Ko u Crnoj Gori treba da zaustavi Sputnjikovu propagandu i zašto to niko ne čini?

Centar za građansko obrazovanje (CGO) upozorava da se na pojedinim portalima registrovanih u Crnoj Gori i dalje objavljuju tekstovi uz eksplicitnu napomenu da je riječ o integralno prenešenom sadržaju Sputnika Srbije. To, smatraju u toj organizaciji, otvara ozbiljna pitanja o poštovanju međunarodnih obaveza koje je Crna Gora preuzela usklađivanjem sa zajedničkom vanjskom i bezbjednosnom politikom Evropske unije, o funkcionalnosti Odluke koja te obaveze prenosi u domaći pravni poredak, ali i o tome ko je uopšte nadležan i spreman da na to reaguje.

CGO podsjeća da je Odlukom Savjeta EU od 1. marta 2022. godine zabranjeno emitovanje, distribuiranje i svako posredno doprinošenje distribuciji sadržaja Sputnika i RT-a, uključujući sve njihove podružnice i jezičke verzije.

- Sputnik Srbija nije nezavisni medij, već regionalna verzija istog državnog propagandnog aparata, koji djeluje iz Beograda, koristeći činjenicu da Srbija nije pristupila restriktivnim mjerama EU protiv Rusije - kazala je Željka Zvicer, saradnica na programima u CGO-u.

Ona podsjeća da je Vlada Crne Gore donijela Odluku o uvođenju međunarodnih restriktivnih mjera upravo kako bi sankcije EU bile primjenjive i u našem pravnom poretku.

- Portali koji u Crnoj Gori integralno prenose Sputnikov sadržaj, bez obzira na to dolazi li iz Moskve ili Beograda, čine tačno ono što je tom Odlukom zabranjeno - šire propagandu medija koji je EU sankcionisala zbog njegove uloge u dezinformacionom ratu koji prati rusku agresiju na Ukrajinu - navodi Zvicer.

CGO je od Ministarstva kulture i medija tražio informacije o tome koje je konkretne mjere preduzelo radi sprovođenja ove Odluke, a odgovor koji smo dobili zabrinjava više od samog problema.

- Naime, Ministarstvo je odbilo zahtjev uz obrazloženje da ne posjeduje traženu dokumentaciju. Drugim riječima, organ koji je zakonom određen kao jedini nadležan za nadzor nad radom portala nema nijedan dokument koji bi dokazao da je preduzeo bilo kakvu aktivnost na sprovođenju obavezujuće odluke Vlade Crne Gore - kazala je Zvicer.

Razlog, kako ističe, nije nemar, već normativni propust. Naime, među organima nadležnim za sprovođenje Odluke navedeni su Ministarstvo finansija, Ministarstvo unutrašnjih poslova, Agencija za nacionalnu bezbjednost, Agencija za audiovizuelne medijske usluge i drugi organi, ali ne i Ministarstvo kulture i medija.

Na drugoj strani, kaže Zvicer, Zakon o medijima, u članu 59, propisuje da nadzor nad radom internetskih publikacija i štampanih medija vrši isključivo Ministarstvo kulture i medija, dok Agencija za audiovizuelne medijske usluge ima nadležnost isključivo nad elektronskim medijima - televizijama i radio-stanicama.

- Činjenica da Ministarstvo nije našlo za shodno da ukaže na nepravilnost isključenja iz Odluku Vlade ukazuje i na stav te institucije da se namjerno ne bavi ovim poslom. Posljedica je da Sputnikova propaganda nesmetano cirkuliše crnogorskim medijskim prostorom, a sistem je postavljen tako da niko ko bi mogao da reaguje nije formalno obavezan da to učini - napomenula je ona.

CGO je zato pozvala Vladu Crne Gore da hitno izmijeni Odluku i među nadležne organe uvrsti Ministarstvo kulture i medija, u skladu sa nadležnostima koje mu Zakon o medijima povjerava.

Takođe, iz te organizacije su pozvali Ministarstvo da, ne čekajući izmjene Odluke, iskoristi raspoložive mehanizme i preduzme konkretne korake prema portalima koji prenose rusku propagandu, kao i da o tome informiše javnost. Očekuju, poručuje Zvicer, da svi organi koji su već obuhvaćeni Odlukom koordinisano pristupe pitanju distribucije zabranjenih propagandnih sadržaja.

- Crna Gora ne može vjerodostojno zagovarati evropski put, a istovremeno dopuštati da se na njenom medijskom prostoru nesmetano širi sadržaj propagandnog servisa koji je EU sankcionisala zbog njegove uloge u širenju dezinformacija i podršci ruskoj agresiji na Ukrajinu. Još je manje prihvatljivo da se to dešava zbog pravnih i institucionalnih praznina koje je stvorila sama država. Ako je Vlada Crne Gore preuzela evropske obaveze, onda ih mora i dosljedno sprovoditi. U suprotnom, ostaje otvoreno pitanje da li je riječ o nedostatku kapaciteta, političke volje ili nečem trećem - poručila je Zvicer.