<article>U Budilniku na Televiziji E analiziramo projekat CEMI-ja koji kroz odgovorno medijsko izvještavanje doprinosi većoj vidljivosti i prihvaćenosti LGBTIQ+ zajednice. Biće riječi i o porukama iz Spektre da je Zakon o samoodređenju ustavna obaveza države na putu ka zatvaranju Poglavlja 23. U Budilniku govorimo i o najavi novog štrajka pritvorenika u spuškog zatvoru, ali i o podacima koji pokazuju da zaposleni u Crnoj Gori na bolovanju provode znatno više dana nego u Zapadnoj Evropi.Budite uz Televiziju E od sedam sati.</article>

U Budilniku na Televiziji E analiziramo projekat CEMI-ja koji kroz odgovorno medijsko izvještavanje doprinosi većoj vidljivosti i prihvaćenosti LGBTIQ+ zajednice.&nbsp;
Biće riječi i o porukama iz Spektre da je Zakon o samoodređenju ustavna obaveza države na putu ka zatvaranju Poglavlja 23.&nbsp;
U Budilniku govorimo i o najavi novog štrajka pritvorenika u spuškog zatvoru, ali i o podacima koji pokazuju da zaposleni u Crnoj Gori na bolovanju provode znatno više dana nego u Zapadnoj Evropi.
Budite uz Televiziju E od sedam sati.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

400x240

400x203

thumbnail

Budilnik

Televizija E

Društvo

Budilnik: O projektu CEMI-ja, porukama iz Spektre, novom štrajku pritvorenika...

U Budilniku na Televiziji E analiziramo projekat CEMI-ja koji kroz odgovorno medijsko izvještavanje doprinosi većoj vidljivosti i prihvaćenosti LGBTIQ+ zajednice. 
Biće riječi i o porukama iz Spektre da je Zakon o samoodređenju ustavna obaveza države na putu ka zatvaranju Poglavlja 23. 
U Budilniku govorimo i o najavi novog štrajka pritvorenika u spuškog zatvoru, ali i o podacima koji pokazuju da zaposleni u Crnoj Gori na bolovanju provode znatno više dana nego u Zapadnoj Evropi.
Budite uz Televiziju E od sedam sati.

