Herceg Novi: Usvojeni statuti devet preduzeća i agencija čiji je osnivač opština

Većinom glasova danas su na desetoj sjednici lokalnog parlamenta po hitnom postupku usvojeni statuti devet privrednih društava čije je osnivač Opština Herceg Novi, a koji su usklađeni sa Zakonom o privrednim društvima.

Nove statute imaju preduzeća: Vodovod i kanalizacija, Čistoća, Društvo za izgradnju vodovodne i kanalizacione infrastrukture, Komunalno stambeno, Parking servis i Sportski centar kao i Agencija za izgradnju i razvoj grada, Agencija za upravljanje gradskom lukom i Agencija za razvoj i zaštitu Orjena.

Skupština opštine, kako je u ime predlagača kazao potpredsjednik Opštine, Ivan Otović, u obavezi je da sve statute opštinskih preduzeća, društava i agencija uskladi sa novim Zakonom o provrednim društvima.

On je u formi amandmana predložio izmjene statuta svih preduzeća, društava i agencija čiji je osnivač Opština Herceg Novi.

– Mandat dosadašnjih organa upravljanja, odbora direktora društva i izvršni direktor, prestaje danom stupanja na snagu ovog statuta, a nastavljaju da obavljaju dužnost do izbora novih organa društva. Stupanjem na snagu novog statuta, prestaje mandat odboru direktora i izvršnom direktoru društva, koji su izabrani na osnovu statuta koji prestaje da važi. Društvo je u obavezi da u roku od 30 dana od dana stupanja na snagu ovog statuta uskladi svoju organizaciju i poslovanje – naveo je on.

U objedinjenoj raspravi po svim tačkama, odbornica GP Idemoo Olivera Doklestić je istakla da je bilo jasno da je odgađanje tačke Izbor i imenovanje za izvršnog direktora Vodovoda po mandatu iz 2022. godine, a po pravnosnažnoj presudi, zapravo usporavano do usvajanja novih statuta.

Doklestić je ukazala na problematičnu strukturu upravljanja i potencijalno smanjenje institucionalne kontrole. Istakla je da preduzeća imaju dva ključna tijela – skupštinu društva i odbor direktora – ali da je njihova stvarna funkcionalnost dovedena u pitanje, naročito kroz ulogu izvršnih direktora i način donošenja odluka.

– Što znači da sutra tema Vodovoda i kanalizacije, Čistoće, Stambeno-komunalnog preduzeća, koje ovdje izazivaju najviše reakcija i najduže traju rasprave, zapravo više ne moraju da se nađu pred odbornicima. I to je ključna stvar. Znači, vi najvažnije, najvitalnije teme za ovaj grad, za njegov razvoj, za njegovu finansijsku situaciju, za razvojne programe, za zapošljavanje, izvlačite bukvalno iz skupštinskih službi, iz skupštinskih klupa - kazala je Doklestić i naglasila da se ovim rješenjima marginalizuju opozicija i stručna javnost, dok se odlučivanje koncentriše unutar partijskih struktura.

Na kraju, uputila je poziv da se sporni statuti povuku, uz ocjenu da predstavljaju „antidemokratski dokument“ koji može imati dugoročno negativne posljedice po upravljanje gradom i interese građana.

Odbornik DPS Dejan Stojadinović je kašnjenje sa ovom sjednicom, neblagovremeno dostavljanje skupštinskih materijala i amandmana okarakterisao kao amatersko, te istakao da je bilo potrebno angažovati pravni tim u pripremi ovih materijala.

Pitao je da li su upućeni amandmani u skladu sa zakonima o lokalnoj samoupravi, sprečavanju koripcije i Ustavom, kao i da li skupština ima pravo da imenuje VD direktore na 30 dana.

