IJZ: Obavezna vakcinacija uvedena radi zaštite zdravlja djece

Mjera propisana novim Zakonom o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti, koja se odnosi na obaveznu vakcinaciju djeteta prije upisa u vrtić, uvedena je radi zaštite zdravlja djece i smanjenja rizika od pojave epidemija u kolektivima, saopštili su iz Instituta za javno zdravlje (IJZ).

 Iz te zdravstvene ustanove su podsjetili da je novim Zakonom o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti predviđena obavezna potvrda o sprovedenoj obaveznoj vakcinaciji djeteta kao uslov za upis i/ili pohađanje predškolskih ustanova. 

 - Ova mjera uvodi se radi zaštite zdravlja djece, posebno najmlađih koji su najosjetljiviji za razvoj teških oblika pojedinih zaraznih bolesti, kao i radi smanjenja rizika od pojave epidemija u kolektivima, gdje se infekcije najbrže šire- kazali su iz IJZ-a.

 Oni su rekli da su predškolske ustanove okruženje sa čestim i bliskim kontaktom djece, pa i mali pad obuhvata vakcinacijom može dovesti do pojave i širenja bolesti koje se vakcinama mogu spriječiti.

 Iz Instituta su kazali da, sa druge strane, obuhvat vakcinacijom u Crnoj Gori bilježi pad tokom posljednjih deset godina. 

 Oni su istakli da je zdravstveni sistem, uz podršku međunarodnih partnera, prvenstveno Svjetske zdravstvene organizacije i UNICEF-a, sprovodio brojne mjere s ciljem unapređenja imunizacije. 

 - Međutim, rezultati tih aktivnosti, kada je u pitanju obuhvat vakcinacijom među djecom predškolskog uzrasta, bili su ograničeni i kratkoročni, pa se trend pada obuhvata nastavio- kaže se u saopštenju. 

 Navodi se da je pad obuhvata naročito izražen za vakcinu protiv morbila, zaušaka i rubele. 

 - Obuhvat među predškolskom djecom rođenom u periodu 2020–2024. godine iznosi 49,8 odsto, dok među najmlađom djecom rođenom 2024. godine iznosi svega 10,5 odsto- rekli su iz IJZ-a. 

 Kako su kazali, trenutno više od 18 hiljada djece predškolskog uzrasta nije primilo nijednu dozu MMR vakcine, dok je do 18. godine taj broj veći od 30 hiljada djece.

 - S obzirom na to da je obuhvat najniži upravo u najmlađim uzrastima, gdje je i epidemiološki rizik najveći, bilo je neophodno preduzeti odlučan korak kako bi se dugogodišnji silazni trend obuhvata preokrenuo u uzlazni trend prihvatanja vakcinacije- kaže se u saopštenju.

 Navodi se da novo zakonsko rješenje predviđa kontrolu vakcinalnog statusa pred upis u predškolske ustanove kao zaštitnu mjeru, sa ciljem obezbjeđivanja bezbjednog boravka djece u kolektivima bez rizika od pojave opasnih zaraznih bolesti. 

 - Slična zakonska rješenja već postoje u zemljama regiona, uključujući Sloveniju, Srbiju, Albaniju. Obuhvati vakcinacijom u ovim državam su posljednjih godina na znatno višem nivou nego u Crnoj Gori- rekli su iz Instituta.

 Oni su dodali da su, takođe, tokom ranijih godina donijete brojne sudske presude kojima je potvrđena opravdanost da država, u interesu javnog zdravlja, može propisati obaveznost vakcinacije.

 - S obzirom na period donošenja zakona, postoji dovoljno vremena da nevakcinisana djeca nadoknade propuštene doze vakcina i narednu upisnu godinu u predškolske ustanove dočekaju zaštićena i bezbjedna za boravak u kolektivu- kaže se u saopštenju.

 IJZ je, kako su rekli, već pokrenuo dodatne promotivno-edukativne aktivnosti, dok će domovi zdravlja organizovati dodatne termine za vakcinaciju, uključujući i vikende. 

 Iz te zdravstvene ustanove su poručili da će, takođe, biti preduzeti napori da se obezbijede dodatne količine vakcina za nesmetano sprovođenje imunizacije, jer se očekuje porast interesovanja.

 - Država i zdravstveni sistem sada su odlučili da naprave korak koji je godinama izostajao, a ova prilika ne smije biti propuštena. Reakcija društva mora uslijediti prije nego što kolektivno oklijevanje i odbijanje vakcinacije budu plaćeni epidemijama i gubitkom ljudskih života- istakli su iz Instituta.

 Oni su naglasili da su, zajedno sa obrazovnim sektorom, roditeljima i cjelokupnom društvenom zajednicom, dužni da grade sigurnu i zdravu budućnost i spriječe povratak opasnih zaraznih bolesti koje bi mogle skupo koštati.

 - Očekuje se da se adekvatnom implementacijom novog Zakona može postići rast obuhvata vakcinacijom, naročito među djecom predškolskog uzrasta, smanjenje udjela nevakcinisane djece u predškolskim ustanovama, čime se direktno smanjuje rizik od epidemija- kaže se u saopštenju.

 U IJZ-u smatraju da se implementacijom novog Zakona može postići dalje unapređenje procesa sprovođenja vakcinacije, bolje informisanje roditelja i jednostavan program nadoknade vakcinacije, kako bi mjera bila prvenstveno zaštitna i podržavajuća.