Bosna i Hercegovina sve je bliža velikim američkim investicijama. Gasovodi, gasne elektrane, modernizacija aerodroma, telekomunikacije i nova berza – sve su to projekti vrijedni milijarde eura koji bi mogli značajno promijeniti ekonomsku mapu zemlje. Ovaj američki investicioni zamah dolazi u trenutku kada se kineske kompanije sve snažnije uključuju u infrastrukturne projekte u regionu koji je u velikoj mjeri zavisan od ruskih energenata. Ambasada Sjedinjenih Američkih Država u Sarajevu posljednjih mjeseci otvoreno radi na privlačenju investitora, ističući da iza tog angažmana stoji stvarni ekonomski i bezbjednosni interes, uz snažnu političku podršku. - Američke investicije mogle bi obezbijediti iskorak u ključnim sektorima, prije svega kroz izgradnju infrastrukture koja bi privukla i druge strane investitore - ocijenila je za Radio Slobodna Evropa profesorica Ekonomskog fakulteta u Sarajevu Azra Hadžiahmetović. <h2>Gasovod koji se čeka dvije decenije</h2> Najveći američki interes u posljednjim mjesecima usmjeren je na projekat Južne gasne interkonekcije – novog gasovoda iz srednje Bosne ka terminalu na hrvatskom ostrvu Krk, koji je planiran prije više od 20 godina. Gasovod bi omogućio diversifikaciju snabdijevanja i smanjio gotovo pet decenija dugu zavisnost Bosne i Hercegovine isključivo od ruskog gasa. Interes za ulaganje iskazala je američka kompanija AAFS Infrastructure and Energy LLC, osnovana krajem prošle godine. Na njenom čelu je Džesi Binal, bivši član pravnog tima predsjednika SAD-a Donalda Trampa, dok je potpredsjednik Džozef Flin, čiji je brat Majkl bio Trampov savjetnik za nacionalnu bezbjednost. Oni su sredinom januara razgovarali sa vlastima u Bosni i Hercegovini. Za izgradnju gasovoda interes je iskazala i korporacija Bechtel, čiji su predstavnici takođe posjetili BiH. Bosna i Hercegovina trenutno manje od pet odsto energije dobija iz gasa, koji se uglavnom koristi za grijanje domaćinstava u Sarajevu i nekoliko manjih gradova, kao i za industriju povezanu sa Željezarom u Zenici. Uprkos relativno maloj potrošnji ovog energenta, značaj projekta istakli su i članovi Savjeta za energetsku dominaciju SAD-a – američki sekretari za resurse i energetiku Dag Bergam i Kris Rajt, koji su o tome razgovarali sa zvaničnicima BiH i Hrvatske u Atini 7. novembra. Gasovod bi Bosnu i Hercegovinu povezao sa hrvatskom mrežom i terminalom za tečni prirodni gas (LNG) na ostrvu Krk, gdje oko 60 odsto gasa dolazi iz Sjedinjenih Američkih Država, a ostatak sa Bliskog istoka.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260204210240_cf9ab2275328acd00cef8c972716ebbb2c040a865119eea1cfc8557f9a448669.png" data-media-id="editor_0" data-image-id="20260204210240_cf9ab2275328acd00cef8c972716ebbb2c040a865119eea1cfc8557f9a448669" data-rendition-name="original" width="770" height="667" loading="lazy" alt="prijekti u bosni"></figure>  U budućnosti bi se Južna gasna interkonekcija mogla na jugu povezati sa Transjadranskim gasovodom, planiranim prema Crnoj Gori, Albaniji i kaspijskom regionu. <h2>Gasne elektrane</h2> Američki investitori razgovaraju sa vlastima u BiH i o izgradnji gasnih termoelektrana u Mostaru, Kaknju i Tuzli. Većina električne energije u Bosni i Hercegovini proizvodi se u termoelektranama na ugalj, dio u hidroelektranama, dok se manji dio dobija iz solarnih i vjetroelektrana. Nameti Evropske unije na „prljavu energiju“, uvedeni ove godine, dodatno opterećuju izvozno orijentisanu privredu. Termoelektrane u BiH u prosjeku su stare oko 40 godina, troše više uglja, proizvode manje električne energije i često se kvare, zbog čega elektroprivrede uvoze struju i posluju sa gubicima.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260204210240_b9ff627bbe48306537acb70d71727783740d8c6f822b297e5e0d6b31dd5b8701.png" data-media-id="editor_1" data-image-id="20260204210240_b9ff627bbe48306537acb70d71727783740d8c6f822b297e5e0d6b31dd5b8701" data-rendition-name="original" width="757" height="728" loading="lazy" alt="prijekti u bosni"></figure>  Izgradnjom novih gasnih elektrana mogao bi se ublažiti problem nakon potpunog gašenja termoelektrana, na što se Bosna i Hercegovina obavezala do 2050. godine. <h2>Koncesije nad aerodromima i izgradnja auto-puteva</h2> Američke kompanije izrazile su interes i za koncesije nad aerodromima u Sarajevu, koji je u vlasništvu Vlade Federacije BiH, kao i u Mostaru, koji je u vlasništvu grada. Delegacija Bechtela, poznate američke inženjersko-građevinske kompanije, posjetila je Bosnu i Hercegovinu i u januaru 2026. godine razgovarala sa vlastima, iskazujući interes ne samo za gasovod Južna interkonekcija, već i za izgradnju auto-puteva.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260204210240_fb04c1da0f7f5ec430ce064198f389b487308f6f7b5f06366ed3cb80e2ac5ef4.png" data-media-id="editor_2" data-image-id="20260204210240_fb04c1da0f7f5ec430ce064198f389b487308f6f7b5f06366ed3cb80e2ac5ef4" data-rendition-name="original" width="758" height="702" loading="lazy" alt="prijekti u bosni"></figure>  U Bosni i Hercegovini izgrađeno je oko 250 kilometara auto-puteva, u poređenju sa više od 1.300 kilometara u Hrvatskoj i oko 1.000 kilometara u Srbiji. Entitet Federacija BiH, uz pomoć evropskih kredita, gradi autoput od juga ka sjeveru, dok Republika Srpska, pored već izgrađenog auto-puta od Banje Luke do Doboja, realizuje još nekoliko kraćih dionica, koje izvode kineske kompanije.