Odbornik Otvorene Boke Gojko Đurđević kritikovao je predložene statute javnih preduzeća, posebno ukazujući na, kako je naveo, preglomaznu i nejasnu upravljačku strukturu. On je doveo u pitanje ulogu generalnog direktora, ističući da nije jasno po čemu se njegove nadležnosti razlikuju od ostalih izvršnih direktora, niti zašto se uvodi toliki broj rukovodećih funkcija, naročito u preduzećima poput Stambeno-komunalnog.

Posebno je problematizovao termin „koordinacija“ između direktora, ocjenjujući ga kao pravno i praktično neodređen, što može dovesti do izbjegavanja odgovornosti.

On je ukazao i na, kako tvrdi, nelogična zakonska rješenja, poput odredbe da se uzdržan glas smatra kao glas „za“, kao i pravila da odsutni član snosi odgovornost ako se ne izjasni u roku od osam dana. Prema njegovim riječima, takve norme uvode pravnu nesigurnost i ostavljaju prostor za proizvoljna tumačenja. Dodatno je upozorio na preklapanje nadležnosti između direktora i skupštine, kao i na nedovoljno precizna rješenja u vezi sa upravljanjem i finansijama preduzeća.

Odbornica Novske liste Jasmina Konjević istakla je da osoba mora da ima licencu da rukovodi određenim sektorom komunalnog preduzeća.

– Za licence mora da ima 7.1, stručnu spremu. A onda imamo činjenicu da su neizvršni direktori oni koji njima rukovode, neki koji imaju šest ili nemaju uopšte raspisanu kvalifikaciju - rekla je ona.

Odbornik IRA-e, Nikola Radman poručio je da izmjene Zakona o privrednim društvima otvaraju pitanje prethodnog zakonskog rješenja, za koje tvrdi da je vladajućim strukturama u Crnoj Gori omogućilo da u upravne odbore imenuju oko 5.000 ljudi.

– Prije deset dana usvojen lex specialis koji se takođe odnosi na privredna društva, ali isključivo na ona u vlasništvu države i opština. Taj zakon je već stupio na snagu, ali je njegova primjena odložena za godinu dana, i to zbog izbora. Ono što mene, kao građanina, iritira jeste činjenica da niko iz ovog doma nije reagovao na ovakva zakonska rješenja, već ih slijepo slijedimo, rekao je on.

Odbornik NSD Mitar Kisjelica kazao je da su još 1. juna urgirali da se pokrene postupak usaglašavanja statuta sa zakonskim izmjenama.

– Radi sprečavanja blokade ovih preduzeća moraćemo da glasamo za ove izmjene. Treba istaći da je ovo samo dio jednog šireg procesa. Statute ćemo uskoro morati da uskladimo i sa Zakonom o upravljanju privrednim društvima u vlasništvu države, koji uskoro stupa na snagu, kao i sa Zakonom o lokalnoj samoupravi, koji tek treba da bude izmijenjen i usvojen. Zbog toga će ovi statuti sigurno biti mijenjani još više puta - rekao je on.

Odbornik Demokrata, Nikola Samardžić kazao je da je usvajanje statuta pitanje njihovog usaglašavanja sa državnim zakonom, te da lokalna samouprava u tom dijelu nema mogućnost da bilo šta mijenja.

– Zakon je donijet u parlamentu, gdje su za njega glasali i vlast i opozicija. Svi su podržali zakon, a sada ovdje kolege iz tih stranaka imaju zamjerke na statute. Isti statuti usvajaju se i u drugim opštinama i svi smo u istom problemu. Naš jedini zadatak je da izglasamo ove statute kako bi firme nastavile da rade. Ako ih ne izglasamo, firme će biti blokirane. Znači, možemo sami sebe da blokiramo - rekao je on.

Skupštinskom zasijedanju prisustvovao predsjednik Udruženja komunalnih preduzeća Mladen Rostović koji je ukazao da statut preduzeća Komunalno stambenog nije usvojio Upravni odbor, već predložio Skupštini.

– Procedura nije ispoštovana i ne postoji odluka da je usvojen Statut. Upravni odbor je razmatrao i poslali predlog, a vi odlučite o tome  -kazao je Rostović.