Čin odgovornosti prema sebi i drugima: Besplatno testiranje na HIV širom Crne Gore
Nacionalni dan testiranja na HIV obilježava se širom Crne Gore kroz organizovanje besplatnog i povjerljivog testiranja, produženo radno vrijeme savjetovališta, terenske aktivnosti u saradnji sa nevladinim organizacijama, distribuciju edukativnog materijala i intenziviranje javnozdravstvenih kampanja usmjerenih na podizanje svijesti.
Kako su istakli su Ministarstvu zdravlja, zdravstvene ustanove i partnerske organizacije toga dana posebno naglašavaju dostupnost usluge, važnost rane dijagnostike i značaj odgovornog odnosa prema sopstvenom i javnom zdravlju.
- Ovaj datum ustanovilo je Ministarstvo zdravlja Crne Gore, na inicijativu Instituta za javno zdravlje Crne Gore, s ciljem sistemskog i kontinuiranog podsticanja građana i građanki na pravovremeno testiranje. Proglašenjem 4. marta Nacionalnim danom testiranja na HIV, institucionalno je potvrđena opredijeljenost države da prevenciju, rano otkrivanje i dostupnost terapije postavi među prioritete javnog zdravlja - naveli su u saopštenju.
Testiranje na HIV predstavlja, poručuju oni, odgovoran čin brige o sopstvenom zdravlju i dobrobiti zajednice.
- Ono je jedini pouzdan način da se utvrdi prisustvo infekcije i ključni je korak ka njenom suzbijanju. Rano otkrivanje omogućava pravovremeno započinjanje terapije, očuvanje kvaliteta života i dugoročnu stabilnost. Kada se HIV dijagnostikuje na vrijeme i liječenje započne bez odlaganja, moguće je voditi dug, ispunjen i kvalitetan život - naglasili su u MZD.
Danas su u Crnoj Gori, ukazuju oni, dostupne brojne besplatne, brze i povjerljive opcije testiranja.
- Brzi testovi mogu se obavljati u zdravstvenim ustanovama, kao i na terenu u saradnji sa nevladinim organizacijama, uz formalizovane memorandume o saradnji sa javnozdravstvenim institucijama. Time je osigurana dostupnost usluge uz visok nivo stručnosti i diskrecije - naveli su u saopštenju.
U proteklim godinama sistem testiranja dodatno je, kažu oni, unaprijeđen uspostavljanjem mreže regionalnih savjetovališta za dobrovoljno, povjerljivo savjetovanje i testiranje (DPST) pri domovima zdravlja u Baru, Kotoru, Herceg Novom, Podgorici, Nikšiću, Bijelom Polju, Beranama, Pljevljima i Budvi.
- Tokom 2025. godine u ovim savjetovalištima realizovano je 1.040 testiranja, pri čemu je testirano 949 osoba. Prema procjenama UNAIDS, dobijenim primjenom SPECTRUM metodologije, prevalencija HIV-a u populaciji uzrasta od 15 do 49 godina u Crnoj Gori iznosi 0,1 odsto. Procjenjuje se da sa HIV-om živi oko 400 osoba, od kojih 69 odsto poznaje svoj HIV status, što dodatno ukazuje na potrebu kontinuiranog podsticanja testiranja - naveli su u MZD.
Savremena antiretrovirusna terapija dostupna u Crnoj Gori omogućava, ističu oni, smanjenje količine virusa ispod nivoa detekcije.
- Osoba koja je na terapiji i ima održiv, nedetektabilan virusni odgovor ne može prenijeti HIV na neinficirane osobe, što predstavlja snažan javnozdravstveni argument za rano testiranje i pravovremeno započinjanje liječenja - naglasili su u MZD.
Oni pozivaju građane i građanke da se informišu i obave testiranje na HIV, jer znanje o sopstvenom statusu predstavlja temelj lične sigurnosti, odgovornosti i zajedničkog napora ka okončanju epidemije.