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260204210240_2ebfc430f681cc84919b7930a8c5ab7a2f7932759693837ee931e05cd8ab9c4d.png" data-media-id="editor_3" data-image-id="20260204210240_2ebfc430f681cc84919b7930a8c5ab7a2f7932759693837ee931e05cd8ab9c4d" data-rendition-name="original" width="847" height="803" loading="lazy" alt="prijekti u bosni"></figure>  <h2>Ko će finansirati projekte?</h2> Podršku projektima pružila je Američka trgovinska i razvojna agencija (USTDA), čiji je pravni savjetnik Sem Kvon sredinom januara boravio u Sarajevu. USTDA ne investira direktno, već finansira studije izvodljivosti, tehničku pripremu projekata i radi na povezivanju sa američkim investitorima. Prema dostupnim podacima sa sajta ove agencije, američke kompanije nude tri osnovna modela finansiranja. Prvi model je javno-privatno partnerstvo, u kojem entitet ili javno preduzeće ulazi u projekat zajedno sa američkim investitorom. Drugi modeli su „Izgradi – posjeduj – upravljaj“ (BOO) i „Izgradi – upravljaj – prenesi“ (BOT), u kojima američki koncesionar obezbjeđuje sredstva, gradi i upravlja projektom tokom određenog perioda, nakon čega eventualno prenosi vlasništvo. Treći model je „ključ u ruke“ (EPC), u okviru kojeg američka kompanija preuzima projektovanje, nabavku i izgradnju, dok se projekat finansira sopstvenim sredstvima, najčešće kreditima. Bechtel je već primjenjivao EPC model u regionu, gradeći stotine kilometara autoputeva u Hrvatskoj, Srbiji, Sjevernoj Makedoniji i na Kosovu, preuzimajući kompletnu odgovornost za projektovanje, nabavku i izgradnju. Strane banke često preferiraju ovaj model jer smanjuje rizik za države i koncentriše odgovornost na jednog izvođača. U Bosni i Hercegovini postoje dvije berze – u Sarajevu i Banjoj Luci – ali je tržište kapitala i dalje nerazvijeno. U oktobru 2025. godine objavljeno je da američki investitori, zajedno sa domaćim partnerima, planiraju uspostavljanje berze u Brčko distriktu BiH, trećoj administrativnoj jedinici u zemlji. Američki predstavnici razgovarali su sa vlastima BiH i o razvoju telekomunikacionog sektora, prije svega o uvođenju mobilnih mreža pete generacije (5G), koje su već dostupne u drugim državama Zapadnog Balkana.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260204210240_f4b0c03724b88a2d648cb0ce6604f2c747a7e8cbc1538f7c0e788065f6dfdc3e.png" data-media-id="editor_4" data-image-id="20260204210240_f4b0c03724b88a2d648cb0ce6604f2c747a7e8cbc1538f7c0e788065f6dfdc3e" data-rendition-name="original" width="842" height="596" loading="lazy" alt="prijekti u bosni"></figure>  <h2>Zašto su američke investicije važne?</h2> Trenutno najviše investitora u Bosnu i Hercegovinu dolazi iz Hrvatske, Srbije, Austrije, Slovenije i Njemačke, uz značajna ulaganja iz Italije, Rusije i Turske. Potencijalna ulaganja Sjedinjenih Američkih Država dolaze u trenutku kada se Rusija povlači iz naftnog sektora u Srbiji, dok je budućnost rafinerija Zarubežnjefta u Brodu i Modriči, koje godinama posluju sa gubicima, i dalje neizvjesna. Realizacija najavljenih projekata predstavljala bi strateški iskorak u diversifikaciji energetskih izvora, jačanju infrastrukture i smanjenju uticaja Kine, koja posljednjih godina intenzivno ulaže u region. - Potencijal je ogroman i postoji ozbiljna šansa za uspjeh, imajući u vidu da su Sjedinjene Američke Države ključni geopolitički partner Bosne i Hercegovine još od Dejtonskog sporazuma iz 1995. godine i garant političke stabilnosti, što je ono što investitori traže - ocijenio je makroekonomski analitičar Faruk Hadžić. On ističe da velike američke građevinske kompanije do sada nijesu bile zainteresovane za manje dionice autoputeva, ali da bi mogle pokazati interes za velike projekte, poput brze ceste od Tuzle prema Hrvatskoj i Srbiji, kao i prema Sarajevu, za koje je dio potrebne dokumentacije već pripremljen. <h2>Moguće prepreke</h2> Decentralizacija Bosne i Hercegovine, definisana Dejtonskim sporazumom i Ustavom, podrazumijeva da su nadležnosti za ekonomiju podijeljene između entiteta i kantona, što često usporava realizaciju projekata. Veliki energetski i infrastrukturni projekti u BiH zahtijevaju saglasnosti i dozvole na više nivoa vlasti, izmjene zakona, međudržavne sporazume, poštovanje međunarodnih obaveza i usklađivanje sa Evropskom unijom. - Ipak, vjerujem u dugogodišnju američku upornost da riješi određena pitanja unutar BiH kako bi ostvarili ono što su naumili - kazala je profesorica Azra Hadžiahmetović. Do sada su američka ulaganja u Bosni i Hercegovini bila rijetka i uglavnom koncentrisana u vojnoj industriji. Kao primjer navodi se kompanija Sitko Acquisition LLC, koja je preuzela udjele u preduzećima Pretis u Vogošći i Binas u Bugojnu, dok Vlada Federacije BiH zadržava većinski paket akcija.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260204210240_5169113b57e3dc1c5eabcbf8aa4d7c13cd62624f0f0c3286cbd7bd113dea9686.png" data-media-id="editor_5" data-image-id="20260204210240_5169113b57e3dc1c5eabcbf8aa4d7c13cd62624f0f0c3286cbd7bd113dea9686" data-rendition-name="original" width="828" height="581" loading="lazy" alt="prijekti u bosni"></figure>

