi noviji objekti bili pristupačni, dok je sada situacija takva da mnogi i dalje nemaju ni osnovne standarde pristupačnosti.

- Danas se odgovornost često ne sprovodi u praksi, iako je jasno definisana za sve u lancu – od investitora do stručnog nadzora – dodala je Vujačić. 

Učesnici edukacije istakli su da su kroz program stekli bolje razumijevanje pristupačnosti, ali i razliku između formalne dostupnosti i stvarne pristupačnosti prostora.

- Posebno je važno razumjeti da pristupačnost nije samo tehničko pitanje, već pitanje jednakih prava i svakodnevnog funkcionisanja osoba s invaliditetom – navodi se u saopštenju. 

Kako se dodaje, tokom obuke analizirani su konkretni slučajevi iz prakse, uz sagledavanje uloge svih aktera – od projektovanja i izgradnje do inspekcijskog nadzora.

- Kroz diskusije je ukazano na sistemske propuste i potrebu za dosljednijom primjenom zakona u svim fazama izgradnje objekata – saopštili su organizatori. 

Edukacija je okupila 14 učesnika iz institucija i stručnih tijela, uključujući Upravu za inspekcijske poslove Glavnog grada, Inženjersku komoru Crne Gore, Agenciju za izgradnju i razvoj Podgorice, Univerzitet Crne Gore i resorna ministarstva.