Gasovodi, gasne elektrane, modernizacija aerodroma: Investicijska ofanziva SAD-a u BiH

Pariško tužilaštvo pokrenulo je danas istragu zbog sumnje da su kineski državljani pokušali da prikupe osjetljive podatke francuske vlade i vojske koristeći satelitsku tehnologiju Starlink. Četiri osobe su obuhvaćene istragom, dok su dvije zadržane u pritvoru, piše Politico.
- Četiri osobe su privedene istražnom sudiji radi podizanja optužnice, a za dvije je određen istražni zatvor - navodi se u saopštenju državnog tužilaštva. Istražitelji ispituju moguće radnje „prenošenja informacija stranoj sili, kompaniji ili organizaciji pod stranom kontrolom, odnosno njihovim agentima, na način koji bi mogao da ugrozi temeljne interese države - dodaje se u saopštenju.&nbsp;
Za to krivično djelo zaprijećena je kazna do 15 godina zatvora.
<h2>Otkrila ih antena</h2>
Državno tužilaštvo je saopštilo da je policija prošle sedmice obaviještena o dvojici osumnjičenih za sprovođenje operacija satelitskog presretanja iz iznajmljenog stana u regiji Žirond, u blizini Bordoa.
Na njih su upozorili susjedi koji su primijetili postavljenu „satelitsku antenu prečnika oko dva metra“, a istovremeno su imali prekide u internet vezi.&nbsp;
- Postavljeni uređaj korišćen je za ilegalno presretanje satelitskih signala, uključujući komunikaciju između vojno ključnih subjekata - navodi se u saopštenju.
U zahtjevima za vizu za ulazak u Francusku, osumnjičeni su naveli da rade za kompaniju koja se bavi „pametnim zracima, prepoznavanjem signala i satelitskim mrežama, te sarađuje sa univerzitetima koji realizuju vojno orijentisane projekte“.

Kineski špijuni pokušali da ukradu vojne podatke Francuske?

Total household indebtedness in Montenegro based on bank loans is on the rise, both in terms of the number of borrowers and the overall amount of debt. The Central Bank notes that these figures must be viewed within a broader economic context, with an emphasis on responsible lending.
- Total indebtedness of individuals based on bank loans, as of December 31, 2025, amounts to 2,43 billion euros - Coordinator of the Supervision Sector at the Central Bank of Montenegro Nikola Bašanović told Portal ETV.
Responding to a question from Portal ETV, he stated that as of December 31, 2025, a total of 168.034 individuals had active bank loans.
- The average indebtedness of individuals based on bank loans, per adult citizen of Montenegro, as of December 31, 2025, amounts to 4.900 euros - Bašanović emphasized.
Asked whether these figures are a cause for concern, Bašanović said that when observing trends in total household indebtedness in Montenegro, an increase can be seen both in the number of indebted individuals and in the total outstanding debt balance.
- Compared to 2021, the number of indebted individuals increased by around 13 percent by the end of 2025. On the other hand, the nominal growth of total household indebtedness compared to 2021 amounted to around 67 percent by the end of 2025. However, the nominal amount of debt cannot be viewed in isolation, but rather in the context of the broader economic environment, primarily the growth in average wages. The average net wage increased by around 89 percent by the end of 2025 compared to 2021 - he said.
As he explained, rising incomes have strengthened citizens’ creditworthiness, combined with more favorable lending conditions and an increased willingness and interest in using credit products.
- When approving loans, banks are required to assess the client’s creditworthiness. In practice, banks apply a rule whereby the client’s total monthly debt does not exceed a certain percentage of their monthly income, in order to ensure that the client can regularly meet their obligations. These percentages vary from bank to bank and are the result of internal policies, with the obligation to comply with regulatory guidelines that promote responsible lending - he added.
Bašanović stressed that the Central Bank of Montenegro, in line with its mandate to preserve financial system stability, recommends responsible and moderate borrowing by citizens, in accordance with their real financial capacities.
- Within its supervisory competencies, the Central Bank of Montenegro continuously monitors clients’ indebtedness through numerous bank reports, which include key data on loan structure, repayment periods, interest rates, and the level of regularity in meeting obligations - he pointed out.
In that context, he added, the implementation of the new Consumer Credit Law is of particular importance, as it regulates the rights and obligations of consumers and lenders, as well as mechanisms for protecting users of financial services.
- Among other things, this law ensures transparent information for clients about all loan costs, while, with the aim of preventing excessive indebtedness, it prescribes a more detailed and stricter assessment of consumers’ creditworthiness compared to previous regulations, thereby ensuring responsible lending and strengthening financial stability - Bašanović said in his statement to Portal ETV.

More than 168.000 citizens indebted to banks, owing 2,43 billion euros

"Nadam se da će Angelu Merkel uskoro pregaziti autobus“. Te mračne fantazije potiču iz pera Stiva Benona, bivšeg savjetnika američkog predsjednika Donalda Trampa, i dio su novoobjavljenih djelova iz tzv. Epstinovih dosijea.
Njemački nedjeljnik Špigel prenosi da se među stotinama hiljada mejlova i četova nalaze i djelovi koji se bave situacijom u njemačkoj politici.
<h2>Benon protiv Njemačke</h2>
Radi se o razgovorima, u međuvremenu preminulog Džefrija Epstina s više osoba o aktuelnoj njemačkoj politici. U tim razgovorima, prije svega s bivšim Trampovim savjetnikom Benonom, Epstin se negativno izjašnjava o tadašnjoj kancelarki Angeli Merkel, a slično kao i kasnije osobe iz Trampove uticajne sfere, poput Ilona Maska, u pozitivnom svjetlu gleda na uspon desničarske Alternative za Njemačku (AfD).
Uoči EU-izbora Benon i Epstin tako maštaju o jačanju desnice u Evropskoj uniji na koju Benon, kako se navodi u jednoj prepisci s Epstinom, ima „veliki uticaj“. Pored tadašnjeg Nacionalnog fronta u Francuskoj, Benon navodi i italijanskog desničara Matea Salvinija, Britanca Najdžela Faraža i njemački AfD.
Epstinu i Benonu je pobjeda desničara na izborima za parlament Evropske unije važna, kako bi suzbili pravila koja je EU pripremala po pitanju kriptovaluta.&nbsp;
- Tako ćemo moći da spriječimo svaku kripto-regulativu ili sve drugo što želimo - napisao je Benon, a prenosi Špigel. Desničarske frakcije u Evropskom parlamentu parlamentu bile su protiv planirane regulacije kriptovaluta.
<h2>AfD u centru pažnje</h2>
Stiv Benon se u više navrata nalazio i sa liderima Alternative za Njemačku, pa tako i sa sadašnjim kopredsjednicima te stranke Alis Vajdel i Tinom Krupalom. Oni su čak Benona, u tom trenutku bivšeg savjetnika Donalda Trampa, pozvali kao gosta u Bundestag - ali do te posjete nikada nije došlo.
Poslanik vladajuće Hrišćansko-demokratske unije (CDU) Johanes Folkman, inače unuk bivšeg njemačkog kancelara Helmuta Kola, nakon otkrivanja tih dokumenata ocjenjuje da je vidljiv „jasan uticaj SAD na AfD“.
- Sigurno nije slučajno što su poslanici AfD-a glasali protiv odredbe o kontroli kriptovaluta - napisao je Folkman na platformi Iks.
<h2>Pokazati dodatne sadržaje?</h2>
Jedna druga elektronska prepiska Epstina i Benona pokazuje netrpeljivost prema evropskim političarima. Nakon ostavke britanske premijerke Tereze Mej u maju 2019. uoči EU-izbora, Epstin u jednom mejlu hvali Benona, uvjeren da je ta ostavka „Benonova zasluga“. Benon mu odgovara: „Mej je otišla, Merkel i Makron će otići u ponedjeljak“, napisao je Benon aludirajući na to da će njemačka kancelarka i francuski predsjednik dati ostavke nakon uspjeha desničara.
Kako dalje piše Špigel, među spisima se nalazi i jedna crno-bijela fotografija, na kojoj je navodno mlada Angela Merkel i to naga. Fotografija je prije toga već neko vrijeme kružila internetom, a na adresu Epstina poslao ju je jedan biznismen iz Emirata s napomenom: „Mlada Angela Merkel“. Za fotografiju se već tada znalo da s bivšom njemačkom kancelarkom nema nikakve veze.

Budilnik: O projektu CEMI-ja, porukama iz Spektre, novom štrajku pritvorenika...

Tagovi

Gasovodi, gasne elektrane, modernizacija aerodroma: Investicijska ofanziva SAD-a u BiH

Kineski špijuni pokušali da ukradu vojne podatke Francuske?

More than 168.000 citizens indebted to banks, owing 2,43 billion euros

Bivši savjetnik Trampa u Epstinovim dosijeima: Nadam se da će Angelu Merkel uskoro pregaziti autobus

Programska šema

PRATITE TVe UŽIVO